عنوان: کتاب حداقل مربعات جزئی
نویسنده: آرش حبیبی و همکاران
ناشر: ناروندانش
نوع فایل: آموزش تصویری با زبان دانشگاهی
درباره کتاب حداقل مربعات جزئی
کتاب آموزش حداقل مربعات جزئی با هدف آموزش گامبهگام مدلسازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی تدوین شده است. مطالب کتاب بهصورت کاملاً مصور و همراه با مثالهای کاربردی ارائه شدهاند تا پژوهشگر بتواند از مرحله ترسیم و برآورد مدل تا ارزیابی و گزارش نتایج را دنبال کند. در این کتاب، افزون بر مبانی روش PLS-SEM، ارزیابی مدل اندازهگیری و مدل ساختاری، آزمون معناداری روابط و تحلیلهای پیشرفته نیز تشریح شدهاند. بوتاستراپینگ برای استنباط آماری و بررسی معناداری ضرایب و نیز تحلیل اثرهای میانجی و تعدیلگر از جمله مباحث مهم این حوزه هستند.
- مبانی مدلیابی معادلات ساختاری و روش حداقل مربعات جزئی
- حجم نمونه و نمونهگیری در حداقل مربعات جزئی
- ارزیابی مدل اندازهگیری، روایی، پایایی
- بوتاستراپینگ (Bootstrapping)
- بلایندفولدینگ (Blindfolding)
- تحلیل متغیر میانجی و تعدیلگر
- ارزیابی برازش و قدرت تبیین حداقل مربعات جزئی
رویکرد کتاب صرفاً معرفی شاخصها و فرمولهای آماری نیست، بلکه تلاش شده است فرایند واقعی تحلیل یک مدل پژوهشی به زبان ساده و بهصورت تصویری آموزش داده شود. بنابراین دانشجو میتواند ضمن آشنایی با منطق هر آزمون، نحوه اجرای آن، استخراج خروجیها و تفسیر نتایج را نیز فراگیرد. البته باید توجه داشت که در رویکردهای جدید PLS-SEM، برای ارزیابی قدرت پیشبینی خارج از نمونه، روشهایی مانند PLSpredict و CVPAT بر بلایندفولدینگ ترجیح داده میشوند؛ بلایندفولدینگ بیشتر برای محاسبه Q² و ارزیابی سنتی ارتباط پیشبین دروننمونهای کاربرد داشته است.
مدل معادلات ساختاری کوواریانسمحور و حداقل مربعات جزئی
بهطور کلی مدلسازی معادلات ساختاری با دو رویکرد انجام میشود:
- کوواریانسمحور (CB-SEM)
- حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM)

مقایسه PLS-SEM و CB-SEM
در رویکرد کوواریانسمحور، تمرکز اصلی بر بازتولید ساختار کوواریانس دادهها، ارزیابی برازش مدل و آزمون تأییدی نظریه است و سازهها معمولاً بهصورت عوامل مشترک در نظر گرفته میشوند. در مقابل، PLS-SEM رویکردی مبتنی بر واریانس/کامپوزیت است. بسیاری از پژوهشها بر تبیین و پیشبینی سازههای درونزا و شناسایی روابط کلیدی مدل تأکید دارند. انتخاب میان این دو روش باید براساس هدف پژوهش، ماهیت مدل اندازهگیری، ساختار مدل و نوع استنباط موردنظر صورت گیرد. یعنی نمیتوان یکی را در همه پژوهشها بر دیگری برتر دانست.
در این کتاب هر دو رویکرد CB-SEM و PLS-SEM تشریح شدهاند تا خواننده پیش از ورود به تحلیل حداقل مربعات جزئی، جایگاه آن را در خانواده مدلهای معادلات ساختاری بهدرستی بشناسد. تفاوت در منطق برآورد، اهداف تحلیل، ارزیابی مدل و زمینه مناسب استفاده از هر رویکرد توضیح داده میشود و سپس تمرکز اصلی کتاب بر آموزش عملی و مصور مدلسازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی قرار میگیرد. این مقایسه به پژوهشگر کمک میکند روش تحلیل خود را نه صرفاً براساس نرمافزار یا عادت پژوهشی، بلکه متناسب با هدف و ویژگیهای مطالعه انتخاب کند.