پرسشنامه آنلاین ابزاری برای گردآوری دادهها است که با بهرهگیری از بسترهای دیجیتال، امکان دسترسی سریع، کاهش هزینه و افزایش دامنه پاسخدهندگان را فراهم میکند. این ابزار در پژوهشهای مدیریت و علوم اجتماعی، بهویژه در مطالعات پیمایشی، کاربرد گستردهای دارد و نیازمند طراحی دقیق، روایی مناسب و کنترل سوگیری پاسخدهی است. در این شیوه طراحی و گردآوری دادهها با ابزار پرسشنامه آنلاین در سایت گوگل آموزش داده خواهد شد.
آموزش طراحی پرسشنامه آنلاین با فرم گوگل
برای ساخت پرسشنامه پژوهش و انواع پرسشنامه محققساخته در بستر آنلاین وبسایتهای زیادی وجود دارد. پرسلاین یک سامانه ایرانی است که مورد اقبال پژوهشگران قرار دارد. سایت Google Docs نیز ابزاری رایگان، کاربردی و ساده است که میتواند دادهها را به صورت فایل اکسل در اختیار پژوهشگران قرار دهد.
- با ایمیل خود لاگین کنید و وارد سرویس گوگلدرایو شوید.
- از طریق صفحه اصلی سرویس Google Forms نیز این کار را انجام دهید.
- گزینه New زا از قسمت more گزینه Google Forms را انتخاب نمایید.
گوگل درایو
گوگلداک به طور پیش فرض یک فرم تک سوالی را در اختیار پژوهشگر قرار میدهد. پژوهشگر میتواند برای فرم یک عنوان انتخاب وسپس پرسش مورد نظر خود را مطرح کند و قسمت جواب را نیز مشخص سازد.
در صورتی که پرسشنامه شما حاوی تعداد زیادی سوال است میتوانید با استفاده از کلید add item به تعداد دلخواه سوال به لیست اضافه کنید. همچنین کاربر قادر خواهد بود پرسشهای چند گزینهای مطرح کرده و به کاربر این امکان را ارائه دهد تا در صورت نیاز هر تعداد از سوالات را که دلخواه وی باشد از لیست حذف کند و باز هم در صورت تمایل یک بازخورد کوتاه نسبت به هر سوال داخل کادر مستطیل شکل تایپ کند.
مرحله دوم طراحی پرسشنامه
کلید add item همچنین به کاربر این اختیار را میدهد تا المانهای فرمت را در پرسشنامه لحاظ کند. شما میتوانید پرسشنامه خود را از این طریق به قسمتها و حتی صفحات مختلف تقسیم کرده و یا به پرسشنامه عکس و ویدئو اضافه کنید.
قابلیتهای طراحی پرسشنامه آنلاین
بر خلاف ظاهر ساده شما میتوانید کارهای بسیار مختلفی با این قابلیت صورت دهید. برای مثال میتوانید پاسخ دهنده را بر اساس نوع جوابی که به سوالات میدهد به سمت سوالات دلخواه خودتان بکشانید و یا میتوانید ترتیب سوالات را به هم ریخته و اصطلاحا آنها را رندومسازی کنید. کاربران گوگل اپز همچنین میتوانند با دریافت آدرس ایمیل پاسخدهندگان بر روی دامنه خود آنها را از نتایج بررسی و پاسخهای سایر افراد به پرسشنامه آگاه کنند. و نهایتا همانند سرویس Google Docs کاربران قادر خواهند بود تا افراد دیگری را برای همکاری در تهیه و تنظیم پرسشنامه و دادههای مربوطه دعوت کنند.
مرحله سوم طراحی پرسشنامه آنلاین
پیشنمایش پرسشنامه آنلاین
پس از تنظیم پرسشنامه مد نظرتان میتوانید با کلیک کردن بر روی گزینه View live form در قسمت بالایی پرسشنامه یک پیش نمایش کلی از آن را مشاهده کنید. فایل پیش نمایش هماننده اسناد ساخته شده در سرویس Google Docs بر روی وبسایت گوگل برای کاربر به نمایش گذاشته خواهد شد با این تفاوت که در اینجا فایل پرسشنامه غیرفعال خواهد بود. در مورد پیغام “Never submit passwords through Google Forms” نیز شما نمیتوانید کار خاصی انجام دهید. به این معنی که این پیغام غیرقابل حذف خواهد بود تا از دستبرد فیشرها به رمز عبور کاربران جلوگیری شود.
پیش نمایش پرسشنامه آنلاین
اگر فکر میکنید پس زمینه پیش فرض پرسشنامه به قدری خسته کننده است کافی ست با کلیک روی کلید Change theme آن را به دلخواه خود تغییر دهید. برای مشاهده پس زمینه ذکر شده حتما باید طبق آنچه گفته شد پیش نمایش پرسشنامه را ببینید.
اشتراکگذاری پرسشنامه
تا به اینجای کار شما یک پرسشنامه دارید اما برای این که آن را در اختیار سایرین قرار دهید تا عملا به آن پاسخ داده شود نیازمند یک لینک خواهید بود. به این منظور کافی ست روی کلید Send Form در گوشه بالا و سمت راست صفحه کلیک کنید تا سیستم به شما یک آدرس اینترنتی یا URL ارائه دهد. این آدرس اینترنتی کاملا عمومی بوده و شما میتوانید با ایمیل کردن و یا اشتراکگذاری آن در شبکههای اجتماعی و یا هر روش دیگری آن را در اختیار پاسخ دهندگان احتمالی قرار دهید.
اشتراکگذاری پرسشنامه
بررسی بازخوردها و دادهها
برای مشاهده یک نمای کلی از دادههای پرسشنامه گامهای زیر را طی کنید:
- روی تگمه View با کلیک کنید.
- گزینه Summary of Responses را انتخاب کنید.
دادههای حاصل در قالب نمودار دایرهای، خطی، لیست و یا هر فرم دیگر متناسب با پرسشنامه قابل مشاهده است.
گردآوری دادههای پرسشنامه آنلاین
همچنین میتوانید دادهها را در قالب فایل اکسل دریافت کنید. برای این منظور :
- در حالت ویراستاری (edit) فرم بر روی گزینه Responses کلیک کنید.
- گزینه Choose Response Destination را انتخاب نمایید.
- در این جا میتوانید یک برگ گسترده جدید ایجاد و آن را به فایل اصلی متصل کنید.
این کار افزون بر این که یک کپی از بازخوردها و دادههای حاصل را مستقیما به برگ گسترده منتقل میکند میتواند نگرانی کاربر مبنی بر از دست رفتن این دادهها را نیز مرتفع سازد.
خروجی پرسشنامه آنلاین در اکسل
سرویس Google Forms به جز تهیه و تنظیم پرسشنامههای مجازی استفادههای متنوع دیگری نیز دارد که مطمئنا برای کاربران آماتور و حرفهای جذاب خواهد بود. در پایان بار دیگر تاکید داریم که برای انجام تحقیقاتی که به پرسشنامه مجازی احتیاج دارند بهترین و مناسبترین ابزار Google Forms میباشد.
سخن پایانی
پرسشنامه آنلاین، در صورت طراحی علمی و اجرای آگاهانه، میتواند جایگزینی کارآمد برای ابزارهای سنتی گردآوری داده باشد. با این حال، توجه به مسائل اخلاقی، کیفیت پاسخها و محدودیتهای فناورانه، شرط اصلی اعتبار نتایج حاصل از این روش است. پرسشنامه پژوهش یکی از مهمترین ابزارهای گردآوری داده در مطالعات علمی است. این ابزار کیفیت نتایج پژوهش تا حد زیادی به دقت طراحی و استانداردسازی آن وابسته است.
نگارنده: پشتیبانی پارسمدیر | 
