مدل UTAUT یا نظریه یکپارچه پذیرش و استفاده از فناوری الگویی فراگیر است که چارچوبی را برای بکارگیری فناوریهای جدید فراهم میآورد. در این مدل تمامی متغیرهای موثر بر رفتار گردهم آمده است و مدل پیچیدهتری برای سنجش رفتار فرد در زمینه پذیرش یک فناوری جدید ارائه شده است. نظر به اهمیت موضوع در این مقاله، «نظریه یکپارچه پذیرش و استفاده از فناوری» مفهومسازی و تعریف خواهد شد.
نظریه یکپارچه پذیرش و استفاده از فناوری
نظریه یکپارچه پذیرش و استفاده از فناوری (Unified Theory of Acceptance and Use of Technology) چارچوبی جامع برای تبیین و پیشبینی پذیرش، قصد استفاده و استفاده واقعی از فناوریهای نوین است. این نظریه با یکپارچهسازی مهمترین نظریهها و مدلهای پذیرش فناوری، تلاش میکند عوامل مؤثر را در قالب یک مدل واحد تبیین کند و از این رو یکی از کاملترین مدلهای حوزه سیستمهای اطلاعاتی به شمار میرود.
این نظریه توسط ویسوانات ونکاتش (Venkatesh)، مایکل موریس، گوردون دیویس و فرد دیویس در سال ۲۰۰۳ ارائه شد. پژوهشگران با بررسی و تلفیق هشت نظریه و مدل شناختهشده، نظریه UTAUT را توسعه دادند. نظریههای اصلی نظریه عمل منطقی (TRA)، نظریه رفتار برنامهریزیشده (TPB)، نظریه انتشار نوآوری (IDT) و مدل پذیرش فناوری (TAM) بودند. همچنین از مدل انگیزشی (Motivational Model)، مدل استفاده از رایانه شخصی (MPCU) و مدل شناخت اجتماعی (SCT) نیز استفاده شد.
پس از معرفی UTAUT، این نظریه به سرعت به یکی از پرکاربردترین چارچوبهای پژوهشی در حوزه مدیریت فناوری اطلاعات، سیستمهای اطلاعاتی، تجارت الکترونیک، بانکداری دیجیتال، سلامت الکترونیک، آموزش الکترونیکی و تحول دیجیتال تبدیل شد. بعدها نیز ونکاتش و همکاران با ارائه UTAUT2 در سال ۲۰۱۲، دامنه کاربرد این نظریه را به رفتار مصرفکنندگان و پذیرش فناوری در محیطهای غیرسازمانی گسترش دادند.
ابعاد مدل UTAUT
نظریه یکپارچه پذیرش و استفاده از فناوری (UTAUT) بیان میکند که قصد استفاده و استفاده واقعی از فناوری تحت تأثیر چهار سازه اصلی قرار دارد. این سازهها با تلفیق مفاهیم کلیدی مدلهای پیشین توسعه یافتهاند و مهمترین عوامل مؤثر بر پذیرش فناوری در سطح فردی و سازمانی را تبیین میکنند.
نظریه یکپارچه پذیرش و استفاده از فناوری (UTAUT)
انتظار عملکرد (Performance Expectancy): میزان باور فرد به اینکه استفاده از یک فناوری موجب بهبود عملکرد، افزایش بهرهوری و دستیابی بهتر به اهداف شغلی میشود.
انتظار تلاش (Effort Expectancy): میزان ادراک فرد از سهولت یادگیری و استفاده از فناوری و میزان تلاش موردنیاز برای کار با آن.
تأثیر اجتماعی (Social Influence): میزان ادراک فرد از تأثیر و انتظار افراد مهم، همکاران، مدیران یا محیط اجتماعی برای استفاده از یک فناوری.
شرایط تسهیلکننده (Facilitating Conditions): میزان باور فرد به وجود زیرساختهای فنی، منابع، آموزش و حمایتهای سازمانی لازم برای استفاده مؤثر از فناوری.
این چهار سازه هسته اصلی نظریه UTAUT را تشکیل میدهند و نقش مهمی در تبیین پذیرش فناوری در سازمانها دارند. بر اساس این نظریه، هرچه کاربران فناوری را سودمندتر، استفاده از آن را آسانتر، حمایت اجتماعی را بیشتر و زیرساختهای لازم را مناسبتر ادراک کنند، احتمال پذیرش، استفاده مستمر و بهرهگیری موفق از فناوری افزایش خواهد یافت.
دانلود پایاننامه مدل پذیرش فناوری
عنوان: قصد خرید الکترونیک مشتریان با استفاده از مدل پذیرش فناوری
مقطع: کارشناسی ارشد
مورد مطالعه: پایگاه پارسمدیر
رشته تحصیلی: مهندسی صنایع
دانشگاه: پیام نور تهران
نمره دفاع: ۲۰
پیوست: فایل کامل بهصورت ورد و پیدیاف همراه با تمامی فایلهای داده و مستندات
سخن پایانی
ونکاتش که پیشتر با دیویس مطالعاتی در زمینه پذیرش فناوری انجام داده بود در نهایت نظریه یکپارچه بکارگیری و پذیرش فناوری را ارائه کرد. او در مطالعه خود از شش نظریه دیگر مانند نظریه رفتار برنامهریزی شده، نظریه عمل منطقی و نظریه قیاس ذوالحدین استفاده کرد. همچنین از انتظار عملکرد، انتظار تلاش و تاثیرات جامعه در کنار شرایط تسهیلکننده به عنوان عوامل موثر بر نیت رفتاری نام برد. این نیت رفتاری میتواند زمینهسازی بروز رفتاری ویژه گردد.
دانلود اصل مقاله ونکاتش مدل UTAUT
Venkatesh, V., Morris, M. G., Davis, G. B., & Davis, F. D. (2003). User acceptance of information technology: Toward a unified view. MIS Quarterly, 27(3), 425–478. https://doi.org/10.2307/30036540
نگارنده: پشتیبانی پارسمدیر | 
