پرسشنامه شهروند الکترونیک

دانلود پرسشنامه شهروند الکترونیک دارای روایی، پایایی، منبع استاندارد و شیوه تفسیر

تعداد سوالات: ۴۹ گویه با طیف لیکرت پنج درجه

ابعاد: «هویت مجازی (آنلاین)»؛ «انجام رفتارهای مثبت، ایمن، قانونی و اخلاقی»؛ «احترام به حقوق مالکیت فکری و معنوی»؛ «حفظ حریم خصوصی و امنیت در فضای مجازی»

تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه شهروند الکترونیک

پرسشنامه شهروند الکترونیک توسط الدوساری و همکاران (۲۰۲۰) با هدف سنجش میزان برخورداری افراد از استانداردهای شهروندان دیجیتال طراحی و تدوین شد. این مقیاس شامل ۴۹ گویه بوده و چهار بعد اصلی شهروندان الکترونیکی را پوشش می‌دهد. پاسخ‌دهندگان میزان موافقت خود را با هر یک از گویه‌ها بر اساس طیف پنج‌درجه‌ای لیکرت مشخص می‌کنند.

شهروند الکترونیک به توانایی استفاده مسئولانه، ایمن، اخلاقی و اثربخش از فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی اشاره دارد و یکی از پیش‌نیازهای اساسی حضور موفق در جامعه دیجیتال محسوب می‌شود.

ابعاد پرسشنامه شهروند الکترونیک عبارت‌اند از:

  • هویت مجازی (آنلاین)
  • انجام رفتارهای مثبت، ایمن، قانونی و اخلاقی
  • احترام به حقوق مالکیت فکری و معنوی
  • حفظ حریم خصوصی و امنیت در فضای مجازی

از دیدگاه مفهومی، شهروندان دیجیتال فردی است که از دانش، مهارت و نگرش لازم برای دسترسی، ارزیابی، تولید، استفاده و اشتراک‌گذاری اطلاعات در محیط‌های دیجیتال برخوردار باشد. چنین فردی ضمن رعایت اصول اخلاقی و قانونی، می‌تواند به‌صورت مسئولانه و مؤثر در فعالیت‌های آموزشی، اجتماعی، حرفه‌ای و فرهنگی فضای مجازی مشارکت کند. در تعریف عملیاتی نیز شهروندان الکترونیکی بر اساس نمره‌ای سنجیده می‌شود که پاسخ‌دهندگان از مجموع پاسخ‌های خود به ۴۹ گویه این پرسشنامه کسب می‌کنند.

روایی این ابزار از طریق بررسی و تأیید متخصصان حوزه فناوری آموزشی و شهروندی دیجیتال مورد تأیید قرار گرفته است. همچنین پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ ارزیابی شده و نتایج نشان‌دهنده سطح مطلوبی از ثبات و قابلیت اعتماد ابزار بوده است. بنابراین، پرسشنامه شهروند الکترونیک الدوساری و همکاران را می‌توان ابزاری معتبر برای سنجش میزان آمادگی افراد جهت حضور مسئولانه و اثربخش در جامعه دیجیتال دانست.