چشم انداز سازمان

چشم انداز سازمان چیست؟

چشم انداز سازمان Vision سیمای روشن و فراگیری از سازمان در بازه زمانی مشخصی از آینده است. این تصویر سازمانی جهت حرکت را تعیین می‌کند زیرا مشخص می‌سازد سازمان می‌خواهد چگونه باشد. بطور کلی مدیریت استراتژیک با ترسیم چشم انداز سازمان شروع می‌شود. چشم‌انداز دورنمای آرمانی سازمان را مشخص می‌کند و در پاسخ به این پرسش است که جایگاه آینده سازمان کجاست؟ بر همین اساس فلسفه وجودی سازمان، استراتژی سازمان و خط مشی سازمان تدوین می‌شود. چشم‌انداز هنر دیدن نادیدنی‌ها است و به آینده نظر دارد. آینده مال کسی است که آن را ساخته است. برای تحقق اهداف و کسب موفقیت باید تصویر روشنی از آینده داشته باشیم. یعنی علاوه بر اینکه افق چشم‌انداز باید طولانی باشد در عین حال چشم انداز باید تصویری روشن از آینده را نیز بیان کند.

برخی از سازمان‌ها نخست وضع موجود را نگاه می‌کنند بعد آینده را طراحی می‌کنند پس از آن با تحلیل شکاف، اصالت را به وضعیت موجود داده و تاثیر گذشته بر آینده را تحلیل می‌کنند. دسته دیگری از شرکت‌ها ابتدا وضع آینده را طراحی می‌کنند بعد وضعیت فعلی را بررسی می‌کنند، سپس فاصله و شکاف بین این دو را می سنجند. این سازمان‌ها اصالت را به وضعیت آینده می‌دهند. این‌گونه سازمان‌ها وضع موجود را عوض می‌کنند که به آن تغییر تحول آفرین گفته می‌شود. حطیه بحث مدیریت استراتژیک رهبری تحول آفرین است و چشم انداز دیدگاهی است که نسبت به سازمان در آینده وجود دارد. برای دستیابی به تحول بنیادین در سازمان باید چشم انداز مطرح گردد.

مفهوم و اهمیت چشم انداز سازمان

برای دستیابی به اهداف و کسب موفقیت باید تصویر روشنی از آینده وجود داشته باشد. این بدان معناست که افق چشم‌انداز باید طولانی باشد و در عین حال چشم‌انداز سازمام باید تصویری روشن از آینده را نیز بیان کند. چشم انداز سازمان جایگاهی است که رقبا به سادگی نمی‌توانند به آن دسترسی پیدا کنند. چشم‌انداز آینده باید واقع‌گرایانه، قابل تحقق و جذاب باشد. در واقع بیان صریح سرنوشتی باشد که سازمان باید به سوی آن حرکت کند. تمامی اقدامات بعدی مدیریت استراتژیک از همین تصویرسازی شکل می‌گیرد.

همه اعضای سازمان باید چشم‌انداز را ببینند و چشم‌انداز به همه افراد سازمان باید منتقل شده و در وجود آنها نهادینه گردد. همه سیستم‌ها و روش‌های سازمان باید در راستای دستیابی به چشم‌اندازی باشد که ترسیم شده است. باید مسیرهایی که سازمان را به چشم‌انداز می‌رساند مشخص شود. جهت اجرای اثربخش چشم‌انداز لازم است که کنترل استراتژیک صورت پذیرد که به آن ممیزی چشم‌انداز گویند. با طراحی معیارهای کارآمد و ارزیابی مستمر فرآیندها و اقدامات و مقایسه آنها با چشم‌انداز سازمان، موقعیت سازمان مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

ویژگی‌های چشم‌انداز سازمان

چشم‌انداز سازمان توصیف می‌کند که شرکت می‌خواهد در آینده‌ای دور به چه سازمانی تبدیل شود و افق آینده آن چیست. چشم انداز عبارتست از دیدگاه ها و نتایجی که مدیران سازمان برای آینده درازمدت سازمان مدنظر دارند و قصد دارند که به آن برسند. چشم انداز در برنامه ریزی استراتژیک بیانگر آمال و آرزوهای مدیریت سازمان برای آینده است. چشم انداز یعنی آنچه که می خواهیم باشیم. ویژگی‌های یک چشم انداز خوب به صورت زیر است:

  • آرزویی روشن برای آینده
  • قابل درک، ساده و روشن
  • الهام بخش و چالشی، آرمانی و ترغیب کننده برای مشتریان
  • قابل باور
  • در راستای رسالت سازمانی
  • نقطه تفاهم تمام ذینفعان
  • توصیف کننده خدمات آینده سازمان
  • حتی المقدور خلاصه
  • محکم ولی انعطاف پذیر و آماده تغییر در زمان

خلاصه و جمع‌بندی

چشم انداز، وضعیت آینده سازمان را تشریح می‌کند. در واقع مدیران ارشد شرکت آرزو دارند که کسب‌وکار در آینده چنین وضعیتی داشته باشد. چشم انداز، به نحوه دیگری هم تعبیر شده است؛ چشم‌انداز وضعیتی است که ما دوست داریم ذینفعان (مثل مردم، کارکنان، مشتریان و …) چنین نگرش و برداشتی از سازمان ما در ذهن خود داشته باشند. گروهی از اندیشمندان، که نسبتاً واقع گرا هستند، بر این باورند که چشم انداز، وضعیتی را معرفی می‌کند که سازمان پس از اجرای موفقیت آمیز استراتژی‌ها به آن دست خواهد یافت. حال این سوال مطرح می‌شود که چگونه م یتوان نیاز به چشم‌انداز را سنجید. راز موفقیت یک گروه یا شکست گروه دیگر چیست؟ می توان گفت راز کار در نگاهیست که به مقصد و مسیر دستیابی به آن دارند. این امر به معنای برخورداری از یک ایده، طرح ذهنی، چشم انداز و مهارت اجرای ایده ها می باشد.

چشم انداز آغاز همه سازمان ها است. بسیاری از افراد ایده هایی را برای شروع کارها به خدمت می گیرند ولی به واقع، تنها شماری از آنان هستند که  موفق می شوند. ایده به طور معمول با تمایلی مبهم، نسبت به انجام کاری چالش برانگیز آغاز می شود. برای موفق شدن، می بایست این ایده تا جایی رشد کند که به کاری که واقعأ مایل به انجامش هستیم تبدیل شود. وقتی به جمع بندی رسیدیم که می خواهیم سازمان چگونه به نظر برسد، چگونه حس شود و شبیه چه چیزی باشد، آنگاه دارای ایده ی روشنی هستیم. سپس ایده به تصویری از آینده بدل می شود که معمولا آن را چشم انداز می نامند.به شدت غیر قابل باور است که فردی به تنهایی بتواند چشم انداز خویش را به نتایج تبدیل کند. بدین منظور، افراد به یاری و پشتیبانی دیگران نیاز دارند؛ کسانی که به طور معمول از اعضای گروهند.