ایگور آنسوف (Igor Ansoff) یکی از برجستهترین نظریهپردازان مدیریت استراتژیک در سده بیستم به شمار میرود. او با ارائه مفاهیمی همچون ماتریس آنسوف، برنامهریزی راهبردی و مدیریت راهبردی، نقش بنیادینی در شکلگیری دانش راهبرد سازمانی ایفا کرد. بسیاری از پژوهشگران، آنسوف را «پدر مدیریت راهبردی» میدانند؛ زیرا نخستین چارچوبهای منسجم برای تدوین و اجرای راهبردهای سازمانی را ارائه کرد.
آشنایی با ایگور آنسوف
ایگور آنسوف (۱۹۱۸–۲۰۰۲) در شهر ولادیوستوک روسیه زاده شد. خانواده او پس از تحولات سیاسی روسیه به ایالات متحده آمریکا مهاجرت کردند و وی تحصیلات خود را در رشته مهندسی و ریاضیات ادامه داد.
آنسوف در آغاز فعالیت حرفهای خود در صنایع هوافضا و شرکتهای بزرگ صنعتی مشغول به کار شد. تجربه فعالیت در محیط کسبوکار موجب شد به مطالعه رشد سازمانها، توسعه بازارها و تصمیمگیریهای بلندمدت علاقهمند شود.
وی بعدها به دانشگاه روی آورد و بخش عمده زندگی علمی خود را به پژوهش و آموزش مدیریت راهبردی اختصاص داد. آنسوف از نخستین اندیشمندانی بود که تلاش کرد مدیریت بلندمدت سازمانها را در قالب یک چارچوب علمی و نظاممند تبیین کند.
مهمترین آثار ایگور آنسوف
کتاب راهبرد شرکت (Corporate Strategy) در سال ۱۹۶۵ منتشر شد. این اثر مهمترین کتاب آنسوف به شمار میرود و در آن مبانی برنامهریزی راهبردی، رشد سازمانی و توسعه کسبوکار تشریح گردید. ماتریس مشهور آنسوف نیز در همین چارچوب معرفی شد.
کتاب مدیریت راهبردی (Strategic Management) در سال ۱۹۷۹ منتشر شد. آنسوف در این کتاب مفهوم مدیریت راهبردی را توسعه داد و بر ضرورت انطباق مستمر سازمان با تغییرات محیطی تاکید کرد.
کتاب راهبرد جدید شرکت (The New Corporate Strategy) در سال ۱۹۸۸ منتشر شد. این اثر به بررسی چالشهای محیط متحول کسبوکار و شیوههای پاسخگویی راهبردی سازمانها اختصاص دارد.
کتاب مدیریت راهبردی در عمل (Implanting Strategic Management) از دیگر آثار شناختهشده آنسوف است که در آن فرایند اجرای راهبردها و نهادینهسازی تفکر راهبردی در سازمان مورد بررسی قرار گرفته است.
دستاوردهای علمی آنسوف
مهمترین دستاورد آنسوف ارائه «ماتریس رشد محصول ـ بازار» است که امروزه با نام ماتریس آنسوف شناخته میشود. این مدل چهار راهبرد اصلی نفوذ در بازار، توسعه بازار، توسعه محصول و تنوعگرایی را برای رشد سازمانها معرفی میکند.
آنسوف همچنین از پیشگامان توسعه مفهوم «برنامهریزی راهبردی» بود. او معتقد بود سازمانها باید آینده خود را بهصورت فعالانه طراحی کنند و تنها به واکنش در برابر رویدادهای محیطی اکتفا نکنند.
از دیگر نوآوریهای او میتوان به مدیریت راهبردی، تحلیل شکاف راهبردی، آشفتگی محیطی، قابلیت پاسخگویی راهبردی و انطباق سازمان با تغییرات محیط اشاره کرد. بسیاری از مفاهیم بنیادین مدیریت راهبردی امروزی ریشه در اندیشههای آنسوف دارند.
سخن پایانی
ایگور آنسوف را میتوان یکی از تاثیرگذارترین متفکران راهبرد در تاریخ مدیریت دانست. او با ارائه ابزارها و چارچوبهای علمی برای تحلیل رشد و توسعه سازمانها، مدیریت راهبردی را به یک حوزه مستقل و نظاممند تبدیل کرد. بسیاری از مدلها و رویکردهایی که امروزه در برنامهریزی و مدیریت راهبردی به کار میروند، بر پایه اندیشههای او شکل گرفتهاند. تاثیر میراث فکری آنسوف چنان گسترده بوده است که تقریباً تمامی پژوهشها و آموزشهای مرتبط با راهبرد سازمانی به نوعی از آثار او بهره میبرند. به همین دلیل، در میان مشاهیر مدیریت، نام ایگور آنسوف بیش از هر فرد دیگری با مفهوم «مدیریت راهبردی» و «ماتریس رشد محصول ـ بازار» گره خورده است.
نگارنده: پشتیبانی پارسمدیر | 
