آزمون EPT آزمون سنجش مهارت و بسندگی زبان انگلیسی ویژه دانشجویان دوره دکتری تخصصی دانشگاه آزاد اسلامی است. کسب نمره موردنیاز این آزمون یا ارائه یکی از مدارک زبان مورد تأیید دانشگاه، در فرایند آموزشی دانشجویان دکتری اهمیت دارد و آشنایی با ساختار و مقررات آن برای این گروه ضروری است. نظر به اهمیت موضوع در این مقاله، آزمون EPT، ساختار، سیستم نمرهدهی، ثبتنام و الزامات شرکت در آن مفهومسازی و تشریح خواهد شد.
آزمون EPT چیست؟
نام آزمون EPT از عبارت English Proficiency Test به معنای «آزمون بسندگی زبان انگلیسی» گرفته شده است. این آزمون توسط دانشگاه آزاد برای دانشجویان دوره دکتری تخصصی این دانشگاه برگزار میشود. در اطلاعیههای جاری دانشگاه آزاد نیز شرکت در این آزمون برای دانشجویان دکتری تخصصی این دانشگاه در نظر گرفته شده است.
کارکرد EPT با آزمونهایی مانند TOEFL و IELTS متفاوت است. TOEFL و IELTS مدارکی با کاربرد بینالمللی هستند، اما EPT اساساً در چارچوب مقررات آموزشی دانشگاه آزاد کاربرد دارد. بنابراین پذیرش مدرک EPT در یک دانشگاه یا سازمان دیگر را نباید بدون بررسی مقررات همان مؤسسه مفروض دانست.
ساختار و بخشهای آزمون EPT
ساختار شناختهشده EPT بر سنجش واژگان، دستور زبان و توانایی درک متون انگلیسی متمرکز است. این آزمون برخلاف TOEFL و IELTS بخش مستقلی برای سنجش مهارت گفتاری ندارد و در ساختار متداول آن بخش شنیداری نیز وجود ندارد. ساختار گزارششده آزمون شامل ۱۰۰ سؤال است که میان واژگان، گرامر، درک مطلب و تکمیل متن توزیع میشوند.
- واژگان (Vocabulary): ۲۵ سوال
- دستور زبان (Grammar): ۴۰ سوال
- درک مطلب (Reading Comprehension): ۲۰ سوال
- تکمیل متن (Cloze Test): ۱۵ سوال
سیستم نمرهدهی آزمون EPT
بخش واژگان
بخش واژگان (Vocabulary) شامل ۲۵ سؤال است و دانش داوطلب از واژگان انگلیسی و توانایی تشخیص واژه مناسب در بافت جمله را ارزیابی میکند. داشتن دامنه واژگان دانشگاهی مناسب علاوه بر این بخش، در پاسخگویی به پرسشهای Reading و Cloze Test نیز مؤثر است.
بخش دستور زبان
بخش دستور زبان (Grammar) با ۴۰ سؤال بیشترین تعداد سؤال را در ساختار متداول EPT دارد. در این قسمت دانش داوطلب درباره ساختار جمله، قواعد دستوری و تشخیص کاربرد صحیح اجزای زبان انگلیسی سنجیده میشود. بنابراین تسلط بر گرامر یکی از محورهای اصلی آمادگی برای EPT محسوب میشود.
بخش درک مطلب
در بخش درک مطلب (Reading Comprehension)، داوطلب با متنهای انگلیسی و پرسشهای مربوط به آنها روبهرو میشود. هدف این بخش سنجش توانایی فهم مفهوم اصلی، اطلاعات و جزئیات متن و استنباط معنای واژگان و عبارات در بافت است. در ساختار گزارششده EPT، ۲۰ سؤال به این قسمت اختصاص دارد.
بخش تکمیل متن.
در آزمون کلوز (Cloze Test) متنی با تعدادی جای خالی ارائه میشود و داوطلب باید گزینه مناسب را برای تکمیل آن انتخاب کند. پاسخگویی به این قسمت به ترکیبی از دانش واژگان، گرامر و درک ارتباط معنایی میان جملههای متن نیاز دارد. در ساختار متداول EPT تعداد ۱۵ سؤال به این بخش اختصاص یافته است.
نمره قبولی آزمون EPT
نمره EPT براساس پاسخهای داوطلب به سؤالهای آزمون تعیین میشود. در منابع آموزشی قدیمیتر معمولاً از نمره ۵۰ از ۱۰۰ بهعنوان حدنصاب یاد شده است، اما مقررات جاری دانشگاه آزاد را نباید با این عدد تاریخی یکی دانست. در اطلاعات منتشرشده برای سال ۱۴۰۵، برای دانشجویان عادی نمره ۴۰ از ۱۰۰ بهعنوان حداقل نمره مشروط برای ورود به آزمون جامع و ۴۸ از ۱۰۰ بهعنوان حداقل نمره موردنیاز برای دفاع نهایی گزارش شده است؛ برای برخی گروههای مشمول مقررات خاص، حدنصاب متفاوت است.
ازاینرو، در EPT بهتر است بهجای استفاده از عبارت ساده «نمره قبولی»، میان حدنصاب شرکت در آزمون جامع و حدنصاب نهایی موردنیاز دانشگاه تمایز قائل شد. این مقررات قابلیت تغییر دارند و دانشجو باید ضوابط سال ورود و آخرین مقررات آموزشی دانشگاه آزاد را ملاک قرار دهد.
ثبتنام آزمون EPT
ثبتنام EPT بهصورت اینترنتی و از طریق سامانه آزمون زبان دانشگاه آزاد اسلامی انجام میشود. در اطلاعیههای سال ۱۴۰۵ تصریح شده است که دانشجویان دوره دکتری تخصصی شاغل به تحصیل در دانشگاه آزاد اسلامی میتوانند برای آزمون ثبتنام کنند و برای ورود به سامانه به اطلاعات دانشجویی خود نیاز دارند.
داوطلب باید در بازه ثبتنام اعلامشده وارد سامانه شود، اطلاعات لازم را تکمیل کند و هزینه آزمون را بپردازد. تاریخ ثبتنام برای هر دوره جداگانه اعلام میشود؛ بنابراین یک تاریخ ثابت سالانه برای ثبتنام EPT وجود ندارد.
زمان و مکان برگزاری
EPT در چند نوبت برگزار میشود و تاریخ دقیق هر دوره از سوی دانشگاه آزاد اسلامی اعلام میشود. شیوه برگزاری نیز میتواند تغییر کند. برای نمونه، آزمون دی ۱۴۰۴ بهصورت حضوری و در چندین حوزه از جمله تهران، تبریز، مشهد، اهواز، اصفهان، شیراز، کرمانشاه، کرمان، کرج، یزد و ساری برگزار شد؛ اما آزمونهای سال ۱۴۰۵ در برخی نوبتها به شیوه مجازی یا الکترونیکی برگزار شدهاند.
بنابراین بهتر است داوطلب پیش از هر نوبت، تاریخ، شیوه برگزاری و شرایط فنی یا محل آزمون را در اطلاعیه همان دوره بررسی کند و به اطلاعات دورههای گذشته استناد نکند.
هزینه آزمون EPT
هزینه ثبتنام EPT ثابت نیست و ممکن است در دورههای مختلف تغییر کند. برای نمونه، برای آزمون شهریور ۱۴۰۵ مبلغ ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال (۱٬۲۰۰٬۰۰۰ تومان) گزارش شد. از آنجا که این مبلغ ممکن است در دورههای بعد تغییر کند، هزینهای که هنگام ثبتنام در سامانه رسمی نمایش داده میشود ملاک پرداخت است.
منابع آزمون EPT
آمادگی برای EPT باید متناسب با ساختار خود آزمون انجام شود. از آنجا که بخش قابلتوجهی از پرسشها به Grammar اختصاص دارد، مطالعه منظم دستور زبان اهمیت زیادی دارد. تقویت Vocabulary، تمرین متنهای Reading و حل Cloze Test نیز چهار محور اصلی مطالعه را تشکیل میدهند.
برخی کتابها و دورههای آموزشی با عنوان «منابع EPT» معرفی میشوند، اما باید میان منابع مناسب برای آمادگی آزمون و «منبع رسمی استخراج سؤال» تفاوت قائل شد. بهترین راهبرد این است که داوطلب ابتدا ساختارهای اصلی گرامر و واژگان موردنیاز را مطالعه کند و سپس با نمونه سؤالات و آزمونهای شبیهسازیشده، سرعت و دقت خود را افزایش دهد.
نمونه سؤالات آزمون EPT
نمونه سؤالات EPT برای آشنایی با شیوه طرح پرسشها و سنجش میزان آمادگی داوطلب مفید هستند. حل مجموعه سؤالات دورههای گذشته یا نمونههای استاندارد میتواند نقاط ضعف داوطلب را در Vocabulary، Grammar، Reading Comprehension و Cloze Test مشخص کند.
بااینحال، هر فایلی که در اینترنت با عنوان «سؤالات واقعی EPT» منتشر میشود الزاماً منبع رسمی دانشگاه آزاد نیست. بنابراین در مقاله علمی بهتر است میان نمونه سؤال آموزشی، بازسازی سؤال و سؤال رسمی منتشرشده تمایز قائل شویم.
تفاوت EPT با TOLIMO و MSRT
EPT و MSRT هر دو در میان آزمونهای زبان مورد استفاده دانشجویان دکتری در ایران قرار میگیرند، اما از نظر متولی و جامعه هدف یکسان نیستند. EPT مستقیماً با دانشگاه آزاد اسلامی مرتبط است، درحالیکه MSRT در چارچوب وزارت علوم و نظام آموزش عالی وابسته به آن قرار میگیرد.
ساختار دو آزمون نیز متفاوت است. EPT بر Vocabulary، Grammar، Reading و Cloze Test تمرکز دارد، درحالیکه در ساختار شناختهشده MSRT بخش Listening Comprehension نیز وجود دارد. بنابراین صرف اینکه هر دو آزمون برای سنجش زبان دانشجویان دکتری استفاده میشوند، به معنای یکسان بودن ساختار یا قابلیت جایگزینی آنها در همه دانشگاهها نیست.
آزمون TOLIMO توسط سازمان سنجش آموزش کشور برگزار میشود، درحالیکه EPT آزمون دانشگاه آزاد اسلامی است. تفاوت در متولی برگزاری سبب میشود شرایط ثبتنام، ساختار آزمون، شیوه نمرهدهی و مقررات پذیرش این دو آزمون نیز مستقل از یکدیگر باشد.
دانشجو هنگام انتخاب آزمون باید قبل از هر چیز بررسی کند که دانشگاه یا واحد آموزشی او کدام مدارک زبان و چه حداقل نمرهای را میپذیرد. بنابراین مقایسه EPT و TOLIMO صرفاً براساس دشواری احتمالی آنها برای تصمیمگیری کافی نیست.
سخن پایانی
آزمون EPT یکی از آزمونهای سنجش زبان انگلیسی در نظام آموزش عالی ایران است که کاربرد اصلی آن به دانشجویان دوره دکتری تخصصی دانشگاه آزاد اسلامی مربوط میشود. این آزمون بر واژگان، دستور زبان، درک مطلب و تکمیل متن تمرکز دارد و برخلاف آزمونهای بینالمللی مانند IELTS و TOEFL همه چهار مهارت اصلی زبان را بهطور مستقل ارزیابی نمیکند. دانشجویان باید میان حدنصابهای مختلف آموزشی و نمره نهایی موردنیاز دانشگاه تمایز قائل شوند و آخرین مقررات مربوط به سال ورود خود را بررسی کنند. همچنین زمان ثبتنام، شیوه برگزاری، هزینه و سایر مقررات اجرایی EPT ممکن است در دورههای مختلف تغییر کند. بنابراین سامانه رسمی دانشگاه آزاد باید مرجع نهایی اطلاعات اجرایی باشد و مطالعه هدفمند گرامر، واژگان و درک مطلب نیز اساس آمادگی برای این آزمون را تشکیل میدهد.
سامانه ثبتنام آزمون EPT دانشگاه آزاد اسلامی
گردآوری و نگارش: زبانکده پارسمدیر.
سوالات متداول
عبارت EPT مخفف English Proficiency Test و به معنای آزمون بسندگی یا مهارت زبان انگلیسی است.
آزمون EPT اساساً برای نیازهای آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی طراحی شده است و نباید آن را مدرکی با دامنه پذیرش بینالمللی مشابه IELTS یا TOEFL در نظر گرفت. برای مهاجرت یا پذیرش خارجی باید مدارک مورد قبول سازمان یا دانشگاه مقصد بررسی شود.
یک عدد را نمیتوان بدون توجه به کاربرد نمره و مقررات جاری بهعنوان «قبولی» اعلام کرد. در مقررات گزارششده برای سال ۱۴۰۵ میان حداقل نمره مشروط برای شرکت در آزمون جامع و حداقل نمره موردنیاز برای دفاع تفاوت وجود دارد.
این آزمون توسط دانشگاه آزاد اسلامی برای دانشجویان دوره دکتری تخصصی این دانشگاه برگزار میشود. در اطلاعیههای ثبتنام ۱۴۰۵ نیز جامعه مجاز به ثبتنام، دانشجویان دکتری تخصصی دانشگاه آزاد اعلام شده است.
نگارنده: پشتیبانی پارسمدیر | 
