پسوند فایل‌ها

پسوند فایل (File Extension) بخشی از نام فایل است که نوع، قالب و نرم‌افزار مرتبط با آن را مشخص می‌کند. آشنایی با پسوندهای رایج به کاربران کمک می‌کند فایل‌ها را به‌درستی مدیریت، اجرا و ویرایش کنند. در این مقاله، مفهوم پسوند فایل، کاربرد آن و فهرست الفبایی مهم‌ترین پسوندهای رایج معرفی شده است.

پسوند فایل چیست؟

پسوند فایل، مجموعه‌ای از حروف است که پس از نقطه در انتهای نام فایل قرار می‌گیرد و نوع فایل را مشخص می‌کند. سیستم‌عامل با استفاده از این پسوند تشخیص می‌دهد که فایل باید با کدام نرم‌افزار اجرا یا ویرایش شود. برای نمونه، فایل‌های DOCX با Microsoft Word و فایل‌های XLSX با Microsoft Excel مرتبط هستند.

در ویندوز، پسوند فایل‌ها معمولاً به‌صورت پیش‌فرض مخفی است، اما در صورت نیاز می‌توان نمایش آن‌ها را فعال کرد. آشنایی با پسوندها علاوه بر مدیریت بهتر فایل‌ها، از اجرای فایل‌های ناشناس یا مخرب نیز جلوگیری می‌کند و در انتخاب نرم‌افزار مناسب برای باز کردن فایل‌ها نقش مهمی دارد.

برای مشاهده پسوند فایلها به کنترل پنل رفته و گزینه Folder Option را انتخاب کنید. در دیالوگ باز شده وارد زبانه View شوید و گزینه زیر را غیر فعال کنید:

Hide extensions of known file types

فهرست الفبایی پسوند فایل‌ها

در ادامه، مهم‌ترین پسوندهای فایل به‌صورت الفبایی همراه با توضیح کوتاه ارائه شده‌اند. این فهرست شامل رایج‌ترین قالب‌های اسناد، تصاویر، فایل‌های صوتی، ویدئویی، فشرده و اجرایی است و می‌تواند به‌عنوان مرجعی سریع برای شناسایی انواع فایل‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

3DM : فایل مدل سه‌بعدی نرم‌افزار Rhino.

3DS : فایل مدل سه‌بعدی نرم‌افزار Autodesk 3D Studio.

3G2 : فرمت ویدئویی مورد استفاده در برخی تلفن‌های همراه قدیمی مبتنی بر استاندارد 3GPP2.

3GP : فرمت ویدئویی تلفن‌های همراه نسل سوم، به‌ویژه گوشی‌های قدیمی نوکیا.

3MF : فرمت استاندارد مدل‌های سه‌بعدی برای چاپ سه‌بعدی.

7Z : فایل فشرده ایجادشده با نرم‌افزار 7-Zip که با 7-Zip و WinRAR نیز قابل استخراج است.

پسوند فایل‌ها (حرف A تا B)

AI : فایل‌های طراحی برداری نرم‌افزار Adobe Illustrator.

AIF / AIFF : فایل صوتی باکیفیت و بدون افت کیفیت، رایج در رایانه‌های اپل.

APE : فایل صوتی بدون افت کیفیت (Monkey’s Audio).

APK : فایل نصب برنامه‌های سیستم‌عامل اندروید.

APPIMAGE : بسته اجرای نرم‌افزار در سیستم‌عامل لینوکس، بدون نیاز به نصب.

ASP : صفحه وب پویا مبتنی بر فناوری Active Server Pages.

ASPX : صفحه وب پویا مبتنی بر فناوری ASP.NET.

AVI : قالب ویدئویی قدیمی مایکروسافت برای ذخیره فیلم.

AVIF : فرمت جدید تصاویر با کیفیت بالا و حجم بسیار کم.

BAK : فایل پشتیبان (Backup) ایجادشده توسط نرم‌افزارها.

BAT : فایل اجرای دستورات خودکار در ویندوز (Batch File).

BIN : فایل داده دودویی که در نرم‌افزارها، میان‌افزارها و ایمیج دیسک کاربرد دارد.

BMP : فایل تصویری بیت‌مپ ویندوز بدون فشرده‌سازی.

پسوند فایلها – حرف C

C : فایلهای سورس کد برنامه‌های C و C++ با این فرمت ذخیره می‌شوند.

CAB : فایلهای فشرده از نوع کابینت

CDA : فایل ترک‌های صوتی لوح فشرده

CER : گواهینامه‌های امنیتی اینترنتی

CFG : فایلهای کانفیگ ویندوز

CFM : فایل نشانه‌گذاری کلد فوژن

CGI OR PL : فایل اسکریپت پرل

CHM : فایلهای راهنمای برنامه‌ها که مخفف Compiled HTML است. نوع دیگر فایل راهنما HLP است. فهرست راهنمای برنامه‌ها که با فشردن دکمه F1 فعال می‌شود از این نوع فایل می‌باشند. برای ساخت این فایلها از برنامه winchm یا Powerchm استفاده کنید.

CLASS : فایلهای کلاس جاوا

CLS : فایلهای class madule که در ویژوال بیسیک استفاده می‌شود.

CMD : فایل Command Script که بسیار مشابه فایل Bat است.

COM : فایل دستورات داس

CPL : مخفف Control Panel و همان فایلهای پنلی هستند که در رابط کنترل پنل نمایش داده می‌شوند.

CPP :  سورس کدهای برنامه C++ سی پلاس پلاس

CS : ویژوال سی شارپ

CSS : مخفف Cascade Style Sheets که نوعی فایل پرکاربرد در طراحی وب است.

CSV : یک نوع فایل داده که در برنامه‌های اکسل به خوبی قابل تنظیم است.

CUR : مخفف Cursor بوده و فایلهای کورسر ماوس با این پسوند ذخیره می‌شوند.برای نمونه در RUN این آدرس را وارد کنید: %windir%\Cursors

پسوند فایلها – حرف D تا E

DAT : مخفف فایل داده یا Data است. فایل داده می‌تواند هر نوعی باشد اما دو نوع اصلی فایل داده یا DAT در ویندوز فایلهای تصویری و فایلهای متنی هستند.

DB : مخفف DataBase یا فایل داده است. پوشه‌های حاوی عکس ویندوز تصاویر Thumbnail خود را در فایلی موسوم به Thumb.db ذخیره می‌کنند. برای مشاهده این فایلها تنظیمات فولدر آپشن را تغییر دهید تا فایلهای سیستمی از حالت پنهان خارج شوند.

DEB : فایل بسته‌ای نرم‌افزار دبیان

DLL : مخفف Dynamik Link Library است و همان کتابخانه‌های پیوند پویا هستند.

DMG : فایل ایمیج برنامه ماکوس

DMP : فایلهای دامپ ویندوز

DOC : مخفف Document‌ بوده و فایلهای مایکروسافت ورد ۲۰۰۳ و ماقبل با این پسوند ذخیره می‌شوند.

DOCX : مخفف Document‌ بوده و فایلهای مایکروسافت ورد ۲۰۰۷ با این پسوند ذخیره می‌شوند.

DRV : فایلهای درایو  ویندوز

EMAIL : فایلهای ایمیل اوتلوک

EML : فایلهای ایمیل و جیمیل

EMLX : فایلهای ایمیل اپل

EXE : مخفف Executive به معنای اجرائی است. برنامه‌های اجرائی یا همان Application‌ها با این پسوند ذخیره می‌شوند. برنامه‌ها و نرم‌افزارهای مختلف دارای پسوند Exe هستند.

پسوند فایلها – حرف F تا H

FLAC : مخفف free lossless audio codec نوعی فایل صوتی است. به فایلهای صوتی رجوع کنید …

FLV : مخفف Flash Video و نوعی فایل ویدئوی سبک فلش است.

FNT : فونت ویندوز

FON : فایلهای فونت عمومی

FON : فایل قلم ویندوز. به پسوند TTF رجوع کنید.

FRM : فایلهای فرم ویژوال بیسیک با این پسوند ذخیره می‌شوند.

GADGET : گجت‌های ویندوز

GIF : مخفف graphics interchange format نوعی فایل عکس که بیشتر به منظور تهیه تصاویر متحرک استفاده می‌شود.

GLS : فایلهای ساخت دیکشنری بابیلون. با استفاده از Babylon Builder می‌توانید دیشکنری خود را ساخته و در سایت بابیلون ثبت کنید.

H : فایلهای کدینگ برنامه نویسی

H264 : نوعی فایل ویدیویی مارکوسی

HLP : پسوند فایلهای راهنما یا Help برنامه ها. به پسوند Chm استفاده کنید.

HTA : مخفف HTML Aplication و پسوند فایلهای وب اجرائی است. یک نمونه آنرا در ویندوز با نام wmptour جستجو کنید.

HTM : پسوند فایلهای وب که به زبان HTML نوشته شده باشد. به HTML رجوع کنید.

HTML : مخفف HyperText Markup Language است. زبان اصلی طراحی وب می‌باشد.

پسوند فایلها – حرف I تا H

ICL : کتابخانه هائی مانند کتابخانه‌های DLL که تنها محتوی آیکون هستند.

ICNS – MACOS X ICON RESOURCE FILE

ICO : پسوند فایلهای آیکون است. در ویندوز آیکونها در فایلهای DLL مختلف ذخیره شده اند.

INF : پسوند فایلهای اطلاعات یا Information که بسیار با اهمیت هستند. این فایلها دستوراتی ساده هستند که در notepad نوشته شده و با همین برنامه قابل ویرایش هستند. این فایلها تقریباً همه کاری می‌توانند انجام دهند. برای آشنائی با این فایلها مطلب Autorun ‌را مطالعه کنید.

INI : مخفف Initial که نوعی فایل متنی ساده و مانند فایلهای Inf است. برای آشنائی با این فایلها مطلب ِDesktop.ini ‌را مطالعه کنید.

ISO : نوعی فایل فشرده مخصوص برنامه UltraIso که برای تهیه Image از CD‌ها بسیار پرکاربرد است.

JAD : تا آنجا که من اطلاع دارم فایلهای کرک برنامه JAR با این پسوند ذخیره می‌شوند.

JAR : پسوند برنامه‌های نصب مخصوص گوشیها. نوع دیگر برنامه‌های نصب روی گوشیها SIS است.

JAVA : فایل‌های جاوا

JPEG : مخفف joint photographic experts group نوعی فایل عکس مرسوم است.

JPG : همان پسوند JPEG است.

JS : فایلهای جاوا

JS : پسوند ذخیره سازی اسکریپتهای جاوا برای استفاده در وب سایت است.

JSP : فایل صفحات سرور جاوا

پسوند فایلها – حرف L تا O

LNK : شورتکات‌های ویندوز

LOG : فایل لاگ ویندوز

M4V : فرمتی ویدیویی اپل

MBM : مخفف MuliBitMap یک فایل محتوی چندین تصویر BMP که در نرم‌افزارهای موبایل بسیار استفاده می‌شود. به فایلهای عکس رجوع کنید …

MDB : مخفف Microsoft DataBase فایل ذخیره پایگاه داده اکسس ۲۰۰۳ است.

Mid یا Midi : نوعی فایل صوتی بسیار فشرده که به عنوان پس زمینه صوتی در وب بسیار استفاده می‌شود.

MKV : فایل ویدویی MATROSKA MULTIMEDIA CONTAINER کم حجم و با کیفیت

MOV : فایل ویدیویی اپل کوئیک تایم فدیمی

MP3 : مخفف MPEG Layer3 یک نوع فایل فشرده صوتی که به علت قابلیت پخش در دستگاه‌های پخش CD بسیار مورد استفاده است. به فایلهای صوتی رجوع کنید …

MP4 : فایل ویدیویی حجم و کیفیت متوسط

MPA : فایل صوتی کم کاربرد

MPC : مخفف MousePack Audio نوعی فایل صوتی که دیگر استفاده نمی شود. به فایلهای صوتی رجوع کنید …

MPEG : مخفف Motion/Moving Picture Expert Group نوعی فایل تصویری بسیار محبوب که حجم و کیفیت مطلوبی دارد. به فایلهای تصویری رجوع کنید …

MPG : مخفف Motion/Moving Picture Expert Group نوعی فایل تصویری بسیار محبوب که حجم و کیفیت مطلوبی دارد. به فایلهای تصویری رجوع کنید …

MSC : مخفف MicroSoft Console فایلهای کنسولی ویندوز هستند. ادامه مطلب…

MSG : فایل متنی پیام و ایمیل

MSI : فایل نصبی ویندوز

NRG : نوعی فایل Image که بیشتر توسط نرو استفاده می‌شود اما نرم‌افزارهای دیگر مانند UltraIso نیز آن را پشتیبانی می‌کنند.

پسوند فایلها – حرف O تا R

OCX : فایلهای اکتیوکس ویندوز دارای این پسوند هستند. ادامه مطلب…

OGG : نوعی فایل صوتی که توسط بازیها استفاده می‌شود. به فایلهای صوتی رجوع کنید …

PDF : مخفف Portable Document File نوعی فایل متنی است که بر خلاف فایلهای Doc چیدمان آن به سادگی تغییر نمی کند و برای همین در وب بسیار استفاده می‌شود.

PHP : مخفف Personal Home Page نوعی صفحه وب است که مزایای آن در مباحث طراحی سایت آمده است.

PNG : مخفف portable network graphics نوعی فایل عکس سبک برای تهیه تصاویر ترنسپرنت و آیکون است. به فایلهای عکس رجوع کنید …

PPS : نمایش پاورپوینت

PPT : فایل ذخیزه پاورپوینت

PPTX : فایلهای جدید پاورپوینت بعد از سال ۲۰۰۳

PRJ : فایلهای پروژه ویژوال بیسیک با این پسوند ذخیره می‌شوند.

PSD : فایل پروژه‌های ویرایش عکس برنامه فتوشاپ است. به فایلهای عکس رجوع کنید …

PY : فایلهای برنامه پیتون

RAR : فایلهای آرشیو مخصوص برنامه WinRAR که بسیار فشرده تر از فایلهای زیپ است. به فایلهای فشرده رجوع کنید …

REG : فایلهای ریجستری ویننددوز که با برنامه notepad قابل ویرایش هستند.

REZ : نوعی فایل فشرده برای تهیه فیلمهای بازی. عموما فیلمهای بازیها به فرمت BIK هستند.

RS : مخفف Resource فایلهای منبع برخی برنامه‌ها که با برنامه Restorator قابل ویرایش است.

RSS : فایلهای نقشه سایت

RTF : مخفف Rich Text Format که نوعی فایل متن است که با توسعه فایلهای Text آمد.

پسوند فایلها : حرف S تا T

SAV : فایل ذخیره سازی مثلا ذخیره بازی‌ها یا نرم‌افزار SPSS با این پسوند ذخیره می‌شوند.

SCF : دستورات ویژه ویندوز که در فایلهای متن SCF ذخیره شده و مانند یک برنامه کامل عمل می‌کنند.

SCR : فایلهای Screen Saver اسکرین سیور ویندوز با این پسوند ذخیره شده اند. اسکرین سیورها در system32 ردیابی کنید.

SH : اسکریپت بش شل

SIS : گسترده ترین فایلهای SIS برنامه‌های نصب نرم‌افزار روی گوشیهای موبایل هستند.

SQL : دیتابیس مای اسکیوئل

SVG : مخفف scalable vector graphics و یک فرمت ذخیره برداری تصاویر است که به آن وکتور هم گفته می‌شود.

SWF : فایلهای مولتی مدیای فلش که بیشتر برای ساخت برنامه‌های تحت فلش استفاده می‌شود.

SWIFT : فایل کدهای برنامه سوئیفت

SYS : فایلهای سیستمی ویندوز

TAR : نوعی فایل فشرده که بسیار کم استفاده می‌شود.

TARGZ : نوعی فایل فشرده سازی

TEX : فایل متنی لاتکس

TGS : استیکرهای متحرک تلگرام که با ادوب افترافکت قابل ساخت است.

TIFF : مخفف Tag Image File Format نوعی فایل عکس است که در اسکنرها خیلی استفاده می‌شود و با TIF هم نشان داده می‌شود.

TMP : فایلهای موقت ویندوز

TOAST : نوعی فایل دیسک-ایمیج

TTA : مخفف True Type Audio نوعی فایل صوتی است که دیگر استفاده نمی شود.

TTF : مخفف True Type Font فایل‌های قلم ویندوز است. اینکه چرا برخی متن‌ها در کامپیوتر شما نمایش داده نمی شود به نوع قلمی که در تهیه متن استفاده شده بستگی دارد. برای نوشتن متن در اینترنت از قلم Tahoma استفاده کنید. ابتدا قلم‌های مناسب را از بخش دانلود فونت فارسی دریافت کنید و سپس آنها را درون پوشه Font در کنترل پنل کپی کنید.

TXT – PLAIN TEXT FILE

TXT : مخفف Text نوعی فایل متن بودن تصویر و جلوه ویژه مخصوص برنامه notepad است.

پسوند فایلها : حرف V تا Z

VB : فایلهای برنامه ویژوال بیسیک

VCD : دیسک مجازی

VCF : فایلهای مخاطبان ونیدوز و ایمیل

VLC : نوعی فایل تحت فلش مولتای مدیا است که کمتر استفاده می‌شود.

VOB : فایلهای صوتی-تصویری مخصوص DVD

WAV : فایل صوتی استاندارد ویندوز که به صورت WAVE نیز ذخیره شده و در CD‌های صوتی استفاده می‌شود.

WMA : مخفف Windows Media Audio که توسط مایکروسافت برای رقابت با MP3 بوجود آمد.

WMV : مخفف Windows Media Video که نوعی فایل مولتای مدیا بسیار کم حجم است. به فایلهای تصویری رجوع کنید …

WPD : نوعی فایل متنی ساده

WPL : لیست پخش برنامه ویندوز پلیر

WSF : فایل اسکریپت ویندوز

XHTML : نوعی فایل اینترنتی

XLS : پسوند فایلهای تهیه شده با برنامه Excel 2003 است.

XLSM : فایلهای اکسل همراه با ماکرو

XLSX : پسوند فایلهای تهیه شده با برنامه Excel 2007 است.

XML : مخفف Extensible Markup Language که در صفحات اینترنت از این فایلها استفاده می‌شود. برای توضیحات بیشتر به صفحه طراحی سایت رجوع کنید.

Z : نوعی فایل فشرده

ZIP : فایلهای فشرده استاندارد ویندوز

مطلب پسوند فایلها با تلاش بسیار زیاد آرش حبیبی و سایت پارس مدیر تدوین شده است. خواهشمندیم در صورت کپی برداری حتما نام منبع را ذکر کنید.