انواع گردشگری شامل شیوهها، روشها و اهداف مختلفی است که گردشگران برای مسافرت از نقطهای به نقطه دیگر مورد استفاده قرار میدهند. شناخت دقیق انواع مختلف گردشگری برای برنامهریزی در مدیریت گردشگری و صنعت توریسم اهمیت بسیاری دارد. گردشگر و گردشگری یکی از موضوعات بسیار جذابی است که قابل طبقهبندی به انواع مختلفی است. شناخت این دستهبندیها در مدیریت بهتر صنعت گردشگری جایگاه مهمی دارد.
دستهبندی انواع گردشگری
انواع گردشگری را میتوان از دیدگاههای مختلف طبقهبندی کرد. پژوهشگران و سازمانهای بینالمللی گردشگری با توجه به اهداف مطالعاتی و مدیریتی خود، معیارهای متفاوتی برای این دستهبندی ارائه کردهاند. گاهی انگیزه و هدف سفر مبنای طبقهبندی قرار میگیرد، گاهی موقعیت جغرافیایی مقصد ملاک است و در برخی موارد نیز ویژگیهای محیط، شیوه سفر یا مدت اقامت مورد توجه قرار میگیرد. هر یک از این رویکردها، جنبهای متفاوت از صنعت گردشگری را آشکار میکند.
انواع مختلف گردشگری
در میان دستهبندیهای گوناگون، سه معیار بیش از سایرین در منابع علمی و مدیریت گردشگری کاربرد دارند. این معیارها شامل هدف سفر، موقعیت جغرافیایی سفر و محیط مقصد هستند. این سه رویکرد علاوه بر سادگی و جامعیت، مبنای بسیاری از پژوهشهای دانشگاهی، آمارهای رسمی و برنامهریزیهای صنعت گردشگری نیز محسوب میشوند. در ادامه، انواع گردشگری بر اساس این سه معیار معرفی میشوند.
انواع گردشگری بر اساس هدف سفر
یکی از رایجترین شیوههای دستهبندی انواع گردشگری، توجه به هدف اصلی سفر است. در این رویکرد، گردشگران براساس انگیزه، نیاز و انتظاری که از سفر دارند طبقهبندی میشوند.
- گردشگری تفریحی (Leisure Tourism)
- گردشگری فرهنگی (Cultural Tourism)
- گردشگری مذهبی (Religious Tourism)
- گردشگری درمانی (Medical Tourism)
- گردشگری تجاری (Business Tourism)
- گردشگری ورزشی (Sports Tourism)
- گردشگری ماجراجویانه (Adventure Tourism)
این دستهبندی برای بازاریابی گردشگری اهمیت زیادی دارد. زیرا هر گروه از گردشگران، رفتار مصرف، الگوی اقامت، سطح هزینهکرد و انتظارات متفاوتی دارند. بنابراین مدیران گردشگری میتوانند براساس هدف سفر، خدمات و بستههای مناسبتری طراحی کنند.
انواع گردشگری بر اساس موقعیت جغرافیایی
در این دستهبندی، ملاک اصلی نوع گردشگری، رابطه میان محل سکونت گردشگر و مقصد سفر است. این طبقهبندی بیشتر در آمارهای رسمی، سیاستگذاری گردشگری و تحلیل جریانهای سفر کاربرد دارد.
- گردشگری داخلی (Domestic Tourism)
- گردشگری ورودی (Inbound Tourism)
- گردشگری خروجی (Outbound Tourism)
- گردشگری منطقهای (Regional Tourism)
- گردشگری بینالمللی (International Tourism)
این نوع دستهبندی به دولتها و سازمانهای گردشگری کمک میکند تا حجم جابهجایی گردشگران را بهتر تحلیل کنند. برای نمونه، گردشگری ورودی با ارزآوری و توسعه اقتصادی مقصد ارتباط دارد، در حالی که گردشگری داخلی بیشتر در توزیع درآمد میان مناطق مختلف یک کشور نقشآفرینی میکند.
انواع گردشگری بر اساس محیط مقصد
در این شیوه، انواع گردشگری براساس ویژگیهای طبیعی، کالبدی و فضایی مقصد طبقهبندی میشوند. به بیان دیگر، محیطی که گردشگر برای تجربه سفر انتخاب میکند، مبنای اصلی این دستهبندی است.
- گردشگری شهری (Urban Tourism)
- گردشگری روستایی (Rural Tourism)
- گردشگری ساحلی (Coastal Tourism)
- گردشگری کوهستانی (Mountain Tourism)
- گردشگری جنگلی (Forest Tourism)
- گردشگری بیابانی (Desert Tourism)
- گردشگری سیاه (Dark Tourism)
این دستهبندی برای برنامهریزی مقصد اهمیت فراوانی دارد. هر محیط گردشگری به زیرساخت، ظرفیتپذیری، الگوی بازاریابی و نظام حفاظتی ویژه خود نیاز دارد. از این رو، مدیریت گردشگری باید متناسب با ویژگیهای محیط مقصد، میان توسعه اقتصادی و حفاظت از منابع طبیعی و فرهنگی تعادل برقرار کند.
ادبیات پژوهش و مبانی نظری انواع گردشگری
فصل دوم انواع گردشگری شامل ادبیات پژوهش و مبانی نظری انواع گردشگری تهیه شده است. فصل دوم انواع گردشگری شامل فهرست کامل منابع بوده و به صورت فایل ورد قابل ویرایش میباشد.
سخن پایانی
انواع گردشگری نشاندهنده تنوع انگیزهها، مقصدها و شیوههای سفر انسان هستند و هر یک نقش متفاوتی در توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیستمحیطی ایفا میکنند. شناخت صحیح انواع گردشگری به مدیران، پژوهشگران و سرمایهگذاران کمک میکند تا نیازهای گردشگران را بهتر شناسایی کرده و برای توسعه مقصدهای گردشگری برنامهریزی مؤثرتری انجام دهند. ازاینرو، طبقهبندی انواع گردشگری نهتنها از جنبه نظری اهمیت دارد، بلکه مبنایی برای سیاستگذاری، بازاریابی، توسعه خدمات و دستیابی به گردشگری پایدار در سطوح ملی و بینالمللی محسوب میشود.
منبع: گولدنر، چارلز؛ و ریچی، برنت. اصول، رویهها و فلسفههای گردشگری. نیوجرسی: وایلی و پسران.
نگارنده: پشتیبانی پارسمدیر | 
