روش ترکیبی ISM-DEMATEL

آموزش روش ترکیبی ISM-DEMATEL

روش ترکیبی ISM-DEMATEL رویکردی نظام‌مند و علمی است که برای طراحی الگوهای اکتشافی در مدیریت و علوم اجتماعی مناسب است. این روش مبتنی بر پارادایم تفسیری و تحقیق در عملیات نرم است لذا در مطالعات مدیریت کارایی بالایی دارد. در این روش می‌توان به طور همزمان از مزایای روش دیمتل و مدلسازی ساختاری-تفسیری استفاده کرد. ترکیب این دو روش نخستین بار توسط ژو به سال ۲۰۰۴ معرفی گردید و خیلی زود مورد اقبال پژوهشگران قرار گرفت. در داخل کشور نیز دانشجویان دوره دکتری مدیریت برای انجام پایان نامه دکتری از این روش استفاده زیادی می‌کنند. بنابراین لازم دانستم به تشریح این روش ببپردازم. همچنین مقاله‌ای علمی-پژوهشی نیز با همین عنوان به انتشار رساندم تا دانشجویانو پژوهشگران بتوانند با استناد به آن پژوهش خود را به پیش ببرند. در ادامه روش ترکیبی ISM-DEMATEL به صورت گام به گام تشریح شده است.

گام‌های روش ترکیبی ISM-DEMATEL

شناسایی شاخص‌های پژوهش

ابتدا براساس ادبیات پژوهش یا روش‌های پژوهش کیفی، شاخص‌های متغیر مورد مطالعه را شناسایی کنید.

شناسایی الگوی روابط علی

با استفاده از روش دیمتل الگوی روابط علی میان متغیرها را شناسایی کنید. در نهایت نقشه روابط معنادار را با محاسبه آستانه تحمل ترسیم کنید. برای محاسبه آستانه تحمل، میانگین مقادیر ماتریس ارتباط کامل را حساب کنید. این گام کلید روش ترکیبی ISM-DEMATEL است.

سطح بندی شاخص‌های پژوهش

در ماتریس ارتباط کامل خروجی دیمتل هر شاخصی که امتیازی کوچکتر یا مساوی آستانه تحمل دارد را صفر در نظر بگیرید و مقادیر بزرگتر را ۱ در نظر بگیرید. از این ماتریس به عنوان ماتریس دستیابی در مدلسازی ساختاری-تفسیری استفاده کنید. ماتریس دستیابی را سازگار کرده و مساله را به روش ISM حل کنید.

ارائه الگوی نهایی

در نهایت براساس سطح‌بندی روش ISM و الگوی روابط علی شناسایی شده، به سادگی مدل پژوهش را ترسیم کنید.

خلاصه و جمع‌بندی

طراحی الگو یک موضوع بسیار با اهمیت در مطالعات مدیریت و علوم اجتماعی است. در یک طرح آمیخته اکتشافی برای مدلسازی و طراحی الگو می‌توان از روش ISM و روش دیمتل استفاده کرد. هر یک از این دو روش مزایا و مشکلاتی دارند. برای نمونه دیمتل از طیفی پنج درجه برای گردآوری دیدگاه خبرگان استفاده می‌کند بنابراین انعطاف بیشتری برای ورودی دارد. درحالیکه مدلسازی ساختاری-تفسیری با ماتریس ۰ و ۱ شروع می‌شود بنابراین انعطاف بسیار پایینی برای دریافت ورودی دارد. از سوی دیگر مدل‌های مبتنی بر روش دیمتل بسیار ساده بوده و نمودار مختصات دکارتی حاصل از وجاهت کافی برای استفاده به عنوان مدل نهایی برخوردار نیست. این درحالی است که مدل حاصل از روش ISM بسیار مطلوب و مورد تایید است. بنابراین روش ترکیبی ISM-DEMATEL این امکان را می‌دهد تا مزایای هر دو روش همزمان مورد استفاده قرار گیرد.

دانلود مقاله روش ترکیبی ISM-DEMATEL