فرهنگ سازمانی

مقاله فرهنگ سازمانی : راهنمای پرسشنامه و مدل مفهومی پایان نامه

مقاله علمی-پژوهشی فرهنگ سازمانی

در بین مفاهیم مطرح درباره سازمان، شاید «فرهنگ سازمانی» پیچیده‏ترین آنها باشد. البته این پیچیدگی اختصاص به فرهنگ سازمانی ندارد، بلکه درباره فرهنگ در سطح اجماعی نیز صادق است؛ چراکه اصولاً «فرهنگ» مفهومی پیچیده و قابل تعبیر و تفسیرهای گوناگون است. همان‏گونه که جامعه‏شناس انگلیسی، ریموند ویلیامز، اشاره کرده است، «فرهنگ» در اصل و ریشه لغت، به معنای بررسی و مراقبت کشت و زرع و حیوانات است.39 بعدها با توسعه مفهومی به گونه‏ای استعاری درزمینه مراقبت روح و انسان نیز به کار رفت. بر اساس استعاره فرهنگ، جامعه از راه‏های گوناگونی همچون خانواده، نهادهای آموزشی، مجتمع‏ها، آموزه‏ها و اقدامات مذهبی، از انسان‏ها پرستاری و مراقبت می‏کند؛ درست همان‏گونه که کشاورزان، کشت و زرع و حیوانات خود را از طریق شخم زدن، هرس کردن، غذا دادن و چراندن پرورش می‏دهند.

تعریف فرهنگ سازمانی

تعریف فرهنگ سازمانی فرهنگ سازمانی عبارت است از ارزشهای اصلی، مفروضات، تفسیرات در رویکرد‌هایی که ویژگیهای یک سازمان را مشخص می‌کند که در 4 گونه فرهنگ سازمانی نمایان می‌شود. این چهار گونه شامل قومی، ویژه سالاری و بازار، سلسله مراتب می‌باشند (کوئین، 1999، ص 28).

تعریف فرهنگ سازمانی از لحاظ معنوی فرهنگ، واژه‌ای فارسی است که از دو جز مرکب «فر» و «هنگ» تشکیل یافته است. «فر» به معنی جلو و «هنگ» از ریشه اوستایی «تنگنا» و به معنی کشیدن و بیرون کشیدن گرفته شده است. در زبانهای انگلیسی و فرانسوی واژه Culture بکار می‌رود و نیز معنای آن کشت و کار یا پرورش بوده است (مشبکی 1380. ص 436). ولی هیچگاه در ادبیات فارسی به طور مستقیم به مفهومی که برخاسته از ریشه کلمه باشد نیامده است (جعفری، 1373).

تعریف فرهنگ سازمانی به عقیده هافستد فرهنگ عبارت است از: اندیشه مشترک اعضای یک گروه یا طبقه که آنها را از دیگر گروهها مجزا می‌کند و در جایی دیگر، فرهنگ به‌صورت مجموعه‌ای از الگوهای رفتار اجتماعی، هنرها، اعتقادات، رسوم و سایر محصولات انسان و ویژگیهای فکری یک جامعه یا ملت تعریف می‌شود (زارعی، 1386).


مفهوم سازی فرهنگ سازمانی

به طور کلی فرهنگ سازمانی ادراکی است که افراد از سازمان خود دارند و چیزی است که نه در سازمان وجود دارد و نه در فرد و ویژگی‌های خاصی که در یک سازمان وجود دارد نمایانگر خصوصیات معمول و ثابتی است که سازمانها را از یکدیگر متمایز می‌کند (مشبکی، 1380).

فرهنگ سازمانی بستری است  به هم پیوسته که اجزا سازمان را بهم میچسباند (کوئین 1999).  هافستد (1991) فرهنگ سازمانی را برنامه‌ریزی جمعی ذهن بیان می‌کند که افراد یک سازمان را از سازمانهای دیگر متمایز کند (مرتضوی، 1379).  فرهنگهای سازمانی شالوده تاریخی دارند بدین معنی که نمی‌توان رابطه بین فرهنگ سازمانی و تاریخ را از هم جدا کرد و فرهنگ سازمانی بطور ناگهانی و اتفاقی بوجود نمی‌آید تریس و بیر (1993). بسیاری از صاحبنظران بر این عقیده‌اند که ”فرهنگ سازمانی، سیستمی از استنباط مشترک است که اعضاء نسبت به یک سازمان دارند و همین ویژگی موجب تفکیک دو سازمان از یکدیگر می‌شود (رابینز، 1374، ص 967). دفت در کتاب تئوری سازمان نقش‌های فرهنگ در سازمان را به صورت زیر مفهوم سازی کرده است:

فرهنگ سازمانی ---> انسجام درونی---> زبان مشترک، تعریف مرز گروه، پاداشها و تنبیهات، روابط قدرت

فرهنگ سازمانی ---> سازگاری بیرونی---> اجماع در مورد رسالت سازمان، اهداف، ابزار و نظام کنترل


تئوریهای فرهنگ سازمانی

براساس تئوریهای مختلفی که درباره فرهنگ سازمانی در کتاب‌های هچ، دفت، الوانی، رضائیان، رابینز و بهروز قاسمی ارائه شده است می‌توان نظریه‌های مربوط به فرهنگ سازمانی را در غالب تئوریهای زیر خلاصه کرد:

نظریه ادگار شاین : سطوح فرهنگ؛ مصنوعات، ارزش‌ها و هنجارها، باورها و پیش‌فرض‌ها

نظریه دیل و کندی: فرهنگ عمیق و ضعیف

نظریه اوچی: فرهنگ A, J, Z

نظریه سانیفیلد: فرهنگ مکتب، فرهنگ باشگاه، فرهنگ بیسبال، فرهنگ دژ نظامی

نظریه دنیسون: فرهنگ رسالتی، فرهنگ انعطاف پذیری، فرهنگ ثبات و فرهنگ مشارکتی

نظریه هافستد: فاصله قدرت، اجتناب از عدم اطمینان، فرد گرائی و مردگرائی


انواع فرهنگ؛ مدل هریسون و هندی

در سال 1978 هندی، ایده‌های هریسون را به کار گرفت و 4 گونه فرهنگ را در اشکال ساده  توصیف کرد. او به جای فرهنگهای حمایتی و موفقیتی که هریسون شناسایی کرده بود، فرهنگهای وظیفه و شخص را به کار برد. فرهنگ قدرت (تارعنکبوتی) - فرهنگ نقش (معبد یونانی) - فرهنگ وظیفه (شبکه‌ای) - فرهنگ شخص (خوشه‌‌ای)

انواع فرهنگ سازمانی

انواع فرهنگ، مدل هریسون

طراحی مدل فرهنگ سازمانی برای پایان نامه

براساس مفهوم سازی صورت گرفته جهت طراحی مدل مفهومی فرهنگ سازمانی برای تدوین پایان نامه میتوان به نقش فرهنگ در انسجام درونی یا سازگاری بیرونی تاکید نمود. برای نمونه یک موضوع بسیار مناسب برای تدوین پایان نامه می‌تواند بررسی تاثیر فرهنگ سازمانی بر اجرای استراتژی باشد. برای تدوین پایان نامه می‌توانید یکی از مدل‌های مربوط به فرهنگ سازمانی را انتخاب کنید.

به عنوان یک نمونه مدل زیر را برای پایان نامه با موضوع رابطه فرهنگ و عملکرد از یک پایان نامه ارائه شده در دانشگاه هاروارد تهیه شده است. برای بکارگیری مدل باید آن را درست ترجمه کرده و در فصل دوم پایان نامه و همینطور پروپوزال خود استفاده کنید.

مدل پایان نامه فرهنگ

مدل رابطه فرهنگ و عملکرد برای پایان نامه


دانلود مقاله فرهنگ سازمانی

بررسى ارتباط بین فرهنگ سازمانى و نظام پیشنهادها

پژوهشگران: سید احمد حسینی، عبدالرضا بیگی نیا و کیومرث فدائی

چکیده: تحقیق حاضر به بررسی ارتباط بین فرهنگ سازمانی و نظام پیشنهادها می پردازد که از لحاظ هدف، از انواع تحقیقات کاربردی و از نظر نوع روش، از انواع تحقیقات توصیفی است بدین منظور از دو پرسشنامه مجزا استفاده شده است. پرسشنامه یک مربوط به شناسایی فرهنگ سازمانی بوده و با استفاده از مدل ارائه شده توسط کوئین و کرث و پرسشنامه تهیه شده بوسیله هاف استد در قالب 23 سؤال بسته و پرسشنامه دو مربوط به سنجش میزان مشارکت از طریق نظام پیشنهادها می باشد و محقق ساخته است، طراحی و پس از کسب اطمینان از روایی و پایایی ابزار اندازه گیری، بین نمونه ای متشکل از 30 نفر از اعضای جامعه آماری که شامل کارکنان ستادی نواحی چهارگانه آموزش و پرورش بودند، توزیع گردید.

دانلود متن کامل مقاله


فرهنگ سازمانی

فرهنگ سازمانی

فرهنگ در نظریه سازمان و مدیریت

مفهوم «فرهنگ» و «فرهنگ سازمانی»

فرهنگ سازمانی از دیدگاه ادگار شاین

فرهنگ سازمانی دنیسون

بسته فرهنگ سازمانی: پرسشنامه و مقاله ترجمه شده

Copyright © Arash Habibi - ParsModir.com