مدل های تصمیم گیری چند شاخصه

آموزش مدل های تصمیم گیری چندشاخصه

منبع: مدل های تصمیم گیری چند شاخصه نوشته آرش حبیبی کتاب تصمیم گیری چندمعیاره فازی

تصمیم گیری چند شاخصه Multiple Attribute Decision Making شامل مدل‌هایی برای انتخاب بهترین گزینه براساس تعدادی معیار می‌باشد. به این روش به اختصار MADM نیز گفته می‌شود و شاخه ای از تصمیم گیری چند معیاره  MCDM می باشد. این نوع از تصمیم گیری شامل مدلها و روشهایی می باشد که خود به دو دسته ی مدل‌های جبرانی و مدل‌های غیرجبرانی تقسیم می گردد. در بسیاری مسائل تصمیم‌گیری در دنیای واقعی انواع مختلفی از معیارها با ویژگی‌های متنوع و واحدهای سنجش متفاوت وجود دارند. گاهی این معیارها باهم در تضاد و تعارض هستند. استفاده از مدل های تصمیم گیری چندمعیاره راه مناسبی برای حل این مسائل است.

در اکثر موارد تصمیم‌گیری ها وقتی مطلوب است که تصمیم‌گیری براساس چندین معیار یا شاخص باشد. معیارها ممکن است کمی یا کیفی باشند. در روشهای تصمیم‌گیری چند معیاره به جای استفاده از یک معیار سنجش بهینگی از چند معیار سنجش استفاده می شود. مدلهای تصمیم گیری چند معیاره (MCDM) به دو دستۀ عمده مدلهای چند هدفه MODM و مدلهای چند شاخصه MADM تقسیم می‌شود. در حالت کلی مدل‌های چند هدفه به منظور طراحی و مدل‌های چند معیاره به منظور انتخاب گزینه برتر مورد استفاده قرار می‌گیرند. تفاوت اصلی مدل‌های تصمیم‌گیری چند هدفه با مدل های تصمیم‌گیری چند معیاره آن است که اولی در فضای تصمیم‌گیری پیوسته و دومی بر فضای تصمیم‌گیری گسسته تعریف می‌گردند.

مدل های جبرانی و غیرجبرانی

در حالت کلی می توان مدل های تصمیم گیری چند معیاره را به دو دسته جبرانی و غیر جبرانی دسته بندی کرد. بر این اساس مدلهای جبرانی تصمیم گیرنده حاضر به تبادل بین معیارها و شاخص ها وجود دارد. تغییر در یک شاخص توسط تغییری مخالف در شاخص یا شاخص های دیگر جبران می شود. اما در مدل‌های غیر جبرانی تصمیم گیرنده حاضر به تبادل بین معیارها نمی باشد. نقطه ضعف موجود در یک شاخص توسط مزیت موجود در یک شاخص دیگر جبران نمی شود. هر شاخص جدا از سایر شاخص ها مبنای ارزیابی گزینه های رقیب قرار می گیرد. در این مدل ها، معیارها مستقل از هم در فرایند تصمیم گیری بررسی می شوند. روش‌های جبرانی جدیدا در پژوهش ها و مقالات مورد استفاده قرار نمی گیرند زیرا الگوریتم ساده و غیر انعطاف پذیری دارند.

در مدل جبرانی، تصمیم‌گیرنده حاضر به تبادل بین معیارها (Trade off) می باشد. آن دسته از مدل های تصمیم گیری چند شاخصه را شامل می‌شوند که در آنها تبادل بین شاخص‌ها صورت می‌گیرد. بدین معنی که تغییر در یک شاخص توسط تغییری مخالف (در جهت عکس) در شاخص یا شاخص‌های دیگر جبران می‌شود. بیشتر مدل های تصمیم گیری چندشاخصه در دسته مدل‌های جبرانی قرار می‌گیرند. در این روش‌ها براساس ماتریس تصمیم و اوزان معیارها به اولویت‌بندی و انتخاب گزینه بهینه پرداخته می‌شود.

فرایند تحلیل سلسله مراتبی AHP و شبکه ANP

آموزش فرایند تحلیل سلسله مراتبی مدل AHP

آموزش فرایند تحلیل سلسله مراتبی مدل AHP

آموزش فرایند تحلیل سلسله مراتبی گروهی GAHP

آموزش طراحی پرسشنامه خبره برای AHP و ANP

آموزش محاسبه نرخ ناسازگاری AHP و ANP

مقایسه مدل تحلیل AHP و ANP

آموزش تکنیک فرایند تحلیل شبکه ANP

آموزش کامل مدل تحلیل شبکه ANP 

آموزش نرم افزار Expert Choice

دانلود نرم افزار اکسپرت چویس Expert choice

دانلود نرم افزار سوپردسیژن Super Decision


تکنیک ارسته و الکتره (ORESTE , ELECTERE)

مجموعه مقاله تکنیک ELECTERE

مجموعه مقاله تکنیک ORESTE

دانلود اصل مقاله تکنیک ORESTE


تکنیک آراس (ARAS)

آشنایی با تکنیک ARAS

طراحی پرسشنامه تکنیک ARAS

تکنیک وزن دهی افزایشی ساده SAW


تکنیک پرومته (PROMETHEE)

اسلاید آموزش کامل تکنیک پرومته PROMETHEE

مجموعه مقاله جزوه آموزش تکنیک PROMETHEE

دانلود نرم افزار پرامتی PROMETHEE


تکنیک دیمتل (DEMATEL)

آموزش تکنیک دیمتل DEMATEL

جزوه آموزش تکنیک DEMATEL

طراحی پرسشنامه تکنیک دیمتل DEMATEL

مدل سازی ساختاری-تفسیری (ISM)


تکنیک ویکور (VIKOR)

آموزش کامل تکنیک VIKOR

جزوه آموزش تکنیک VIKOR

مقایسه تکنیک ویکور و تکنیک تاپسیس

دانلود اصل مقاله تکنیک ویکور

تکنیک ویکور فازی


تکنیک تاپسیس (TOPSIS)

آموزش کامل تکنیک TOPSIS

آموزش تکنیک تاپسیس خاکستری

آموزش تکنیک تاپسیس فازی

دانلود پرسشنامه تاپسیس TOPSIS

دانلود نسخه کامل نرم افزار TOPSIS


تحلیل پوششی داده‌ها (DEA)

آموزش تحلیل پوششی داده‌ها DEA

آموزش مدل اندرسون و پیترسون

آشنایی با انواع الگوهای DEA

دانلود نسخه کامل نرم افزار LINGO


تصمیم گیری چندمعیاره فازی

آشنائی با کاربرد منطق فازی Fuzzy در مدیریت

مجموعه مقالات اصلی فازی دکتر لطفی عسگر زاده

مجموعه مقالات اصلی فازی دکتر توماس ساعتی

آشنائی با کاربرد الگوریتم ژنتیک در مدیریت


مدل های تصمیم گیری چند شاخصه جدید

جمع بندی بحث مدل های تصمیم گیری چند شاخصه

تصمیم‌گیری یکی از مهمترین و اساسی‌ترین وظایف مدیریت است و تحقق اهداف سازمانی به کیفیت آن بستگی دارد. به طوری که از نگاه یکی از صاحبنظران حوزه تصمیم‌گیری هربرت سایمون، تصمیم‌گیری جوهر اصلی مدیریت است. یکی از تکنیک‌های تصمیم‌گیری با استفاده از داده‌های کمی تصمیم‌گیری چندمعیاره می‌باشد. مدیر با استفاده از تکنیک‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره می‌تواند با در نظر گرفتن معیارهای متفاوت برای تصمیم‌گیری که گاهاً با یکدیگر در تعارض هستند، به طریقی عقلایی تصمیم سازی نماید. تصمیم‌گیری چندمعیاره به دو دسته تصمیم‌گیری چندشاخصه و تصمیم‌گیری چندهدفه تقسیم می‌شود.

مدل‌ها و تکنیک‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه به منظور انتخاب مناسب ترین گزینه از بین m گزینه موجود بکار می‌روند. در تصمیم‌گیری چندشاخصه معمولا داده‌های مربوط به گزینه‌ها از منظر شاخص‌های مختلف در یک ماتریس نمایش داده می‌شود. مدل‌های تصمیم‌گیری چندشاخصه از نظر نوع شاخص‌های مورد نظر به مدل‌های جبرانی و غیرجبرانی تقسیم می‌شوند. تمامی مقالات رایگان و توسط سایت پارس‌مدیر گردآوری شده است. استفاده بدون ذکر منبع یعنی از بین بردن تلاش شبانه روزی ما.