گردشگری ورزشی (Sport tourism) یکی از انواع گردشگری است که با هدف بازدید از یک منطقه به علت برگزاری رویدادهای ویژه ورزشی انجام میشود. این حوزه فصل مشترک میان مدیریت گردشگری و مدیریت ورزشی است و اهمیت بسیاری دارد. نظر به اهمیت موضوع در این مقاله گردشگری ورزشی مورد بررسی قرار گرفته است.
تعریف گردشگری ورزشی
گردشگری ورزشی یا یکی از زیرمجموعههای گردشگری و صنعت توریسم است که شامل سفر کردن به مناطق مختلف جهان به منظور شرکت کردن در یک رویداد و مسابقه ورزشی و یا تماشای فعالیت ورزشی است. به عبارت دیگر توریسم ورزشی به سفرهایی گفته میشود که تماشای یک مسابقهی ورزشی یا شرکت در چنین مسابقاتی را در بر میگیرد. صنعت توریسم ورزشی روز به روز در حال گسترش و پیشرفت است و بر تعداد طرفداران آن افزوده میشود.
ممکن است که بسیاری از افراد نام این نوع از توریسم را نشنیده باشند و همچنان برای دیدن یا شرکت در رقابتهای ورزشی به کشورهای برگزار کننده رقابتها سفر کنند. برگزاری هر کدام از مسابقات و رویدادهای ورزشی، فرصت مناسبی را برای سرمایهگذاری و میزبانی و به تبع آن، رشد اقتصادی به وجود میآورد. به همین دلیل این سبک توریسم، صنعت رو به رشدی است. همه کشورها تلاش میکنند تا پیش زمینههای این صنعت سود آور را در کشورشان فراهم کنند.
گردشگری ورزشی به سفرهایی گفته میشود که تماشای یک مسابقهی ورزشی یا شرکت در چنین مسابقاتی را در بر میگیرد. توریسم ورزشی یکی از زیرمجموعههای گردشگری و صنعت توریسم است که روز به روز در حال گسترش و پیشرفت است و بر تعداد طرفداران آن افزوده میشود.
توریسم ورزشی به آن دسته از فعالیتهای گردشگری اطلاق میشود که انگیزه و هدف اصلی گردشگران از انجام آنها، مشارکت فعال یا غیر فعال در ورزشهای رقابتی یا تفریحی یا حتی حضور در رویدادهای ورزشی به منظور لذت بردن و تشویق نمودن ورزشکاران مورد علاقه شان در میادین ورزشی است. مسئله قابل توجه این است که بخشی از سفر گردشگران ورزشی، انواع دیگری از گردشگری مانند طبیعت گردی را در برمی گیرد.
انواع گردشگر ورزشی
با توجه به هدف گردشگر از سفر به کشور مقصد، گردشگری ورزشی به سه گروه تقسیم بندی میشود:
- توریسم رویدادهای ورزشی
- توریسم ورزشی فعال
- توریسم ورزشی نوستالژیک و مشاهیر
گردشگری رویدادهای ورزشی، رویدادهای بزرگی مانند مسابقههای جام جهانی فوتبال و بازیهای المپیک را در بر میگیرد. این دو رویداد ورزشی مهم، جز رودادهایی هستند که هر چهار سال یکبار، تعداد زیادی از طرفداران این رشتههای ورزشی را در یک جا جمع میکند.
انواع توریسم در ورزش و تربیتبدنی
گردشگران توریسم ورزشی فعال، افرادی هستند که برای انجام یک ورزش خاص و یا شرکت در یک رویداد ورزشی سفر میکنند. این رویدادها شامل انواع ورزشها و تورنمنتها است. به طور معمول افراد برای انجام و شرکت در مسابقه هایی مانند شنا، قایق رانی، موج سواری و ماهیگیری به کشورهای دیگر سفر میکنند.
در توریسم ورزشی نوستالژیک و مشاهیر، گردشگران از جاذبههای توریسم ورزشی بازدید میکنند. از جمله نمونههای گردشگری نوستالژیک میتوان به بازدید از تالارهای مشاهیر، موزهها و ورزشگاههای مشهور و حتی دیدار با قهرمانها و مشاهیر ورزشی اشاره کرد.
ویژگیهای گردشگری ورزشی
گردشگری ورزشی یکی از شاخههای پررونق صنعت گردشگری است که با هدف شرکت در فعالیتهای ورزشی، تماشای مسابقات یا بازدید از جاذبههای مرتبط با ورزش انجام میشود. این نوع گردشگری، علاوه بر ایجاد تجربهای هیجانانگیز برای گردشگران، به توسعه اقتصاد محلی، افزایش درآمد مقصد و رونق رویدادهای ورزشی نیز کمک میکند. رشد مسابقات بینالمللی، ورزشهای طبیعتمحور و افزایش علاقه به سبک زندگی سالم، موجب گسترش گردشگری ورزشی در سالهای اخیر شده است.
ویژگیهای گردشگری ورزشی عبارتند از:
- سفر با هدف فعالیت یا تماشای رویدادهای ورزشی
- مشارکت فعال یا منفعل گردشگران در ورزش
- وابستگی به رویدادها و مسابقات ورزشی
- بهرهگیری از زیرساختها و تأسیسات ورزشی
- ایجاد درآمد و اشتغال برای مقصد گردشگری
- توسعه گردشگری در تمام فصول سال
- تقویت برند و شهرت مقصد گردشگری
- تعامل فرهنگی میان ورزشکاران و گردشگران
گردشگری ورزشی ظرفیت بالایی برای توسعه پایدار مقصدهای گردشگری دارد. برگزاری رویدادهای ورزشی، توسعه امکانات تخصصی و معرفی جاذبههای طبیعی مناسب برای فعالیتهای ورزشی، میتواند مزیت رقابتی یک منطقه را افزایش دهد. ازاینرو، بسیاری از کشورها گردشگری ورزشی را بهعنوان یکی از محورهای اصلی توسعه صنعت گردشگری و بازاریابی مقصد در نظر میگیرند.
توسعه گردشگری ورزشی
توسعه گردشگری ورزشی (Sport Tourism Development) پیوندی پویا میان تربیتبدنی و صنعت توریسم است که نقشی مهم در رشد اقتصادی، پویایی فرهنگی و توسعه پایدار ایفا میکند. یکی از انواع گردشگری که در مدیریت توریسم امروز اهمیت بسیاری دارد، توجه به ظرفیتهای ورزش در صنعت توریسم است.
توریسم تربیتبدنی بهعنوان یکی از زیرشاخههای پویای گردشگری، در دهههای اخیر رشد چشمگیری داشته است. این نوع توریسم، شامل سفرهایی است که افراد با هدف مشارکت در رویدادهای ورزشی، تماشای مسابقات یا بهرهگیری از امکانات ورزشی یک منطقه انجام میدهند.
توسعه گردشگری ورزشی
کشورهای مختلف با سرمایهگذاری در این حوزه توانستهاند زمینهای برای توسعه اقتصادی، افزایش اشتغال و تعاملات فرهنگی فراهم کنند. در ایران نیز ظرفیتهای فراوانی برای گسترش اسپورت توریسم وجود دارد؛ از طبیعت بکر مناطق کوهستانی، کویر و دریا گرفته تا برگزاری مسابقات ملی و بینالمللی. با این حال، نبود برنامهریزی جامع و زیرساختهای مناسب مانع رشد این بخش شده است.
ادبیات پژوهش و مبانی نظری انواع گردشگری
فصل دوم انواع گردشگری شامل ادبیات پژوهش و مبانی نظری انواع گردشگری تهیه شده است. فصل دوم انواع گردشگری شامل فهرست کامل منابع بوده و به صورت فایل ورد قابل ویرایش میباشد. پرسشنامه گردشگری ورزشی نیز قابل دانلود است.
از این جهت، توریسم ورزشی میتواند در ارتقا سرزندگی و بهبود سلامت جوامع نقش موثری داشته باشد. همچنین، کشورهای پیشرفته در زمینه ورزش سرمایهگذاری کرده و به صورت جدی و پیوسته از ورزش حمایت میکنند. توجه به شور و نشاط افراد و مخصوصا نیروی کار، منجر به افزایش کارایی و کاهش چشمگیر میزان جرم و بزه میشود.
سخن پایانی
گردشگری ورزشی یکی از پویاترین شاخههای صنعت توریسم است که با تلفیق ورزش، سفر و تجربه، ارزشهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی قابل توجهی ایجاد میکند. توسعه زیرساختهای تربیتبندی، برگزاری رویدادهای ملی و بینالمللی و بهرهگیری از ظرفیتهای طبیعی هر منطقه، میتواند زمینه جذب گردشگران، افزایش درآمد و ارتقای برند مقصد را فراهم سازد. ازاینرو، برنامهریزی و مدیریت اصولی توریسم تربیتبندی، یکی از عوامل کلیدی در توسعه پایدار صنعت توریسم و رونق اقتصاد محلی به شمار میآید.
منبع: گولدنر، چارلز؛ و ریچی، برنت. اصول، رویهها و فلسفههای گردشگری. نیوجرسی: وایلی و پسران.
نگارنده: پشتیبانی پارسمدیر | 
