آموزش تکنیک دیمتل

طراحی پرسشنامه تکنیک دیمتل DEMATEL

منبع: پرسشنامه تکنیک دیمتل DEMATEL نوشته آرش حبیبی (۱۳۹۳)، تصمیم‌گیری چندمعیاره فازی، انتشارات کتیبه گیل

روش طراحی پرسشنامه تکنیک DEMATEL بسیار ساده است. همانطور که در بخش آموزش تکنیک دیمتل گفته شد تکنیک دیمتل که از انواع روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره برای شناسایی روابط میان معیارها است. برای شناسایی روابط N معیار ابتدا یک ماتریس N×N در تشکیل دهید. به این ماتریس یک ماتریس ارتباط مستقیم گویندو با X نمایش داده می شود. سپس از خبرگان بخواهید میزان تاثیر هر معیار را بر سایر معیارها با عددی از صفر تا ۴ مشخص کنند. برای گردآوری دیدگاه خبرگان پیرامون شدت روابط میان معیارها از طیفی مانند زیر استفاده می شود:

طیف پنج درجه تکنیک دیمتل و معادل قطعی برای عبارات کلامی

بدون تاثیر
تاثیر خیلی کم
تاثیر کم
تاثیر زیاد
تاثیر خیلی زیاد
۰ ۱ ۲ ۳ ۴

دقت کنید طیف همان طیف ۵ درجه است اما عددگذاری از صفر شروع شده است. لازم به توضیح است به جای اعداد ۰ تا ۴ می‌توان از سیستم عدددهی دیگری مانند ۱-۳-۵-۷-۹ یا حتی اعداد با طیف فازی استفاده کرد.

پرسشنامه دیمتل برای محاسبات فازی

دقت کنید همچنان مبنای تعیین تاثیر و تاثرات معیارها، دیدگاه خبرگان است. بنابراین بازهم طیفی با عبارات کلامی از «بدون تاثیر» تا «تاثیر خیلی زیاد» خواهیم داشت. یعنی شما به عنوان پژوهشگر از خبرگان نمی خواهید دیدگاه خود را به صورت فازی بیان کنند. این رویکرد صحیح نیست بلکه شما همچنان برای سنجش رویکرد خبرگان از عبارات کلامی استفاده می‌کنید منتها بعد از گردآوری عبارات کلامی باید به نحوی این دیدگاه ها کمی شود. در الگوی بالا از اعداد قطعی معمولی برای کمی سازی دیدگاه خبرگان استفاده شده است اما در تکنیک دیمتل فازی شما می‌توانید از اعداد فازی برای کمی کردن دیدگاه خبرگان استفاده کنید. یک روش مرسوم استفاده از اعداد فازی مثلثی است. دو نمونه طیف پرکاربرد برای کمی کردن عبارات کلامی با اعداد فازی مثلثی ارائه شده است.

طیف فازی دیمتل

طیف فازی دیمتل

مثال: طراحی پرسشنامه دیمتل

فرض کنید در همان مطالعه مشهور انتخاب مدیر که برای آموزش تکنیک AHP معرفی کرده‌ام بخواهیم روش ANP را بکار بریم. در اینصورت باید روابط درونی معیارهای اصلی محاسبه شود. برای اینکار تکنیک دیماتل بکار برده شده است. معیارهای اصلی عبارتند از: کاریزما‌، پیشینه، تحصیلات و سن. حال کافی است تا یک جدول مانند زیر طراحی کنید و از پاسخ دهندگان بخواهید نظر خود را درباره میزان روابط موجود براساس طیف بالا ارائه کنند:

  پیشینه سن کاریزما تحصیلات
پیشینه ۰      
سن   ۰    
کاریزما     ۰  
تحصیلات       ۰

همانطور که در تکنیک AHP و ANP گروهی برای تجمیع دیدگاه خبرگان از میانگین هندسی استفاده می‌شود در این تکنیک از میانگین ساده حسابی استفاده می‌شود. جدول را در اختیار چند کارشناس قرار دهید و سپس فایل اکسل خود را آماده کنید. نیاز به هیچ نرم افزار اضافه یا هزینه بیشتری نیست.

دانلود نمونه پرسشنامه تکنیک دیمتل

دانش را مرزی نیست و همیشه نکاتی برای افزودن هست. آرش حبیبی


جزوه آموزشی کامل تکنیک دیمتل

محتویات :  آموزش کامل تکنیک دیمتل با مثال عددی بصورت فارسی همراه با فایل اکسل کدنویسی شده تکنیک دیمتل

10000 تومان – خرید