دانلود پرسشنامه دیدگاه منبعمحور دارای روایی، پایایی، منبع استاندارد و شیوه تفسیر
تعداد سوالات: ۱۷ گویه با طیف لیکرت پنج درجه
ابعاد: «ارزش»؛ «کمیابی»؛ «تقلیدناپذیری» و «سازماندهی»
نکته: این پرسشنامه محققساخته است اما روایی و پایایی و شیو تفسیر دارد.
تعریف مفهومی و عملیاتی پرسشنامه دیدگاه منبعمحور
تعریف مفهومی: دیدگاه منبعمحور (Resource-Based View) چارچوبی مدیریتی است که برای تعیین منابع استراتژیک شرکت جهت دستیابی به مزیت رقابتی پایدار استفاده میشود. واحدهای مدیریت استراتژیک یک سازمان باید به داخل خود شرکت نیز توجه کنند تا بتوانند عوامل استراتژیک داخلی را نیز شناسایی کنند.
تعریف عملیاتی: برای سنجش این سازه از ابزار پرسشنامه دیدگاه منبعمحور استفاده شد. این پرسشنامه شامل ۴ سازه اصلی و ۱۷ گویه است. برای سنجش امتیاز هر گویه از نمرهگذاری با طیف لیکرت پنج درجه استفاده گردید. امتیاز هر سازه نیز با استفاده از میانگین امتیازات گویههای مربوط به آن سازه، برآوردشدنی است.
پرسشنامه دیدگاه منبعمحور توسط فرجی و همکاران (۱۳۹۹) طراحی شد و از چهار بعد «ارزش»؛ «کمیابی»؛ «تقلیدناپذیری» و «سازماندهی» تشکیل شده است. همچنین میتوان از آزمون تی-تک نمونه برای بررسی معناداری نتایج استفاده کرد.
تفسیر پرسشنامه VRIO
برای تفسیر نتایج، ابتدا میانگین گویههای هر یک از ابعاد ارزش، کمیابی، تقلیدناپذیری و سازماندهی محاسبه میشود. در طیف لیکرت پنجدرجهای، نمره ۳ نقطه میانی در نظر گرفته میشود و ارزیابی منابع بهصورت مرحلهای انجام میگیرد:
ضعف رقابتی: اگر میانگین «ارزش» کمتر از ۳ باشد، منبع مورد بررسی ارزش راهبردی کافی ندارد و میتواند سازمان را در وضعیت ضعف رقابتی قرار دهد.
برابری رقابتی: اگر منبع ارزشمند باشد، اما میانگین «کمیابی» کمتر از ۳ باشد، رقبا نیز به چنین منبعی دسترسی دارند؛ بنابراین منبع تنها زمینه برابری رقابتی را فراهم میکند.
مزیت رقابتی موقت: اگر منبع ارزشمند و کمیاب باشد، اما میانگین «تقلیدناپذیری» کمتر از ۳ باشد، رقبا قادر به تقلید یا جایگزینی آن هستند؛ بنابراین مزیت ایجادشده موقتی است.
مزیت رقابتی بالقوه: اگر منبع ارزشمند، کمیاب و تقلیدناپذیر باشد، اما سازمان از ساختارها و فرایندهای لازم برای بهرهبرداری از آن برخوردار نباشد. ظرفیت ایجاد مزیت پایدار وجود دارد ولی این ظرفیت بهطور کامل محقق نشده است.
مزیت رقابتی پایدار: اگر میانگین هر چهار بعد ارزش، کمیابی، تقلیدناپذیری و سازماندهی بالاتر از ۳ باشد، منبع شرایط VRIO را احراز کرده و میتواند منشأ مزیت رقابتی پایدار باشد.
نکته روششناختی: بهتر است نمره دقیقاً ۳ را «وضعیت میانه/مرزی» تلقی کنید، نه اینکه دلخواه در گروه کمتر یا بیشتر از ۳ قرار دهید. همچنین این شیوه، عملیاتیسازی پرسشنامهای VRIO است؛ آستانه ۳ قاعده ذاتی نظریه بارنی نیست، بلکه از نقطه میانی طیف لیکرت پنجدرجهای ناشی میشود.
نگارنده: پشتیبانی پارسمدیر | 
