ابزار گلین (Glynn) چک لیست استانداردی است که برای سنجش روایی و پایایی تحقیقات کتابخانهای استفاده میشود. با استفاده از این چکلیست استاندارد میتوان از اعتبار و اعتماد مطالعات کیفی مبتنی بر مقالات اطمینان حاصل کرد. در این مقاله کوشش بر آن است تا این ابزار کاربردی بهصورت مشخص در مطالعات کتابخانهای مفهومسازی و تعریف شود.
معرفی ابزار گلین
بر اساس ابزار حیاتی گلین (۲۰۰۶) هر مقاله بر اساس چهار معیار مورد ارزیابی قرار میگیرند:
برای هر معیار تعدادی زیرمعیار طراحی شده است و پاسخنامه با طیف چهار درجه تنظیم شده است: بله، خیر، نامشخص، غیر کاربردی
دقت کنید در یک چک لیست منظور از N/A همان not applicable است که غیرکاربردی معنی میشود.
روایی با استفاده از رابطه محاسبه Y + N + U = T میشود.
روشهای گوناگونی که برای سنجش روایی و پایایی در تحقیقات کیفی ارائه شده است. بیشترین تمرکز بر استفاده از بازارهای ارزیابی حیاتی در تحقیقات کیفی است. این روشها برای سنجش میزان درستی مطالعات کتابخانهای بسیار کارایی بالایی دارد. محتاطانه است که انتظار داشته باشیم که پژوهشگران و انتشارات سختگیرانه تر تشویق میشوند زیرا بیشتر کتابداران و متخصصان اطلاعات ابزار گلین را به کار میگیرند و از این مدل ارزیابی مهم استفاده میکنند.
دانلود ابزار گلین
بهطور کلی در مطالعات کتابخانهای بویژه در روش تحقیق فراترکیب استفاده از ابزارهای ارزیابی حیاتی (Critical appraisal tool) بسیار مرسوم است. این موضوع کم کم جای خود را در مطالعات آکادمیک کشور نیز باز کرده است. لیندسی گلین به سال ۲۰۰۶ چک لیستی را به عنوان یک ابزار ارزیابی حیاتی در مطالعات و تحقیقات کتابخانهای ارائه کرد. این چک لیست به نام ابزار گلین معروف شده است.
این ابزار مشابه برنامه مهارتهای ارزیابی حیاتی (CASP) است. چکلیست CASP نیز ابزاری برای ارزیابی کیفیت مطالعات اولیه پژوهشهای کیفی و روش تحقیق کیفی است. این ابزار یکی از روشهای سنجش روایی و پایایی تحقیق کیفی است و بویژه برای سنجش روایی و اعتبار در روش تحقیق فراترکیب مورد استفاده قرار میگیرد.
دانلود ابزار گلین به همراه اصل مقاله، چک لیست استاندارد و ترجمه آن به فارسی
سخن پایانی
ارزیابی انتقادی یک گام اساسی در تصمیمگیری مبتنی بر شواهد است. سوال نهایی که پس از ارزیابی انتقادی باید از شما پرسیده شود این است که آیا میتوانید از اطلاعات بدست آمده از مطالعه استفاده کنید یا در عمل و محیط شما استفاده شود. در پی استفاده از یک ارزیابی مهم، فرد بهتر است برای تصمیمگیری در مورد اجرای یا عدم تغییر، تصمیمگیری کند، آیا آنها میتوانند یک سرویس، تغییر روشهای دسترسی به منابع، استفاده از روشهای مختلف تدریس و غیره را انتخاب کنند. مهم است که توجه داشته باشید که ارزیابی مهم با اجرای کار متوقف نمی شود. مرحله بعد از تبدیل تحقیق به عمل، ارزیابی تغییرات مبتنی بر شواهد است که ایجاد کرده و تعیین میکند که چرا این تغییرات در محیط شما مؤثر بوده یا نبوده است.
Glynn, L. (2006). A critical appraisal tool for library and information research. Library Hi Tech, 24(3), 387–۳۹۹.
نگارنده: پشتیبانی پارسمدیر | 
