هویت فناوری (Technology identities) ویژگیهای ترکیبی و یکپارچهای است که جنبههای مختلف فناوری را به صورت یک کاراکتر واحد بازنمایی میکند. در عصر تحول دیجیتال، فناوریهای دیجیتال نیز به عنوان یک موجودیت واقعی در زندگی امروز قابل تعریف هستند. در این مقاله کوشش شده است تا مفهوم هویت فناوری تشریح شود.
تعریف هویت فناوری
هویت فناوری به صورت ساده یعنی علم استفاده از یک سری ابزار که این ابزار همان پردازش، نگهداری، جمع آوری، ذخیره، توزیع، انتقال، امنیت است که بر روی اطلاعات اعمال میشود. به عبارت دیگر فناوری اطلاعات عبارت از کاربرد رایانهها و دیگر فناوریها برای کار با اطلاعات میباشد.
هویت فناوی به عنوان حضور اسمی و منطقی فناوری که مجموعه مشخصی از ویژگیهای شخصی و انتظارات عملکردی را بازنمایی میکند، تعریف میشود. این ویژگیها در کنار هم ارزشها و کاربردهای فناوری را نمایندگی میکند.
فناوری اطلاعات و ارتباطات، بدون شک تحولات گستردهای را در تمامی عرصههای زندگی داشته است. عرصههای اجتماعی و اقتصادی انسان تحت تاثیر فناوری است. همچنین هویت فناوری بر جوامع بشری بگونهای تاثیر دارد که جهان امروز به سرعت در حال تبدیل شدن به یک جامعه اطلاعاتی است. جامعهای که در آن دانایی و میزان دسترسی و استفاده مفید از دانش، دارای نقشی محوری و تعیین کننده است.
هویت فناوری در سازمان
این مفهوم در مباحث فناوری اطلاعات و ارتباطات کاربرد بسیار زیادی دارد. از جنبه مدیریتی نیز در حوزه مدیریت فناوری اطلاعات مورد بررسی قرار میگیرد. فناوری براساس ویژگیهای معین و متمایزی قابل تشخیص هستند. منظور از جنبههای مختلف فناوی شامل نوآوری، اثربخشی، سودمندی، ریسک ادراک شده و الزامات آن میباشد.
تحولات گسترده در زمینه کامپیوتر و ارتباطات، تغییرات شگرفی را در عرصههای متفاوت حیات بشری به دنبال داشته است. انسان همواره از فناوری استفاده نموده و کارنامه حیات بشری مملو از ابداع فناوریهای اطلاعات و ارتباطات که از آنان به عنوان فناوریهای جدید و یا عالی، یاد میشود.
این دستاوردها، بیشترین تاثیر را در حیات بشری داشته اند. دنیای ارتباطات و تولید اطلاعات به سرعت در حال تغییر بوده است. اکنون شاهد همگرایی آنان بیش از گذشته با یکدیگر هستیم. بگونهای که دادهها و اطلاعات بسرعت و در زمانی غیرقابل تصور به اقصی نقاط جهان منتقل و در دسترس استفاده کنندگان قرار میگیرد.
ارکان هویت فناوری
هویت فناوری به جایگاه برجسته اطلاعات، دستگاههای ذخیره سازی و پردازش اطلاعات و دستگاههای انتقال و دستیابی به اطلاعات تاکید دارد. در این راستا، علاوه بر زیرساختهای مخابراتی، رسانه هائی دیگر نظیر رادیو و تلویزیون نیز در فهرست وسایل ارتباطی، قرار خواهند گرفت. زیر ساخت فنآوری اطلاعات و ارتباطات در مرحله اول نیازمند وجود یک زیرساخت اطلاعاتی است.
در آن تمامی دستگاهها و وسایل ارتباطی نظیر تجهیزات مخابراتی، رادیو و تلویزیون قرار خواهند گرفت. به این ترتیب امکان ارائه سرویسها و خدمات اطلاعاتی را با کیفت مطلوب، فراهم میشود. بر همین اساس میتوان هویت فناوری را مشتمل بر سه بخش اساسی زیر در نظر گرفت :
- زیرساخت اطلاعات
- فناوریهای اطلاعات
- کاربردهای اطلاعات
در زیرساخت اطلاعات، هدف ایجاد و گسترش امکانات زیر میباشد. شبکهها و سرویسهای مخابراتی، تکنولوژیهای انتقال، سوئیچینگ و روتینگ، دستیابی و عرضه، ارتباطات چند رسانهای از این دسته هستند. در فنآوری اطلاعات موارد متعددی وجود دارد. ذخیره سازی اطلاعات، پردازش و ارائه اطلاعات، سیستمهای عامل، زبانهای برنامه نویسی، مهندسی پروتکلها، نرمافزارهای کاربردی از این دسته هستند.
سخن پایانی
هویت فناوری مفهومی فراتر از ویژگیهای فنی یک فناوری است و به نقش، معنا و جایگاهی اشاره دارد که فناوری در زندگی افراد، سازمانها و جامعه پیدا میکند. این مفهوم نشان میدهد که موفقیت فناوری تنها به قابلیتهای فنی آن وابسته نیست، بلکه به میزان پذیرش، اعتماد، انطباق با فرهنگ سازمانی و توانایی آن در خلق ارزش نیز بستگی دارد. در عصر تحول دیجیتال، شناخت هویت فناوری به مدیران کمک میکند تا فناوریهای مناسب را انتخاب، استقرار و مدیریت کنند و زمینه نوآوری، مزیت رقابتی و توسعه پایدار را فراهم آورند. ازاینرو، هویت فناوری یکی از مفاهیم بنیادین در مدیریت فناوری اطلاعات، تحول دیجیتال و راهبردهای نوآوری سازمانی به شمار میرود.
فهرست منابع
رضاییان، علی. کتاب سیستم اطلاعات مدیریت. ناشر: سمت.
توربان، آفریم؛ پولارد، کارل؛ وود، گریگوری. کتاب مدیریت فناوری اطلاعات. ناشر: ویلی.