آیلتس (IELTS)

آیلتس (IELTS) آزمونی استاندارد و بین‌المللی برای سنجش مهارت زبان انگلیسی افراد در چهار حوزه شنیدن، خواندن، نوشتن و صحبت‌کردن است. پذیرش گسترده نمره آیلتس از سوی دانشگاه‌ها، مؤسسات آموزشی و نهادهای مهاجرتی، شناخت ساختار، انواع و شیوه نمره‌دهی این آزمون را برای متقاضیان تحصیل، مهاجرت و فعالیت حرفه‌ای ضروری می‌سازد. نظر به اهمیت موضوع در این مقاله، آزمون آیلتس، انواع، ساختار، شیوه نمره‌دهی و الزامات شرکت در آن مفهوم‌سازی و تشریح خواهد شد.

آزمون آیلتس چیست؟

آزمون آیلتس (International English Language Testing System) یک آزمون استاندارد بین‌المللی برای سنجش میزان تسلط افراد بر زبان انگلیسی است. این آزمون چهار مهارت اصلی شنیداری، خواندن، نوشتن و گفتاری را به‌صورت جداگانه ارزیابی می‌کند و نتیجه آن در قالب نمره‌ای از ۱ تا ۹ گزارش می‌شود.

ریشه آیلتس به آزمونی با نام ELTS بازمی‌گردد که در سال ۱۹۸۰ راه‌اندازی شد. پس از بازنگری و شکل‌گیری همکاری بین‌المللی میان نهادهای برگزارکننده، آزمون با نام IELTS از سال ۱۹۸۹ فعالیت خود را آغاز کرد. امروزه این آزمون به‌طور مشترک توسط British Council، IDP IELTS و Cambridge University Press & Assessment اداره می‌شود.

کاربرد آیلتس تنها به پذیرش دانشگاهی محدود نیست. آکادمی IELTS عمدتاً برای تحصیل در مقاطع دانشگاهی و برخی فرایندهای ثبت حرفه‌ای طراحی شده است، درحالی‌که IELTS General Training بیشتر برای مهاجرت، محیط کار و تحصیل در سطوح پایین‌تر از دانشگاه کاربرد دارد. همچنین نسخه‌های مورد تأیید UKVI برای برخی اهداف مهاجرتی و ویزای بریتانیا ارائه می‌شوند. به همین دلیل، پیش از ثبت‌نام باید نوع آزمون براساس هدف و الزامات سازمان یا کشور مقصد انتخاب شود.

انواع آزمون آیلتس (IELTS)

آزمون آیلتس براساس هدف داوطلب به دو نوع اصلی IELTS Academic و IELTS General Training تقسیم می‌شود:

• آیلتس آکادمیک (IELTS Academic)
• آیلتس جنرال (IELTS General Training)
• آیلتس مهاجرت (UKVI IELTS)

افزون بر این، برای برخی متقاضیان ویزای بریتانیا نسخه‌های مورد تأیید (UKVI) نیز ارائه می‌شود. انتخاب نوع آزمون اهمیت زیادی دارد، زیرا دانشگاه، سازمان حرفه‌ای یا نهاد مهاجرتی مقصد مشخص می‌کند کدام نوع IELTS را می‌پذیرد.

آیلتس آکادمیک (IELTS Academic)

آزمون IELTS Academic برای افرادی طراحی شده است که قصد تحصیل در مقاطع دانشگاهی، به‌ویژه آموزش عالی، یا ثبت و فعالیت در برخی حرفه‌های تخصصی را دارند. در این آزمون، مهارت‌های Listening و Speaking با General Training یکسان است، اما بخش‌های Reading و Writing محتوای آکادمیک‌تری دارند. متن‌های Reading از منابعی مانند کتاب‌ها، مجلات، روزنامه‌ها و منابع عمومی انتخاب می‌شوند و Writing نیز شامل توصیف اطلاعات بصری و نگارش یک مقاله است.

آیلتس جنرال (IELTS General Training)

آزمون IELTS General Training بیشتر برای افرادی مناسب است که با اهداف مهاجرتی، کاری، آموزشی یا شرکت در دوره‌های پایین‌تر از سطح دانشگاه اقدام می‌کنند. Reading و Writing در این نسخه بیشتر بر موقعیت‌های روزمره، اجتماعی و محیط کار تمرکز دارند. برای نمونه، در بخش Writing داوطلب باید یک نامه بنویسد و سپس یک مقاله ارائه کند. بنابراین تفاوت اصلی Academic و General Training در Reading و Writing است، نه Listening و Speaking.

آیلتس برای ویزا و مهاجرت بریتانیا (IELTS for UKVI)

آزمون IELTS for UKVI نسخه‌ای از IELTS است که برای برخی درخواست‌های ویزا و مهاجرت بریتانیا تحت الزامات UKVI برگزار می‌شود. از نظر محتوای آزمون، IELTS Academic for UKVI و IELTS General Training for UKVI با نسخه‌های متناظر IELTS تفاوتی ندارند؛ تفاوت اصلی به شرایط امنیتی، نظارتی و مراکز مورد تأیید برای برگزاری آزمون مربوط می‌شود. نوع آزمون موردنیاز به مسیر ویزا بستگی دارد.

در کنار این موارد، IELTS Life Skills نیز برای برخی مسیرهای مشخص ویزا و مهاجرت بریتانیا ارائه می‌شود و فقط مهارت‌های Speaking و Listening را ارزیابی می‌کند. بنابراین Life Skills را نباید با IELTS Academic یا General Training که هر چهار مهارت زبان را می‌سنجند، یکسان دانست.

بخش‌های آزمون آیلتس (IELTS)

آزمون آیلتس مانند تافل مهارت زبان انگلیسی داوطلب را در چهار حوزه اصلی ارزیابی می‌کند. این چهار بخش در مجموع تصویری از توانایی فرد در درک و استفاده از زبان انگلیسی در موقعیت‌های تحصیلی، کاری و روزمره ارائه می‌کنند. در آزمون‌های IELTS Academic و IELTS General Training بخش‌های Listening و Speaking یکسان هستند، اما محتوای Reading و Writing با توجه به نوع آزمون تفاوت دارد.

• شنیداری (Listening)
• خواندن (Reading)
• نوشتن (Writing)
• گفتاری (Speaking)

بخش شنیداری (Listening)

بخش Listening توانایی داوطلب در درک زبان انگلیسی گفتاری را ارزیابی می‌کند. داوطلب به چهار فایل صوتی شامل مکالمه‌ها و گفتارهای فردی در موقعیت‌های اجتماعی و آموزشی گوش می‌دهد و به ۴۰ سؤال پاسخ می‌دهد. پرسش‌ها مهارت‌هایی مانند درک مفهوم اصلی، تشخیص اطلاعات جزئی، فهم دیدگاه و نگرش گوینده و دنبال‌کردن روند یک بحث را می‌سنجند. فایل‌های صوتی فقط یک‌بار پخش می‌شوند و از لهجه‌های مختلف انگلیسی استفاده می‌شود.

بخش خواندن (Reading)

بخش Reading شامل ۴۰ سؤال است و توانایی درک، تحلیل و استخراج اطلاعات از متون انگلیسی را می‌سنجد. در IELTS Academic متن‌ها عمدتاً از کتاب‌ها، مجلات، نشریات و منابع عمومی انتخاب می‌شوند و ماهیتی متناسب با محیط دانشگاهی دارند. در IELTS General Training متون بیشتر با موقعیت‌های روزمره، اجتماعی و محیط کار مرتبط هستند. داوطلب برای پاسخ‌گویی به این بخش ۶۰ دقیقه فرصت دارد.

بخش نوشتن (Writing)

بخش Writing از دو تکلیف یا Task تشکیل شده و مدت آن ۶۰ دقیقه است. در IELTS Academic، در Task 1 داوطلب باید اطلاعات ارائه‌شده در قالب نمودار، جدول، فرایند یا تصویر مشابه را توصیف و تحلیل کند و در Task 2 مقاله‌ای در پاسخ به یک موضوع یا دیدگاه بنویسد. در IELTS General Training، Task 1 شامل نامه‌نویسی است و Task 2 به نگارش مقاله اختصاص دارد. Task 2 در نمره Writing وزن بیشتری نسبت به Task 1 دارد.

بخش گفتاری (Speaking)

بخش Speaking توانایی داوطلب در برقراری ارتباط شفاهی به زبان انگلیسی را می‌سنجد و به‌صورت مصاحبه با ممتحن برگزار می‌شود. این بخش معمولاً حدود ۱۱ تا ۱۴ دقیقه طول می‌کشد و از سه قسمت تشکیل شده است: در بخش نخست پرسش‌هایی درباره موضوعات آشنا و زندگی روزمره مطرح می‌شود؛ در بخش دوم داوطلب براساس یک Task Card درباره موضوع مشخصی صحبت می‌کند؛ و در بخش سوم، گفت‌وگویی تحلیلی‌تر درباره موضوع مرتبط با بخش دوم میان داوطلب و ممتحن شکل می‌گیرد.

سیستم نمره آیلتس (IELTS)

سیستم نمره‌دهی آزمون آیلتس
نمره آزمون آیلتس در مقیاسی از ۰ تا ۹ (Band Score) گزارش می‌شود. برای هر یک از چهار مهارت Listening، Reading، Writing و Speaking یک نمره جداگانه تعیین می‌شود و سپس میانگین این چهار نمره، نمره کل آیلتس (Overall Band Score) را تشکیل می‌دهد. نمرات مهارت‌ها می‌توانند به‌صورت عدد صحیح یا نیم‌نمره مانند 6، 6.5، 7 و 7.5 گزارش شوند.

نمره کلی از میانگین چهار مهارت محاسبه و براساس قواعد IELTS به نزدیک‌ترین نیم یا نمره کامل گرد می‌شود. برای نمونه، اگر نمرات داوطلب در Listening برابر 7.5، در Reading برابر 7، در Writing برابر 6.5 و در Speaking برابر 7 باشد، میانگین برابر 7 خواهد بود و Overall Band Score نیز 7.0 گزارش می‌شود.

معنای کلی Band Scoreها به این صورت است:

• خبره (Expert User): 9
• بسیار خوب (Very Good User): 8
• خوب (Good User): 7
• دارای تسلط مؤثر (Competent User): 6
• متوسط (Modest User): 5
• با تسلط محدود (Limited User): 4
• با تسلط بسیار محدود (Extremely Limited User): 3
• با توانایی پراکنده (Intermittent User): 2
• توانایی کاربردی (Non-User): 1
• شرکت‌نکردن در آزمون (Did Not Attempt the Test): 0

در بخش‌های Listening و Reading نمره براساس تعداد پاسخ‌های صحیح از مجموع ۴۰ سؤال محاسبه و سپس به Band Score تبدیل می‌شود. در مقابل، Writing و Speaking توسط ممتحنان و براساس معیارهای مشخص ارزیابی می‌شوند. در Writing معیارهایی مانند انجام تکلیف، انسجام متن، دامنه واژگان و دقت و تنوع دستوری و در Speaking عواملی مانند روانی و انسجام گفتار، واژگان، دستور زبان و تلفظ در تعیین نمره نقش دارند.

نکته مهم این است که در آیلتس مفهوم واحدی به نام نمره قبولی یا مردودی وجود ندارد. دانشگاه، مؤسسه، سازمان حرفه‌ای یا نهاد مهاجرتی مقصد حداقل نمره موردنیاز خود را تعیین می‌کند؛ بنابراین مناسب‌بودن نمره 6، 6.5، 7 یا بالاتر به هدف داوطلب و الزامات مرجع پذیرنده بستگی دارد.

ثبت‌نام آزمون آیلتس

روش ثبت‌نام: ثبت‌نام اصلی آزمون آیلتس به‌صورت آنلاین و از طریق سامانه رسمی IELTS یا مراکز رسمی مورد تأیید انجام می‌شود. داوطلب ابتدا نوع آزمون مانند Academic، General Training یا UKVI را انتخاب می‌کند، سپس کشور، شهر، مرکز و تاریخ آزمون را مشخص کرده و مراحل ثبت اطلاعات هویتی و پرداخت هزینه را انجام می‌دهد. فهرست رسمی مراکز و امکان رزرو آزمون در سایت IELTS در دسترس است.

ثبت‌نام و یافتن مرکز آزمون آیلتس

ثبت‌نام آیلتس در ایران: در بررسی فعلی سامانه رسمی IELTS، ایران در فهرست مراکز فعال برگزاری آزمون نمایش داده نمی‌شود؛ بنابراین برای ثبت‌نام نباید به اطلاعات قدیمی درباره مراکز داخلی اتکا کرد. داوطلبان ایرانی می‌توانند از سامانه رسمی IELTS کشورها و شهرهای دیگر را بررسی و نزدیک‌ترین مرکز فعال را انتخاب کنند. برای نمونه، مراکز رسمی در کشورهای منطقه از طریق همین سامانه قابل جست‌وجو هستند.

زمان و مکان برگزاری: تاریخ‌های آزمون ثابت و یکسانی برای همه کشورها وجود ندارد و هنگام انتخاب مرکز، تاریخ‌های قابل رزرو همان مرکز نمایش داده می‌شود. IELTS اعلام کرده است که بیش از ۴۵۰۰ محل آزمون در بیش از ۱۶۰ کشور دارد؛ بنابراین برای اطلاع دقیق از زمان و مکان باید کشور و شهر مقصد در ابزار رسمی جست‌وجوی مراکز انتخاب شود.

هزینه آزمون آیلتس: هزینه IELTS نیز رقم جهانی ثابتی ندارد و براساس کشور، مرکز و نوع آزمون متفاوت است؛ نسخه UKVI نیز ممکن است هزینه متفاوتی داشته باشد. برای نمونه، قیمت‌ها مستقیماً در صفحه هر مرکز رسمی نمایش داده می‌شوند و خود IELTS نیز تصریح می‌کند که هزینه ممکن است تغییر کند یا مشمول مالیات محلی باشد. بنابراین برای درج قیمت در مقاله بهتر است به‌جای عددی که سریع منقضی می‌شود، کاربر به صفحه رسمی مرکز انتخابی هدایت شود.

سخن پایانی

آزمون آیلتس یکی از شناخته‌شده‌ترین آزمون‌های بین‌المللی سنجش زبان انگلیسی است که توانایی داوطلب را در چهار مهارت Listening، Reading، Writing و Speaking ارزیابی می‌کند. انتخاب نوع مناسب آزمون باید براساس هدف داوطلب و الزامات دانشگاه، سازمان یا کشور مقصد انجام شود؛ زیرا کاربرد نسخه‌های مختلف آیلتس یکسان نیست. همچنین آشنایی با ساختار آزمون، معیارهای ارزیابی، نظام نمره‌دهی و شیوه برگزاری می‌تواند به برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای آمادگی و شرکت در آزمون کمک کند. از آنجا که مقررات ثبت‌نام، هزینه‌ها، مراکز برگزاری و الزامات پذیرش ممکن است تغییر کنند، داوطلبان باید پیش از ثبت‌نام اطلاعات روز را از منابع رسمی بررسی کنند. در نهایت، نمره مطلوب آیلتس مفهومی ثابت و یکسان برای همه افراد ندارد و باید با توجه به هدف و حداقل نمره موردنیاز مرجع مقصد تعیین شود.

گردآوری و نگارش: زبانکده پارس‌مدیر.