یادگیری ماشین در مدیریت منابع انسانی

یادگیری ماشین در مدیریت منابع انسانی اشاره به روش‌های تحلیل یادگیرنده و پیش‌بین برای بهبود مسائل مرتبط با مدیریت کارکنان سازمان است. یادگیری ماشین می‌تواند با ارائه یافته‌های غنی حاصل از تحلیل حجم انبوهی از داده‌ها به مدیریت منابع انسانی کمک کند. در این نوشتار کوشش بر آن است تا یادگیری ماشین در مدیریت منابع انسانی مفهوم‌سازی و تعریف شود.

فهرست مطالب

تعریف یادگیری ماشین در مدیریت منابع انسانی

یادگیری ماشین در مدیریت منابع انسانی (Machine Learning in Human Resource Management) به کاربرد الگوریتم‌های یادگیری ماشین برای تحلیل داده‌های منابع انسانی، شناسایی الگوها، پیش‌بینی رفتار کارکنان و پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های مدیریتی گفته می‌شود. این فناوری با یادگیری از داده‌های گذشته، مدل‌هایی برای پیش‌بینی رویدادهای آینده مانند ترک خدمت، عملکرد، نیازهای آموزشی، جذب استعدادها و موفقیت شغلی کارکنان ارائه می‌دهد.

یادگیری ماشین قادر است حجم زیادی از داده‌های منابع انسانی را با سرعت و دقت بالا تحلیل کند و بینش‌های ارزشمندی در اختیار مدیران قرار دهد. به‌کارگیری این فناوری موجب افزایش دقت تصمیم‌گیری، بهینه‌سازی فرآیندهای منابع انسانی، کاهش هزینه‌ها و ارتقای اثربخشی مدیریت سرمایه انسانی می‌شود.

منابع انسانی هوشمند به‌عنوان یک رکن موفقیت در سازمان‌های کنونی نیازمند داده‌هایی غنی است. این داده‌ها را می‌توان با رویکردهای مبتنی بر یادگیری ماشینی کسب کرد و در اختیار کارکنان قرار داد. همچنین امور گوناگون مرتبط با کارکنان از جذب و استخدام تا آموزش و بهسازی با ماشین‌لرنینگ قابل بهینه‌سازی است. برای همین گرایش به این رویکرد در مدیریت رشد بسیاری دارد و مدیران سازمان‌های پیشرو به آن گرایش دارند.

اهمیت یادگیری ماشین در مدیریت منابع انسانی

با آغاز هزاره سوم در سایه تحول دیجیتال و رشد ابزارهای هوشمند، مدیریت کارکنان نیز دستخوش تحول گردید. هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی نفوذ پیدا کرد و رفته‌رفته به یک پارادایم غالب تبدیل شد. یادگیری ماشین به‌عنوان یکی از بازوهای هوش مصنوعی، توانمندی‌های بسیاری دارد.

در هر سازمان، منابع انسانی نقش کلیدی در موفقیت و به ثمر رسیدن اهداف دارد. هیچ سازمانی بدون توجه به کارکنان خود نمی تواند به ارایه خدمات و یا تولید محصولات بپردازد. برای اینکه بتوان مدیریت این افراد را به نحو مطلوب انجام داد، نیاز است از ابزارها و دانش‌های تخصصی این حوزه علمی یاری گرفت.

فناوری که سال‌ها تمامی حوزه‌ها مانند پزشکی، نظامی، تولیدی و غیره را تحت تاثیر قرار داده‌است، هوش مصنوعی است. هوش مصنوعی شامل شاخه‌های متعدد مانند رباتیک، تحلیل پیشرفته داده‌ها، تشخیص تصویر، تشخیص زبان غیره می‌باشد.

تکامل سیستماتیک و دیجیتالی شدن، مدیریت منابع انسانی را نیز تحت تاثیر قرار داده‌است. هوش مصنوعی توانسته در سال‌های اخیر در این حوزه یکی از روندهای اصلی تاثیرگذار در مدیریت کارکنان باشد. یکی از دغدغه‌های سازمان‌ها این است که چگونه می‌توان از توانمندی‌های هوش مصنوعی در ارتقا و توسعه منابع انسانی استفاده کرد و این تغییر حیاتی به چه شکلی اتفاق می‌افتد؟ پاسخ همان بهره‌گیری از توانمندی‌ها و قابلیت‌های یادگیری ماشین در مدیریت منابع انسانی است.

کاربردهای یادگیری ماشین در مدیریت منابع انسانی

به‌طور مشخص موضوع یادگیری ماشین در مدیریت منابع انسانی از منظر پژوهشی بسیار مورد اقبال پژوهشگران قرار دارد. همچنین در سال‌های اخیر به‌کارگیری هوشمندی مدیریت منابع انسانی در سازمان ها و صنایع مختلف نیز قابل لمس است.

در زمینه دانشگاهی، هوشمندی مدیریت منابع انسانی حوزه نوپایی می باشد و در صنعت نیز تخصص و دانش لازم در این زمینه کمیاب می باشد لذا نیاز پژوهش در این زمینه بسیار ملموس می باشد. کاربردهای تحلیل پیشرفته در منابع انسانی در زمینه‌های زیر بیشترین اقبال را دارد:

بسیاری از سازمان ها برای این موارد نرم افزارهای مشخصی را طراحی و پیاده سازی کردند. به عنوان نمونه در حوزه استخدام، داده‌ها از کانال‌های استخدامی گوناگون گردآوری و غربالگری و سپس بر اساس معیارهای انتخاب در این حوزه بهینه سازی مرتبط انجام می گردد.

در حوزه استخدام در چهار سطح علم داده شامل توصیفی، تشخیصی، پیش بینی کننده و تجویزی اقدامات مناسبی انجام شده‌است.

در حوزه مدیریت عملکرد نیز بر اساس الگوریتم های یادگیری ماشینی در سطوح چهارگانه علم داده اقدامات متفاوتی انجام شده‌است. به عنوان نمونه می توان پیش از استخدام بر اساس پایش عملکرد استعدادهای سازمانی، ویژگی های فرد مناسب را معین کرد. حتی پیش از استخدام بر اساس عملکرد افراد، طول ماندگاری فرد پیش‌بینی شود. همچنین در این حوزه می توان علاوه بر ارزیابی عملکرد فردی، عملکرد تیمی و سازمانی را نیز اندازه گیری نمود که یکی از پرکارترین حوزه های هوشمندی مدیریت منابع انسانی می‌باشد.

سخن پایانی

یادگیری ماشین، مدیریت منابع انسانی را از رویکردهای سنتی و مبتنی بر تجربه به تصمیم‌گیری‌های داده‌محور و پیش‌بینانه سوق داده است. سازمان‌ها با بهره‌گیری از الگوریتم‌های هوشمند می‌توانند روندهای رفتاری کارکنان را شناسایی، نیازهای آینده نیروی انسانی را پیش‌بینی و فرآیندهایی مانند جذب، ارزیابی عملکرد، آموزش، نگهداشت و جانشین‌پروری را با دقت بیشتری مدیریت کنند. بااین‌حال، اثربخشی این فناوری به کیفیت داده‌ها، شفافیت مدل‌های تحلیلی، رعایت اصول اخلاقی، حفظ حریم خصوصی کارکنان و کاهش سوگیری الگوریتم‌ها وابسته است. ازاین‌رو، یادگیری ماشین نباید جایگزین قضاوت حرفه‌ای مدیران شود، بلکه باید به‌عنوان ابزاری برای پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های راهبردی مورد استفاده قرار گیرد. سازمان‌هایی که این فناوری را همراه با حاکمیت داده، توسعه مهارت‌های دیجیتال و رویکرد انسان‌محور به کار می‌گیرند، توان بیشتری در مدیریت سرمایه انسانی، افزایش بهره‌وری و کسب مزیت رقابتی پایدار خواهند داشت.

منبع: حبیبی، آرش؛ قوامی، محبوبه؛ تقی‌پور، خدیجه. هوش مصنوعی در سازمان و مدیریت. تهران: پارس‌مدیر.