پرسشنامه استرس شغلی و مدیریت استرس

دانلود پرسشنامه استرس شغلی و مدیریت استرس دارای روایی، پایایی، شیوه تفسیر و منبع استاندارد

تعداد سوالات: ۱۷ گویه با طیف لیکرت پنج درجه

ابعاد: استرس شغلی کارکنان، مدیریت استرس سازمان

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه استرس شغلی

تعریف مفهومی: استرس شغلی (Job Stress) پاسخ‌های احساسی و فیزیکی آسیب‌زننده‌ای است که در برابر رویدادهای محیط کاری رخ می‌دهد. استرس شغلی را می‌توان روی هم جمع شدن عامل‌های استرس‌زا و وضعیت‌های مرتبط با شغلی دانست که اکثر افراد نسبت به استرس‌زا بودن آن اتفاق نظر دارند. مدیریت استرس را می‌توان برقراری کنش متقابل بین شرایط کار و ویژگی‌های فردی شاغل بیان کرد به گونه‌ای که خواسته‌های محیط کار متناسب با توان فرد باشد.

تعریف عملیاتی: پرسشنامه استرس شغلی و مدیریت استرس توسط شوپکر و دیمیترو (۲۰۲۱) تهیه شده است. آنها از دو مقیاس استاندارد شده برای سنجش «استرس شغلی» و «مدیریت استرس» به صورت جداگانه استفاده کرده‌اند.برای سنجش استرس شغلی از ۹ گویه با طیف لیکرت پنج درجه استفاده شده است. برای سنجش مدیریت استرس نیز از ۸ گویه با طیف لیکرت پنج درجه استفاده شده است.

شیوه تفسیر: برای محاسبه نمره استرس شغلی هر فرد باید مجموع امتیازات آن فرد را محاسبه کرد. نمره کل  بین ۹ تا ۴۵ می‌باشد که نمره ۹ تا ۲۷ استرس شغلی پایین، نمره ۲۷ تا ۳۶ استرس شغلی بالا و ۳۶ تا ۴۵  استرس شغلی بسیار زیاد محسوب می‌شد. نمرات مدیریت استرس نیز بین ۸ تا ۴۰ در نوسان است که نمرات ۸ تا ۲۴ نشان از مدیریت ضعیف استرس دارد. نمرات ۲۴ تا ۳۲ مدیریت خوب استرس و ۳۲ تا ۴۵ عملکرد عالی سازمان در زمینه مدیریت استرس را نشان می‌دهد.

روایی و پایایی: روایی پرسشنامه با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی مطلوب ارزیابی شد. پایایی پرسشنامه استرس شغلی با استفاده از آلفای کرونباخ ۰/۹۴۵ و پایایی پرسشنامه مدیریت استرس ۰/۸۹۲ محاسبه شده است.

مقیاس سنجش استرس کاری اسیپو

پرسشنامه نقش‌های شغلی در سال ۱۹۸۷ توسط اسیپو برای ارزیابی استرس فرد تهیه و مورد استفاده قرار گرفته است. این مقیاس شامل هفت بعد است:

  • بارکاری نقش
  • بی‌کفایتی نقش
  • دوگانگی نقش
  • محدوده نقش
  • مسئولیت
  • محیط فیزیکی

این پرسشنامه شامل ۶۰ سوال می‌باشد که ابعاد ۶ گانه یاد شده هرکدام به ترتیب توسط ده عبارت مورد ارزیابی قرار می‌گیرند.

دانلود پرسشنامه استرس شغلی (اسیپو)

عامل «بارکاری نقش» وضعیت فرد را از نظر میزان تقاضاها و فشارهای ناشی از محیط کار ارزیابی می‌کند. عامل «بی‌کفایتی نقش» به میزان تناسب مهارت‌ها، تحصیلات و تجربیات فرد با الزامات شغلی توجه دارد. از سوی دیگر عامل «دوگانگی نقش» میزان آگاهی فرد از اولویت‌ها، انتظارات سازمان و معیارهای ارزیابی عملکرد را بررسی می‌کند. عامل «محدوده نقش» تعارض میان ارزش‌ها و وجدان کاری فرد با انتظارات شغلی را مورد سنجش قرار می‌دهد. عامل «مسئولیت» احساس پاسخگویی فرد نسبت به عملکرد و رفاه دیگران در محیط کار را ارزیابی می‌کند. همچنین عامل «محیط فیزیکی» شرایط نامناسب و فشارهای فیزیکی موجود در محیط کار را بررسی می‌نماید.

پرسشنامه فشار کاری

تعداد سوالات: ۱۰ گویه با طیف لیکرت پنج درجه

ابعاد: «فشارزهای چالشی» و « فشارزهای بازدارنده»

تعریف مفهومی: فشار شغلی (Job Pressure) زمانی رخ می‌دهد که مسئولیت‌های یک شغل بیشتر از زمان، منابع یا توانایی و مهارت فرد قرار گرفته در آن موقعیت باشد. گاهی اوقات، فشار کاری اضافی تنها به معنی کار کردن بیش از حد کار کردن و دیرتر ترک کردن محل کار نسبت به ساعت کاری معمول نیست. سپردن وظایفی با نیازهای فراتر از توانایی‌های کارکنان هم می‌تواند آنها را در چنین وضعیتی قرار دهد. در نتیجه، منابع انسانی باید از حد توان خود فراتر برود تا بتواند نتیجه رضایت‌بخشی را کسب کند.

تعریف عملیاتی: برای سنجش فشار شغلی از ابزار پرسشنامه استفاده شد. این پرسشنامه شامل ۲ سازه اصلی و ۱۰ گویه است. برای سنجش امتیاز هر گویه از نمره‌گذاری با طیف لیکرت پنج درجه استفاده گردید. امتیاز هر سازه نیز با استفاده از میانگین امتیازات گویه‌های مربوط به آن سازه، برآوردشدنی است. البته در مجموع ۶ سازه و ۴۰ گویه در این پرسشنامه وجود دارد.

شیوه تفسیر: از آنجا که امتیاز نهایی هر سازه براساس میانگین نمرات گویه‌های تشکیل دهنده آن قابل برآورد است بنابراین نمره نهایی هر سازه بین ۱ تا ۵ خواهد بود. اگر میانگین بالای سه (حد متوسط طیف لیکرت) برآورد شود در این صورت وضعیت سازه مورد بررسی مطلوب است. همچنین می‌توان از آزمون تی-تک نمونه برای بررسی معناداری نتایج استفاده کرد.