اینترنت اشیا (Internet of Things) شبکهای از اشیاء و تجهیزات هوشمند است که از طریق اینترنت به یکدیگر متصل شده و دادهها را جمعآوری، تبادل و تحلیل میکنند. این فناوری با ایجاد ارتباط میان دستگاهها، زمینه افزایش بهرهوری، تصمیمگیری هوشمند و تحول دیجیتال در سازمانها و صنایع را فراهم میسازد. نظر به اهمیت موضوع در این مقاله، اینترنت اشیا مفهومسازی و تعریف خواهد شد.
مبانی نظری اینترنت اشیا
اصطلاح اینترنت اشیا (IoT) نخستینبار توسط کوین اشتون (Kevin Ashton) به سال ۱۹۹۹ مطرح شد. ایده اولیه او بر استفاده از فناوری شناسایی فرکانس رادیویی (RFID) برای اتصال اشیای فیزیکی به سامانههای اطلاعاتی استوار بود. هدف این رویکرد، گردآوری و تبادل خودکار دادهها با حداقل دخالت مستقیم انسان بود.
مبانی نظری اینترنت اشیا بر همگرایی حسگرها، شبکههای ارتباطی، سامانههای نهفته و سیستمهای سایبرـفیزیکی استوار است. در این چارچوب، اشیا دارای شناسه، قابلیت حسگری، پردازش و ارتباط هستند. آنها میتوانند دادههای محیطی را دریافت کرده و در قالب یک معماری توزیعشده با سایر تجهیزات و سامانهها تعامل کنند.
با توسعه شبکههای بیسیم، رایانش ابری، کلانداده و هوش مصنوعی، مفهوم اینترنت اشیا از شناسایی و اتصال اشیا فراتر رفت. این فناوری به بستری برای پایش بلادرنگ، تحلیل داده و کنترل هوشمند تبدیل شد. امروزه اینترنت اشیا یکی از زیرساختهای اصلی تحول دیجیتال در صنعت، سلامت، کشاورزی، حملونقل و شهرهای هوشمند به شمار میرود.
تعریف اینترنت اشیا
اینترنت اشیا به شبکهای از تجهیزات، دستگاهها، ماشینآلات، حسگرها و اشیای فیزیکی گفته میشود که از طریق اینترنت یا سایر شبکههای ارتباطی به یکدیگر متصل هستند و قابلیت جمعآوری، ارسال، دریافت و پردازش دادهها را دارند. این تجهیزات با استفاده از حسگرها و نرمافزارهای هوشمند، اطلاعات محیطی را ثبت کرده و در اختیار کاربران یا سامانههای مدیریتی قرار میدهند.
از دیدگاه علمی، اینترنت اشیا ترکیبی از فناوریهای ارتباطی، پردازش داده، رایانش ابری، هوش مصنوعی و تحلیل داده است که امکان تعامل هوشمند میان اشیا را فراهم میسازد. این فناوری با ایجاد ارتباط میان دنیای فیزیکی و فضای دیجیتال، موجب افزایش دقت، سرعت و کیفیت تصمیمگیری در محیطهای مختلف میشود.
اینترنت اشیای صنعتی (Industrial Internet of Things) به کاربرد فناوری اینترنت اشیا در محیطهای صنعتی برای اتصال ماشینآلات، تجهیزات، حسگرها و سامانههای کنترلی به شبکههای ارتباطی گفته میشود. در بستر سازمان، اینترنت اشیا به معنای استفاده از تجهیزات و سامانههای هوشمند برای پایش مستمر فرایندها، مدیریت داراییها، کنترل عملیات و بهینهسازی منابع است.
اهمیت اینترنت اشیا
اینترنت اشیا نقش مهمی در هوشمندسازی سازمانها، افزایش بهرهوری و بهبود کیفیت خدمات ایفا میکند. این فناوری امکان دسترسی لحظهای به اطلاعات را فراهم میسازد و تصمیمگیری مبتنی بر داده را تقویت میکند.
- افزایش بهرهوری عملیاتی
- پایش و کنترل لحظهای تجهیزات
- بهبود مدیریت منابع
- افزایش دقت تصمیمگیری
- توسعه خدمات هوشمند
- بهینهسازی مصرف انرژی
- کاهش خطاهای انسانی
- ارتقای کیفیت خدمات به مشتریان
بهکارگیری اینترنت اشیا موجب میشود سازمانها بتوانند عملکرد تجهیزات و فرایندهای خود را بهصورت مستمر ارزیابی کنند. این قابلیت علاوه بر افزایش کارایی، زمینه پیشبینی مشکلات، کاهش زمان توقف تجهیزات و بهبود کیفیت مدیریت را نیز فراهم میسازد.
ویژگیهای اینترنت اشیا
اینترنت اشیا دارای ویژگیهایی است که آن را از سایر فناوریهای اطلاعاتی متمایز میکند. این ویژگیها نقش مهمی در ایجاد شبکههای هوشمند، مدیریت دادهها و افزایش کارایی سامانههای دیجیتال دارند.
- اتصال هوشمند میان اشیا و دستگاهها
- جمعآوری و تبادل خودکار دادهها
- ارتباط بلادرنگ (Real-Time)
- قابلیت شناسایی و ردیابی تجهیزات
- تعامل میان انسان، دستگاه و سامانه
- امنیت و مدیریت دسترسی به اطلاعات
وجود این ویژگیها موجب شده است اینترنت اشیا به یکی از فناوریهای زیربنایی تحول دیجیتال تبدیل شود. هرچه سطح اتصال، امنیت، قابلیت تحلیل و یکپارچگی سامانهها بیشتر باشد، ارزشآفرینی این فناوری برای سازمانها نیز افزایش خواهد یافت. ازاینرو، توسعه زیرساختهای ارتباطی، امنیت سایبری و مدیریت دادهها از پیشنیازهای موفقیت در بهرهگیری از اینترنت اشیا محسوب میشوند.
دانلود فصل دو اینترنت اشیا (IOT)
فصل دو شامل مبانی نظری و پیشینه پژوهش اینترنت اشیا (IOT) به صورت فایل ورد همراه با رفرنس فارسی و انگلیسی
آخرین بهروزرسانی: منابع فارسی ۱۴۰۱ و منابع لاتین ۲۰۲۲
تعداد صفحات: ۴۹ صفحه با فونت لوتوس و فاصله خط ۱.۳
نکته: اگر به پارسمدیر اعتماد دارید خرید انجام دهید.
رویکردهای اینترنت اشیاء
چند دیدگاه پیرامون اینترنت اشیاء وجود دارد که در ادامه تشریح شده است.
دیدگاههای مختلف پیرامون اینترنت اشیاء
دیدگاه موجودیت گرا: استفاده از برچسبهای ردفاشگر اولین و سادهترین روش برای تحقق بخشیدن به این دیدگاه میباشند. انجمن Auto-ID که از پیشگامان توسعه اینترنت اشیا در دنیا است، اصطلاح اینترنت اشیا را شبکه گستردهای از برچسبهای ردفاشگر و فناوری حسگرها میداند.
دیدگاه اینترنت گرا: در سال ۲۰۰۸، تعداد ۲۵ عدد از شرکتهای بزرگ دنیا بر روی پروتکلی به نام «IP برای اشیاء هوشمند » جهت ارتباط آنها در شبکه توافق کردند. بر اساس این پروتکل حجم زیادی از وسایل مجهز به اینترنت میتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. این پروتکل استفاده از IP برای توسعه « اینترنتی از اشیاء » را تضمین میکند.
دیدگاه معناگرا : تعداد اجزا موجود در اینترنت آینده به شدت در حال افزایش است بنابراین موضوعاتی مانند چگونگی نمایش، ذخیره، ارتباط، جستجو و سازماندهی اطلاعات به وجود میآید که در « اینترنتی از اشیاء » باعث چالشهای زیادی میشود.
سخن پایانی
اینترنت اشیا یکی از مهمترین فناوریهای نوین در عصر تحول دیجیتال است که با ایجاد ارتباط میان اشیای فیزیکی، سامانههای اطلاعاتی و کاربران، امکان مدیریت هوشمند منابع و فرایندها را فراهم میکند. این فناوری با جمعآوری و تحلیل مستمر دادهها، زمینه افزایش بهرهوری، کاهش هزینهها، بهبود کیفیت خدمات و ارتقای تصمیمگیری مدیریتی را فراهم میسازد. در نهایت، سازمانهایی که اینترنت اشیا را در چارچوب راهبردهای تحول دیجیتال بهکار میگیرند، از توان بیشتری برای نوآوری، افزایش چابکی، بهینهسازی عملیات و ایجاد مزیت رقابتی پایدار برخوردار خواهند بود.
Ashton, K. That ‘Internet of Things’ Thing. RFID Journal.
نگارنده: پشتیبانی پارسمدیر | 
