استخدام نیروی انسانی (Employment) فرآیندی است که در آن کارکنان مناسب که با شغل، کارکنان و شرکت تناسب دارند به عضویت سازمان درمیآیند. این مرحله در نظام برنامهریزی منابع انسانی یکی از بخشهای گزینش نیروی انسانی است و بعد از مرحله کارمندیابی شروع میشود. در این راستا جذب و انتخاب افراد شایسته و کارآمد از میان متقاضیان استخدام از مباحث اصلی مدیریت منابع انسانی است. نظر به اهمیت موضوع در این مقاله، استخدام نیروی انسانی» مفهومسازی و تعریف خواهد شد.
تعریف استخدام نیروی انسانی
استخدام نیروی انسانی (Employment / Hiring) فرایندی است که طی آن، پس از جذب و گزینش، رابطه کاری رسمی میان سازمان و فرد منتخب برقرار میشود. در این مرحله، شرایط همکاری شامل نوع قرارداد، حقوق و مزایا، شرح وظایف، ساعت کار و سایر تعهدات قانونی تعیین و نهایی میشود. استخدام آخرین مرحله فرایند تأمین نیروی انسانی است و زمینه ورود رسمی کارکنان به سازمان و آغاز فعالیت شغلی آنان را فراهم میکند.
مسئولیت انجام فرآیند جذب و استخدام با توجه به ساختار سازمانی شرکتها میتواند بر عهده واحدها یا تیمهای مختلف باشد. موقعیت شغلی باید درست تعریف شود. با ترسیم شخصیت کاندیدا آگهیهای شغلی بهتری میتوانید ثبت کنید.
محتوای استخدام یک بخش مهم از یک استراتژی موفقیتآمیز در استخدام است زیرا برای جذب نامزدهای ایده آل بسیار اثرگذار است. استفاده از مطالب مرتبط و مفید که به ایجاد آگاهی و علاقه در خصوص همکاری با شرکت شما کمک میکند هدف اصلی این نوع محتوا است. محتوای استخدام را میتوان در قالبهای مختلف، از وبلاگها گرفته تا ایمیل، فیلم ها، وبینارها، کتابهای الکترونیکی و غیره و از طریق کانالهای مختلف توزیع کرد. نکته اصلی انتخاب کانالهایی است که محتوای شما را به کاندیدای مورد نیاز برساند.
فرآیند استخدام نیروی انسانی
فرآیند جذب و استخدام روشی برای دستهبندی کاندیداهای موجود برای یافتن کارکنان جدید است. عموماً، فرآیند جذب و استخدام توسط واحد منابع انسانی شرکتها صورت میگیرد. با این حال، شرکتهای بسیاری هستند که جهت استخدام نیروهای خود از هد هانتینگ کمک میگیرند.
سازمانها میکوشند تا با تعریف درست شغل، شایستگیهای شغلی و فرهنگ سازمانی کاندیدهای بهتری را برای یک عنوان شغلی بیابند. این مقوله البته کاری دشوار است و نیازمند گروهی متخصص و روشهای مناسب است.
گامهای مختلف جذب و استخدام نیروی انسانی عبارتند از:
اعلام نیاز نیروی انسانی واحدهای مختلف گروه
- اعلام نیاز واحدهای متقاضی نیرو در شرکتها و مراکز تابعه
- تایید حوزه منابع انسانی آن شرکت و یا مرکز بر مبنای تطبیق نیاز اعلام شده با نمودار سازمانی
- اعلام نیاز به تامین نیروی انسانی به معاونت منابع انسانی
کارمندیابی
این فعالیت از وظایف اداره جذب و تامین نیروی انسانی محسوب شده و با توجه به نیازهای فعلی و آتی گروه صورت میگیرد.
- اعلام رشتههای مورد نیاز از طریق سایت اینترنتی جذب و استخدام
- درج آگهی استخدام در روزنامههای کثیرالانتشار
- نصب آگهی در دانشگاههای معتبر
- معرفی افراد توسط کارکنان گروه
- ثبت اطلاعات متقاضیان در بانک اطلاعاتی مربوطه
- شناسایی افراد حائز شرایط عمومی و توانمند
حضور داوطلب
- دعوت تلفنی از متقاضی اسـتخدام (پس از تطبیـق شرایط اولـیه)
- تکمیل فرم همکاری توسط متقاضی
- انجام آزمون شخصیت به منظور ارزیابی تناسب شخصیت
- تشکیل جلسه کمیته تخصصی تأمین نیروی انسانی با حضور متقاضی
- انجام مصاحبه عمومی و تخصصی
پس از پایان مصاحبه نتایج مورد بررسی قرار گرفته و اولویتها مشخص میگردند.
انجام تحقیق و ارزیابی
بهمنظور اطمینان از صحت اطلاعات بهدستآمده در مراحل گزینش، سازمان سوابق شغلی، حرفهای و رفتاری داوطلب را بررسی میکند. این ارزیابی معمولاً از طریق استعلام از معرفان، کارفرمایان پیشین، بررسی مدارک و در صورت لزوم تحقیقات محلی انجام میشود. هدف از این مرحله، تأیید صلاحیت حرفهای، اخلاقی و رفتاری متقاضی و کاهش ریسک استخدام نامناسب است.
استخدام نهایی
پس از انجام موفقیتآمیز مراحل استخدامی فوق و تأیید کمیته تخصصی تأمین نیروی انسانی، مدیران عامل شرکتها و مراکز تابعه، مدیریت جذب و تامین نیروی انسانی، معاون منابع انسانی و در نهایت مدیرعامل گروه، متقاضی به واحد درخواست کننده نیرو معرفی میگردد. در نهایت قرارداد همکاری کلیه افراد پذیرفته شده منعقد میشود.
سرمایه انسانی هر سازمان نقشی کلیدی در رشد و توسعه آن در محیط متغیر و چالشی امروز بر عهده دارند. جذب نیروهای مستعد و توانمند و حفظ آنها در سازمان از دغدغههای جدی محسوب میشود. این چالش، خود سبب ساز ایجاد فرآیندی مهم جهت شناسایی، تشخیص و انتخاب مناسب نیرو گردیده است.
موفق ترین شرکتها آنهایی هستند که همیشه صفی از کاندیدهای مناسب برای فرصتهای شغلی مختلف در شرکت دارند. این شرکتها برای یک عنوان شغلی در داخل و خارج شرکت میتوانند سریع اقدام کنند. هر چقدر شرکتها در صنعت خود شناخته شده تر باشند، تعداد بیشتری از کاندیدهای مناسب در اختیار دارند.
سخن پایانی
استخدام نیروی انسانی یکی از مهمترین فرایندهای مدیریت منابع انسانی و زیربنای موفقیت هر سازمان است. اثربخشی این فرایند تنها به انتخاب یک فرد شایسته محدود نمیشود، بلکه به برنامهریزی دقیق، طراحی شغل، تعیین شرایط احراز، جذب، گزینش و ارزیابی صحیح داوطلبان بستگی دارد. سازمانهایی که این مراحل را بر پایه معیارهای علمی و نیازهای واقعی خود اجرا میکنند، میتوانند افراد توانمند و متناسب با اهداف سازمان را بهکار گیرند، هزینههای ناشی از استخدام نادرست را کاهش دهند و زمینه رشد، بهرهوری و مزیت رقابتی پایدار را فراهم سازند.
منبع: کتاب مدیریت منابع انسانی نوشته اسفندیار سعادت فصل ششم.
نگارنده: پشتیبانی پارسمدیر | 
