آزمون MSRT آزمون سنجش مهارت زبان انگلیسی است که برای ارزیابی توانایی زبانی دانشجویان و متقاضیان تحصیلات تکمیلی در ایران برگزار میشود. این آزمون به‌ویژه برای دانشجویان دوره دکتری و احراز شرایط زبان در دانشگاه‌ها اهمیت دارد و آشنایی با ساختار، شیوه نمره‌دهی و ضوابط ثبت‌نام آن برای داوطلبان ضروری است. نظر به اهمیت موضوع در این مقاله، آزمون MSRT، ساختار، نمره‌دهی، ثبت‌نام و الزامات شرکت در آن مفهوم‌سازی و تشریح خواهد شد.
آزمون MSRT چیست؟
آزمون وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (Ministry of Science, Research and Technology) یکی از آزمون‌های سنجش مهارت زبان انگلیسی در نظام آموزش عالی ایران است. این آزمون بیشتر برای دانشجویان و متقاضیان تحصیلات تکمیلی، به‌ویژه دانشجویان دوره دکتری، کاربرد دارد و مدرک آن ماهیتی داخلی دار. بنابراین نباید آن را جایگزینی بین‌المللی برای مدارکی مانند TOEFL یا IELTS در نظر گرفت.
از نظر شیوه سنجش، MSRT شباهت زیادی به الگوی سنتی آزمون‌های زبان دانشگاهی و به‌خصوص TOEFL کاغذی دارد. آزمون مهارت‌های دریافت و درک زبان و دانش ساختاری داوطلب را می‌سنجد، اما بخش مستقلی برای Speaking یا Writing ندارد. همین موضوع یکی از تفاوت‌های مهم آن با آزمون‌های جامع‌تر بین‌المللی زبان است.
ساختار و بخش‌های آزمون MSRT
آزمون MSRT در ساختار گزارش‌شده شامل ۱۰۰ سؤال است که در سه بخش اصلی ارائه می‌شوند: ۳۰ سؤال شنیداری، ۳۰ سؤال ساختار و دستور زبان و ۴۰ سؤال درک مطلب. هر پاسخ صحیح یک امتیاز دارد و پاسخ نادرست امتیاز پاسخ‌های صحیح را کاهش نمی‌دهد. (DOI)
- درک شنیداری: ۳۰ سؤال
- ساختار و دستور زبان: ۳۰ سؤال
- درک مطلب: ۴۰ سؤال
- بخش درک شنیداری
این بخش شامل ۳۰ سؤال است و توانایی داوطلب در فهم زبان انگلیسی گفتاری را ارزیابی می‌کند. داوطلب پس از شنیدن مکالمه‌ها یا مطالب صوتی باید به پرسش‌های مرتبط پاسخ دهد. بنابراین علاوه بر دامنه واژگان، توانایی تشخیص مفهوم، جزئیات و محتوای مکالمه در عملکرد داوطلب مؤثر است.
بخش ساختار و دستور زبان
بخش ساختار (Structure and Written Expression) شامل ۳۰ سؤال است و دانش داوطلب از دستور زبان و ساختار صحیح جمله انگلیسی را می‌سنجد. سؤال‌ها می‌توانند شامل تکمیل ساختار جمله و تشخیص بخش نادرست یک عبارت باشند. این بخش از نظر ماهیت به بخش Structure and Written Expression در الگوی قدیمی TOEFL شباهت دارد.
بخش درک مطلب
بخش درک مطلب (Reading Comprehension) با ۴۰ سؤال بزرگ‌ترین بخش آزمون از نظر تعداد پرسش است. داوطلب باید متن‌های انگلیسی را مطالعه کرده و به پرسش‌هایی درباره مفهوم اصلی، اطلاعات متن، واژگان و روابط معنایی پاسخ دهد. در نتیجه، سرعت خواندن همراه با درک صحیح متن در این قسمت اهمیت زیادی دارد. (DOI)
سیستم نمره‌دهی آزمون MSRT
نمره آزمون MSRT از ۱۰۰ محاسبه میشود و هر پاسخ صحیح یک امتیاز دارد. براساس بررسی علمی منتشرشده درباره این آزمون، پاسخ‌های نادرست موجب کسر امتیاز پاسخ‌های صحیح نمی‌شوند. در منابع مربوط به MSRT معمولاً نمره ۵۰ بهعنوان حدنصاب رایج برای دانشجویان دکتری ذکر میشود.
عدد ۵۰ را نباید «نمره قبولی سراسری و ثابت» تلقی کرد؛ دانشگاه‌ها و مؤسسات می‌توانند براساس مقررات خود حداقل نمره متفاوتی تعیین کنند. بنابراین ملاک نهایی همیشه ضوابط دانشگاه یا مؤسسه‌ای است که داوطلب قصد ارائه مدرک به آن را دارد.
ثبت‌نام آزمون MSRT
ثبت‌نام MSRT به‌صورت اینترنتی انجام میشود و داوطلب باید براساس اطلاعیه‌های رسمی، حساب کاربری و اطلاعات موردنیاز را تکمیل کرده و آزمون موردنظر خود را انتخاب کند. ظرفیت حوزه‌های امتحانی محدود است و بنابراین بازشدن ثبت‌نام لزوماً به معنای وجود ظرفیت در همه شهرها نیست. برای ثبت‌نام، مشاهده برنامه‌های جاری و پیگیری اطلاعات آزمون بهتر است مستقیماً از سامانه‌های رسمی سازمان امور دانشجویان وزارت علوم استفاده شود.
زمان و مکان برگزاری آزمون
آزمون MSRT برخلاف آزمون‌های بین‌المللی مانند IELTS دارای یک تقویم جهانی نیست و دوره‌های برگزاری و حوزه‌های امتحانی براساس برنامه اعلام‌شده از سوی متولی آزمون تعیین می‌شوند. آزمون در تهران و تعدادی از شهرهای کشور برگزار میشود، اما تعداد شهرها و ظرفیت هر حوزه میتواند در دوره‌های مختلف تغییر کند. به همین دلیل بهتر است در مقاله فهرست ثابتی از شهرها یا تاریخ‌ها درج نشود و داوطلب برای هر دوره، اطلاعیه و سامانه ثبت‌نام همان دوره را بررسی کند.
هزینه آزمون
شرکت در آزمون MSRT مستلزم پرداخت هزینه ثبت‌نام است، اما مبلغ آزمون میتواند در دوره‌های مختلف تغییر کند. بنابراین درج یک مبلغ ثابت در یک مقاله مرجع باعث میشود محتوا به‌سرعت قدیمی شود. بهتر است داوطلب هنگام ثبت‌نام، هزینه جاری آزمون MSRT را در سامانه رسمی مشاهده کند. همین رویکرد برای تاریخ ثبت‌نام، ظرفیت حوزه‌ها و مقررات اجرایی آزمون نیز مناسب‌تر است.
منابع آزمون MSRT
برای آمادگی MSRT باید منابع را متناسب با سه بخش اصلی آزمون انتخاب کرد. مطالعه منابع گرامر و ساختار زبان انگلیسی برای Structure، تمرین متون دانشگاهی و افزایش دامنه واژگان برای Reading و استفاده از منابع شنیداری انگلیسی برای Listening اهمیت دارد.
به دلیل شباهت ساختاری MSRT با آزمون‌های سنتی زبان دانشگاهی، برخی منابع آمادگی TOEFL PBT نیز می‌توانند برای تمرین ساختار، درک مطلب و شنیداری مفید باشند. بااین‌حال باید میان «منابع مناسب برای آمادگی» و «منبع رسمی طراحی سؤال» تفاوت قائل شد؛ معرفی یک کتاب آموزشی به معنای آن نیست که سؤال‌های آزمون الزاماً از همان کتاب استخراج می‌شوند.
حل نمونه سؤال یکی از روش‌های مناسب برای آشنایی با قالب MSRT است، زیرا داوطلب علاوه بر دانش زبان باید با نوع سؤال‌های Listening، Structure و Reading و مدیریت زمان در یک آزمون چندبخشی آشنا شود. نمونه سؤال‌ها و آزمون‌های شبیه‌سازی‌شده به‌ویژه در مراحل پایانی مطالعه برای تشخیص نقاط ضعف مفید هستند. با این حال، هنگام استفاده از فایل‌های منتشرشده در اینترنت باید میان نمونه سؤال آموزشی و سؤال رسمی آزمون تمایز قائل شد.
تفاوت MSRT و TOLIMO
آزمون MSRT و TOLIMO هر دو در میان آزمون‌های زبان مورد استفاده دانشجویان تحصیلات تکمیلی ایران شناخته می‌شوند، اما آزمون واحدی نیستند و متولی، ساختار و مقررات اجرایی آنها متفاوت است. بنابراین انتخاب میان آنها نباید صرفاً براساس تصور «آسان‌تر بودن» یکی از آزمون‌ها صورت گیرد؛ نخست باید مشخص شود دانشگاه یا مؤسسه موردنظر کدام مدرک و چه حداقل نمره‌ای را می‌پذیرد. جزئیات ساختار TOLIMO را بهتر است در مقاله مستقل آن بررسی کنیم تا اطلاعات جاری آن با منابع رسمی سازمان سنجش تطبیق داده شود.
ارتباط آزمون MSRT با MCHE
نام MCHE مخفف Ministry of Culture and Higher Education، یعنی «وزارت فرهنگ و آموزش عالی» بود. در منابع قدیمی مربوط به آزمون زبان وزارت علوم MCHE زیاد دیده میشود و در عمل به نسخه پیشین همین آزمون اشاره دارد.
پس از تغییر ساختار و نام وزارتخانه به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (MSRT)، نام آزمون نیز از MCHE به MSRT تغییر یافت. بنابراین MSRT و MCHE دو آزمون مستقل و رقیب یکدیگر نیستند؛ MCHE نام قدیمی آزمونی است که امروزه با عنوان MSRT شناخته میشود. منابع آموزشی قدیمی نیز این تداوم را تصریح کرده‌اند.
ارتباط آزمون MSRT با TOEFL و IELTS
مهم‌ترین تفاوت MSRT با TOEFL و IELTS در دامنه کاربرد آنهاست. TOEFL و IELTS آزمون‌هایی بین‌المللی هستند که برای اهداف دانشگاهی و سایر کاربردهای تعریف‌شده در کشورهای مختلف استفاده می‌شوند، درحالی‌که MSRT اساساً در چارچوب نظام آموزش عالی ایران کاربرد دارد. همچنین MSRT فاقد بخش مستقل Speaking و Writing است و بنابراین چهار مهارت اصلی زبان را به شکلی که IELTS و TOEFL جدید ارزیابی می‌کنند، پوشش نمی‌دهد. بررسی دانشگاه مقصد برای اطمینان از پذیرش هر مدرک ضروری است.
سخن پایانی
آزمون MSRT یکی از آزمون‌های زبان انگلیسی مورد استفاده در نظام آموزش عالی ایران است و بیشترین کاربرد آن به دانشجویان و متقاضیان تحصیلات تکمیلی، به‌ویژه دوره دکتری، مربوط میشود. این آزمون مهارت‌های زبانی را با تمرکز بر درک شنیداری، ساختار زبان و درک مطلب ارزیابی می‌کند و برخلاف IELTS و TOEFL کاربرد آن عمدتاً در محیط دانشگاهی داخل کشور است. داوطلبان باید پیش از ثبت‌نام، حداقل نمره موردنیاز و شرایط پذیرش مدرک را از دانشگاه یا مؤسسه مقصد بررسی کنند، زیرا الزامات همه دانشگاه‌ها یکسان نیست. همچنین زمان برگزاری، حوزه‌های امتحانی، هزینه و مقررات ثبت‌نام ممکن است تغییر کند و باید براساس آخرین اطلاعیه رسمی بررسی شود. شناخت ساختار آزمون و تمرین هدفمند مهارت‌های مورد سنجش، مبنای مناسبی برای برنامه‌ریزی و آمادگی در آزمون MSRT فراهم می‌کند.
گردآوری و نگارش: زبانکده پارس‌مدیر.
سوالات متداول
آزمون MSRT مدرکی با کاربرد داخلی در نظام آموزش عالی ایران است و نباید پذیرش بین‌المللی آن را مشابه TOEFL یا IELTS فرض کرد. برای پذیرش خارجی باید فهرست آزمون‌ها و حداقل نمرات مورد قبول دانشگاه مقصد بررسی شود.
بله، MCHE نام قدیمی آزمون زبان وزارت علوم است و پس از تغییر نام وزارتخانه، عنوان MSRT برای آن به کار گرفته شد. بنابراین این دو عنوان را نباید دو آزمون مستقل در نظر گرفت
نمره آزمون از ۱۰۰ محاسبه میشود و نمره ۵۰ در منابع بهعنوان حدنصاب رایج دانشجویان دکتری گزارش شده است، اما حداقل نمره قابل قبول میتواند براساس دانشگاه و مقررات آموزشی متفاوت باشد.
نگارنده: پشتیبانی پارس‌مدیر | 
