نرمافزار نتدراو (NetDraw) ابزاری تخصصی برای ترسیم و تحلیل شبکههای اجتماعی است که به پژوهشگران امکان میدهد روابط و پیوندهای میان افراد، گروهها یا متغیرها را بهصورت گرافیکی نمایش دهند. این نرمافزار بهطور گسترده در پژوهشهای مدیریت، علوم اجتماعی و تحلیل شبکه به کار میرود و به درک بهتر ساختار و الگوهای ارتباطی کمک میکند. در این مقاله، با کاربردهای اصلی NetDraw آشنا میشویم و قابلیتهای مهم آن را بهصورت خلاصه بررسی خواهیم کرد.
دانلود نرمافزار نتدراو (NetDraw)
این نرمافزار به عنوان بخشی از نرمافزار یوسینت UCinet میباشد. چنانچه نرمافزار یوسینت را نصب کنید نتدراو و پایک نیز همراه با آن نصب میشوند. نرمافزاریوسینت به سال ۲۰۰۰ توسط فریمن، مارتین و بورگاتی طراحی شد. این نرمافزار دارای نسخه آزمایشی نود روزه است و نسخه تجاری آن باید خریداری شود.
یوسینت یک پکیج نرمافزاری شامل پایک (Pajek) و نتدراو (NetDraw) میباشد. از این دو برنامه برای ارائه نمودارهای گرافیکی و ترسیم گراف شبکه استفاده میشود. همچنین این برنامه قابلیت دریافت داده با فرمت اکسل را دارد. این ویژگی باعث افزایش توانمندی و کارایی آن شده است.
یکی از کاربردهای نرمافزار نتدراو (NetDraw) برای ترسیم نقشههای شناختی و نگاشت علی است. افزون بر این گرافهای مربوط به مدلسازی ساختاری-تفسیری نیز از طریق این نرمافزار قابل طراحی است.
دانلود نرمافزار نتدراو (NetDraw)
آموزش نرمافزار نتدراو (NetDraw)
ابتدا نرمافزار یوسینت را دانلود و نصب کنید.
بعد از اجرای نرمافزار یوسینت باید فایل داده را فراخونی کنید. برای این منظور میتوانید از فایل اکسل استفاده کنید:

فراخوانی فایل داده Ucinet
مانند شکل در کادر بازشده ابتدا روی آیکون Open کلیک کرده و فرمت Full matrix را انتخاب کنید.

فرمت فایل Ucinet
فایل اکسل موردنظر را فراخوانی کنید و روی دکمه Save کلیک کنید. ممکن است خطای زیر را مشاهده کنید:
You haven’t selected the type of data
در صورت مشاهده این خطا مطابق شکل بالا از قسمت Data Format گزینه Full matrix را انتخاب کنید.
با کلیک روی دکمه Save فایل را با نام دلخواه ذخیره کنید.
سپس مطابق شکل از نوار منوها روی آیکون نتدراو کلیک کنید.

آیکون نتدراو در نرمافزار یوسینت
نرمافزار نت دراو به صورت یک برنامه کاملاً مجزا باز خواهد شد.
برای ارائه الگوی شبکهای در این برنامه مانند شکل روی دکمه Open کلیک کنید.

باز کردن پروژه در نتدراو
فایلهایی که توسط برنامه اکسل طراحی و با نرمافزار یوسینت ذخیره شده است با پسوند ##h قابل دسترسی هستند. هر فایلی که به این فرمت باشد چنانچه باز شود یک گراف از روابط تولید خواهد شد. با مشاهده گراف تولید شده میتوان به نتایج قابل توجهی دست پیدا کرد.
برای ذخیره گراف تولید شده از منوی فایل دستور Save diagram as را انتخاب و به فرمت عکس jpg ذخیره کنید.
تفسیر شبکههای موجود بر عهده پژوهشگر است و به توان ذهنی و درک او بستگی دارد. برای نمونه براساس تعداد پیکانهای ورودی و خروجی به هر گره میتوان علی بودن، معلول بودن یا کانونی بودن آن گره را مشخص کرد.
سخن پایانی
در مطالعات مربوط به انواع شیوههای نگاشتی و تحقیق در عملیات نرم، در نهایت باید نقشههای ذهنی طراحی شده به یک نقشه یکپارچه و منسجم تبدیل شود. برای این منظور از روش تحلیل همبستگی QAP استفاده میشود. با استفاده از این روش میزان شباهت نقشه ذهنی هر یک از خبرگان مشخص خواهد شد. برای تحلیل همبستگی QAP میتوان از نرمافزار Ucinet استفاده کرد. روش دیگر محاسبه شاخص نسبت فاصله است. این شاخص براساس فرمول لنگفیلد، اسمیت و ویرث در با نرمافزار Cognizer قابل برآورد است. این شاخص نشان دهنده میزان فاصله یا تفاوت بین نقشههای علّی است. در نهایت با دغام نگاشتهای مختلف، مدل نهایی ارائه خواهد شد. برای این منظور میتوان از نرمافزار نرمافزار نتدراو (NetDraw) استفاده کرد.