فلسفه وجودی (رسالت سازمان)

فلسفه وجودی یا رسالت سازمان چیست؟

فلسفه وجودی Mission هدفی است که سازمان بخاطر آن وجود دارد. فلسفه وجودی اطلاعاتی پیرامون نوع محصول یا خدمت، ارزش‌های محوری و مخاطبین سازمان را منعکس می‌کند. در زبان فارسی کلمه میشن به صورت ماموریت یا بیانیه رسالت نیز ترجمه شده است. در سلسله مراتب مدیریت استراتژیک بعد از چشم انداز سازمان نوبت به فلسفه وجودی می‌رسد. هر سازمان در پاسخ به یک سری نیاز ایجاد می شود و هدف آن رفع آن نیاز می اشد بنابراین قبل از هر اقدام باید مشخص شود که چه نیازهایی منجر به تشکیل سازمان گردیده است. به زعم پیتر دراکر «طرح این پرسش«فعالیت ما چیست؟» مترادف با پرسش «ماموریت ما چیست؟» است. به عبارتی بیانیه ماموریت سازمان جمله یا عبارتی است که بوسیله آن مقصود یک سازمان از مقصود سازمان مشابه متمایز می شود و آن بیان کننده علت وجودی یک سازمان است [کتاب مدیریت پیتر دراکر].

یک بیانیه ماموریت خوب به جای توجه به محصولات و خدمات خاص، به ارزشی که برای مشتری ایجاد می کند توجه دارد و به نیازی که برطرف می کند. هیچگاه نمی توان به مقصود بنیادی (هدف غایی) دست یافت. این هدف بنیادی، راهنما و الهام بخش تعیین استراتژی سازمان و تدوین خط مشی سازمان است. یک روش تعیین هدف بنیادی، پرسیدن چراهای متوالی از هدف/محصول است. در این مقاله کوشش شده است تا ضمن مفهوم‌سازی بیانیه رسالت به ارتباط آن با چشم‌انداز پرداخته شده و جایگاه آن در مدیریت استراتژیک سازمان بیان شود.

مقایسه فسلفه وجودی و چشم انداز سازمان

فلسفه وجودی با چشم انداز سازمان چه تفاوتی دارد؟

طرح این سوال از ریشه اشتباه است. در واقع فسلفه وجودی براساس چشم انداز سازمان طراحی می‌شود و اگر این دو باهم متفاوت باشند سازمان هرگز به موفقیت دست پیدا نخواهد کرد. بطور کلی در مدیریت استراتژیک ابتدا چشم انداز Vision قرار دارد. چشم انداز دورنمای آرمانی سازمان را مشخص می‌کند و در پاسخ به این پرسش است که جایگاه آینده سازمان کجاست؟ شروع برنامه‌ریزی استراتژیک با چشم‌انداز است. چشم‌انداز هنر دیدن نادیدنی‌ها است و به آینده نظر دارد. آینده مال کسی است که آن را ساخته است. برای تحقق اهداف و کسب موفقیت باید تصویر روشنی از آینده داشته باشیم. یعنی علاوه بر اینکه افق چشم‌انداز باید طولانی باشد در عین حال چشم انداز باید تصویری روشن از آینده را نیز بیان کند.

مقایسه فسلفه وجودی و چشم انداز سازمان

مقایسه فسلفه وجودی و چشم انداز سازمان

ماموریت، دلیل وجودی یک سازمان را مشخص می‌کند. چیزی که اگر آن را از سازمان منها کنیم سازمان باید بپرسد من برای چه بوجود آمده‌ام. ماموریت براساس یک نیاز تعریف می‌شود و از جنس هدف است. فلسفه وجودی یک هدف بزرگ است که سازمان می‌خواهئ در یک زمان بلندمدت به آن برسد. سازمان‌های سنتی تاکید اصلی‌شان بر ماموریت بوده است اما سازمان‌های مدرن به چشم‌انداز تاکید دارند و به عبارت دیگر چشم انداز محور هستند [کتاب مدیریت استراتژیک فرد دیوید].

 ویژگی های بیانیه رسالت سازمان

ماموریت سازمان باید دارای ویژگی های زیر باشد :

۱) سازمان را بدان گونه که هست و آنچه در نظر دارد بشود ، معرفی نماید.

۲) به اندازه ای محدود باشد که برخی از فعالیت های مخاطره آمیز را حذف نماید و بدان اندازه گسترده و وسیع باشد که نوید رشد خلاق و نوآوری را بدهد .

۳) سازمان را از سایر سازمان ها متمایز نماید.

۴)به عنوان چارچوبی عمل کند که بتوان بدان وسیله فعالیت های کنونی و آینده را ارزیابی کرد.

۵) سرانجام به حد کافی واضح و آشکار باشد تا  همه ی اعضای سازمان بتوانند آن را درک نمایند.

کارکردهای بیانیه رسالت سازمان

  • ایجاد حس یک رسالت خطیرو ایجاد انگیزه فعالیت
  • همسونمودن اهداف سازمان در جهت نیازهای جامعه
  • ارائه تصویری روشن از سازمان به جامعه و کسب مشروعیت ایجاد و ادامه حیات سازمان
  • تعیین موضوعات و چالش های استراتژیک

نمونه فسلفه وجودی شرکت

آموکو یک شرکت نفت جهانی است که در صنعت نفت و مواد آلی فعالیت می کند. ما در صدد کشف نفت بر آمده و محصولات و خدماتی با کیفیت عالی به مشتریان خود عرضه می کنیم. شرکت ما این مسئولیت را احساس می کند که از نظر مالی بازدهی مناسب نصیب سهامداران نماید ، رشد بلند مدت را تضمین کند و نسبت به محیط زیست و جامعه به تعهدات خود عمل نماید.

شرکت فایزر در زمینه مراقبت های بهداشتی در دنیا تحقیق میکند . ماموریت اصلی ما برآن است که در سراسر جهان با استفاده از دانش و روشهای علمی ، زندگی بهتر ، طولانیتر ، سالمتر ، پربارتر و لذت بخشتر برای مردم فراهم نمائیم. شرکت دارای چهار بخش اصلی است: مراقبتهای بهداشتی ، لوازم پزشکی و داروئی ، صنایع غذائی و درمانگاههای حیوانات. ما در ۳۹ کشور جهان واحد تولیدی داشته و محصولات ما در سراسر جهان عرضه میشود.

فسلفه وجودی پارس مدیر ارائه دانش جهانی با نگاهی بومی و محلی به مدیران و تصمیم‌گیران سازمانی است. در این راستا شرکت پارس مدیر با برقراری ارتباط میان دانشگاه ها و سازمان ها، پلی بین دانش تئوریک و دانش تجربی ایجاد کرده و شکاف عرصه علم و عمل را پر می‌کند.

خلاصه و جمع‌بندی

ماموریت که آن را با اسامی دیگر نظیر رسالت و mission هم شنیده ایم، فلسفه وجودی و علت اصلی به وجود آمدن شرکت هستند. فلسفه ها و اهداف اساسی وضع یا حالت راهبردی شرکت ها راشکل می دهند و باید در هنگام ایجاد کسب و کارهای جدید و یا تجدید نظر در جهت گیری شرکت تعیین گردند. ماموریت و هدف بنیادی هدفی است که یک شرکت بازرگانی را از شرکت بازرگانی مشابه جدا کرده،حیطه عملیات آن را در بازار محصول تعریف می کند و بیانگر مقصد شرکت است؛ هدف بنیادی در برگیرنده ی فلسفه بازرگانی تصمیم گیران راهبردی، تصویر مورد نظر شرکت برای آینده، حوزه های محصول یا خدمات، نیازهای مصرف کنندگان و تصویری از خود شرکت است.

برای رسیدن به هر هدفی، یک ساختار کاری مورد نیاز است، یکی از کارکردهای بیانیه ی ماموریت، تسهیل تبدیل اهداف به ساختارهای کاری است. وقتی تمام افراد سازمان در سطوح مختلف از فلسفه ی وجود شرکت آگاه هستند، آنها می توانند در شکل دهی این ساختارها کمک کنند و علت تصمیمات مدیران را بهتر درک کنند. یادآوری این نکته ضروری است، که بیانیه ی ماموریت اگر تنها یک یادداشتی قاب شده بر دیوار مدیران و جمله ای در تبلیغات آنها باشد، تاثیری نخواهد داشت، اما با تدوین صحیح و دقیق ماموریت سازمان و بازگشت مرتب به آن، می تواند چراغی راهی برای مدیران در مسیر پرتلاطم تصمیم گیری باشد که شانس رسیدن به اهداف تعیین شده را بیشتر می نماید.