فردریک تیلور (Frederick Taylor) مهندس مکانیک و نظریهپرداز آمریکایی بود که به عنوان پدر مدیریت علمی شناخته میشود. او نخستین کسی بود که تلاش کرد مدیریت را از تجربه و شهود فردی به دانشی مبتنی بر مشاهده، اندازهگیری و تحلیل علمی تبدیل کند. نظریههای تیلور پایههای مدیریت نوین را شکل داد و تاثیر عمیقی بر بهرهوری، مهندسی صنایع و سازمانهای مدرن بر جای گذاشت.
آشنایی با فردریک تیلور
فردریک وینسلو تیلور (۱۸۵۶–۱۹۱۵) در شهر فیلادلفیا آمریکا زاده شد. او فعالیت حرفهای خود را از پایینترین سطوح کارخانه آغاز کرد و به تدریج به سمتهای سرپرستی و مهندسی ارتقا یافت. این تجربه عملی به او فرصت داد تا از نزدیک با مشکلات تولید، اتلاف منابع و ناکارآمدی روشهای کاری آشنا شود.
تیلور مشاهده کرد که در بسیاری از کارخانهها روش انجام کار بر اساس عادت، تجربه فردی یا آزمون و خطا تعیین میشود و هیچ معیار علمی برای انتخاب بهترین روش وجود ندارد. همین مسئله او را به سوی مطالعه علمی کار سوق داد.
او سالها به اندازهگیری زمان، بررسی حرکات کاری و تحلیل فرایندهای تولید پرداخت و تلاش کرد برای هر فعالیت، بهترین و کارآمدترین روش انجام کار را شناسایی کند. این رویکرد بعدها با عنوان «مدیریت علمی» شناخته شد. تیلور در کنار هنری فایول و ماکس وبر به عنوان یکی از سه پیشگام تئوریهای مدیریت کلاسیک شناخته میشود.
آثار فردریک تیلور در حوزه مدیریت
اصول مدیریت علمی (The Principles of Scientific Management) به سال ۱۹۱۱ مهمترین و مشهورترین اثر تیلور که در آن مبانی مدیریت علمی و اصول افزایش بهرهوری تشریح شده است. این کتاب یکی از تاثیرگذارترین آثار تاریخ مدیریت محسوب میشود.
مدیریت کارگاه (Shop Management) به ۱۹۰۳ منتشر شد. در این کتاب تیلور تجربیات خود در مدیریت کارخانهها و روشهای افزایش کارایی عملیات تولید را بیان کرد. تیلور مقالات متعددی درباره نظامهای پرداخت مبتنی بر عملکرد منتشر کرد و تلاش نمود میان بهرهوری و پاداش کارکنان رابطهای منطقی برقرار کند.
فردریک تیلور یکی از پیشگامان تئوریهای سازمان و مدیریت است. فکر میکرد با تجزیه و تحلیل شغل بهترین راه برای انجام آن پیدا میشود. یکی از فعالیتهای به یاد ماندنی او بهبود نرخ زمانسنجی است که بعدها با روشهای حرکت سنجی که توسط فرانک گیلبرت ارائه شده بود ترکیب گردید. رشته جدیدی با عنوان زمان و حرکت سنجی معرفی شد. او یک شغل را به اجزای تشکیل دهنده آن تجزیه کرد و بارها هرکدام از آنها را اندازهگیری کرد.
سخن پایانی
فردریک تیلور را میتوان آغازگر مدیریت مدرن دانست. او در دورانی که اداره سازمانها عمدتاً بر تجربه فردی استوار بود، رویکردی علمی و نظاممند به مدیریت ارائه کرد و بهرهوری را به مهمترین دغدغه مدیران تبدیل ساخت. هرچند برخی منتقدان معتقد بودند مدیریت علمی بیش از اندازه بر جنبههای فنی و اقتصادی تمرکز دارد، اما تاثیر تیلور بر تحول مدیریت غیرقابل انکار است. امروزه بسیاری از روشهای بهبود فرایند، مهندسی صنایع و مدیریت عملیات همچنان ریشه در اندیشههای این متفکر بزرگ آمریکایی دارند.