کتاب نظریه‌های کلان جامعه‌شناختی

عنوان: کتاب نظریه‌های کلان جامعه‌شناختی و تجزیه تحلیل سازمان

نام اصلی: Sociological Paradigms and Organisational Analysis

نویسنده: گیبسون بورل و گرت مورگان

ناشر: اشپرینگر (Springer)

محتوا: خلاصه کتاب ۸۱ صفحه

دانلود خلاصه کتاب نظریه‌های کلان جامعه شناختی

درباره کتاب نظریه‌های کلان جامعه‌شناختی

کتاب نظریه‌های کلان جامعه‌شناختی و تحلیل سازمانی اثری از گیبسون بورل و گرت مورگان است که به بررسی بنیان‌های فلسفی و جامعه‌شناختی نظریه‌های سازمان می‌پردازد. نویسندگان نشان می‌دهند که نظریه‌های سازمانی بر مجموعه‌ای از پیش‌فرض‌ها درباره ماهیت واقعیت اجتماعی، انسان، جامعه و چگونگی شناخت آن‌ها استوار هستند. مهم‌ترین دستاورد کتاب، ارائه چارچوب مشهور چهار پارادایم جامعه‌شناختی است:

  • کارکردگرایی (Functionalism)
  • تفسیری (Interpretivism)
  • انسان‌گرایی رادیکال (Radical Humanism)
  • ساختارگرایی رادیکال (Radical Structuralism)

این چهار پارادایم، چارچوب بورل و مورگان برای طبقه‌بندی و تحلیل دیدگاه‌های مختلف در علوم اجتماعی و مطالعات سازمانی را تشکیل می‌دهند. چارچوب بورل و مورگان امکان مقایسه دیدگاه‌های مختلف درباره سازمان و پدیده‌های اجتماعی را فراهم می‌کند و به همین دلیل کتاب در مطالعات نظری سازمان، فلسفه علم و روش‌شناسی پژوهش مدیریت جایگاه ویژه‌ای دارد.

فهرست مطالب کتاب

بخش اول: در جستجوی چارچوب

  • فصل اول: پیش فرض هایی درباره مایهت علوم اجتماعی
  • فصل دوم: پیش فرض هایی درباره ماهیت جامعه
  • فصل سوم: دوبعد: چهار پاردایم

بخش دوم: پارادایم‌های مورد بررسی

  • فصل چهارم: جامعه شناسی کارکردگرا
  • فصل پنجم: نظریات سازمانی کارکردگرا
  • فصل ششم: جامعه شناسی تفسیری
  • فصل هفتم: پارادایم تفسیری و مطالعه سازمان ها
  • فصل هشتم: انسان گرایی بنیادی
  • فصل نهم: نظریه ضد سازمان
  • فصل دهم: ساختارگرایی بنیادی
  • فصل یازدهم: نظریه سازمانی بنیادی

بخش سوم: نتایج

  • فصل دوازدهم: مسیرهای آینده: نظریه و تحقیق

خلاصه کتاب بورل و مورگان

مطالعه این کتاب از دو جهت می‌تواند برای همه علاقمندان به تئوری‌های سازمان و مدیریت، کلیدی و حیاتی باشد: اول، آشنایی کلی با مهم ترین مبانی جامعه شناختی که در تحصیلات کلاسیک دانشگاهی رشته‌های حوزه مدیریت کمتر به آنها پرداخته می‌شود. و دوم، دسته بندی‌ای بسیار جذاب و کارا از تئوری‌های سازمان که خوانندگان را برای تشخیص تفاوت‌ها و تشابه‌های آنها یاری می‌دهد.

مباحث اصلی کتاب را می‌توان در محورهای زیر خلاصه کرد:

  • پیش‌فرض‌های فلسفی علوم اجتماعی
  • ابعاد عینی و ذهنی در نظریه اجتماعی
  • نظم، تعارض و تغییر اجتماعی
  • چهار پارادایم جامعه‌شناختی
  • تحلیل نظریه‌های سازمان براساس پارادایم‌ها

کتاب بیش از آنکه مجموعه‌ای از نظریه‌های جامعه‌شناسی باشد، چارچوبی برای فهم و طبقه‌بندی نظریه‌های اجتماعی و سازمانی ارائه می‌کند. نویسندگان با ترکیب دو محور اصلی، یعنی رویکرد عینی در برابر ذهنی و جامعه‌شناسی نظم در برابر جامعه‌شناسی تغییر بنیادین، چهار قلمرو پارادایمی را شکل می‌دهند. این الگو بعدها تأثیر زیادی بر مطالعات سازمان و مدیریت گذاشت و هنوز در بحث پارادایم‌های پژوهش و مبانی فلسفی تحقیقات مدیریت مورد استناد قرار می‌گیرد.

آشنایی با بورل و مورگان

گیبسون بورل (Gibson Burrell) پژوهشگر و نظریه‌پرداز بریتانیایی حوزه نظریه سازمان، جامعه‌شناسی سازمان و مطالعات انتقادی مدیریت است. بخش مهمی از آثار او به بررسی مبانی فلسفی نظریه‌های سازمانی و نقد دیدگاه‌های مسلط در مطالعات مدیریت اختصاص دارد. همکاری او با گرت مورگان در تدوین چارچوب چهار پارادایم، یکی از شناخته‌شده‌ترین دستاوردهای نظری این حوزه محسوب می‌شود.

گیبسون بورل و گرت مورگان

گیبسون بورل و گرت مورگان

گرت مورگان (Gareth Morgan) نظریه‌پرداز سازمان و نویسنده کانادایی-بریتانیایی است که بیش از همه با رویکرد استعاری خود به شناخت سازمان شناخته می‌شود. اثر مشهور دیگر او، «کتاب سیمای سازمان» است که در آن سازمان از طریق استعاره‌هایی مانند ماشین، موجود زنده، مغز، فرهنگ، نظام سیاسی و زندان روانی بررسی می‌شود.

منبع: بورل، مورگان؛ و مورگان، گرت. نظریه‌های کلان جامعه شناختی و تجزیه تحلیل سازمان. اشپرینگر.