مدیریت موجودی

مقاله مدیریت موجودی

منبع : مدیریت موجودی نوشته مریم عدن‌ور نشر الکترونیک پارس مدیر

هدف از مدیریت موجودی بررسی و نگاه داشت سطحی از موجودی است که هزینه های سیستم و سازمان یا کارخانه صنعتی را کمینه می کند. مدیریت موجودی شامل برنامه ریزی، هماهنگی و کنترل فعالیت های مرتبط با گردش موجودی هاست.لزوم پیشبینی فروش قبل از تعیین حداقل موجودی،کار مدیریت موجودی را سخت می کند.اشتباه در تعیین سطح موجودی کالا به سرعت منجر به از دست دادن فروش و یا افزایش هزینه ی نگهداری می شود. مدیران ارشد مالی و اجرایی به اهمیت مدیریت موجودی کالا پی برده اند.حتی دقیق ترین مدیران نیز اجرای این امر را مشکل می دانند.

تصمیم گیرندگان اغلب بر معیارهای خارجی تمرکز دارند که به هیچ وجه چشم‌اندازهای مورد انتظار را ارائه نمی دهد و فرضیات عملیاتی را در نظر می‌گیرند که به مسیر غلط منجر می شود. دو مورد از اشتباهات رایج به این شرح است: افزایش دقت پیش بینی های فروش بهترین راه برای کاهش موجودی کالا در انبار است؛ و تقویت سرویس دهی به مشتریان، به نگهداری موجودی کالای قابل دسترس بیشتری احتیاج دارد.

درعمل هر دو راه به اشباع یا کمبود موجودی کالا در انبار منجر می شود. همان طور که اغلب مدیران اجرایی مطلع‌اند، به دست آوردن مقدار مناسب موجودی انبار ضروری است، زیرا نه تنها هزینه ها را کنترل می کند بلکه معیاری برای تعیین سلامت کل شرکت است. تامین‌کنندگان برتر قادرند سطح موجودی کالا را با استفاده از ابزارهای تحلیلی بین ۲۰ تا ۵۰ درصد بهبود دهند و در نتیجه صرفه‌جویی فراوانی داشته باشند.

کنترل موجودی

کنترل موجودی، (به انگلیسی: Inventory Control) روش‌های مورد استفاده برای اطمینان از اینکه سطح موجودی کالای موردنظر حفظ شود. هدف از کنترل موجودی، بررسی و نگاه داشت سطحی از موجودی است، که هزینه‌های سیستم را کمینه می‌کند.کنترل موجودی جریانی است که ضمانت می‌کند اقلام موجود سازمان با در نظر گرفتن عوامل زمان، مکان، تعداد، کیفیت و هزینه، برای بخش‌های مدیریت عملیات تولید، توزیع، فروش، مهندسی در دسترس باشد. آنچه در کنترل موجودی از اهمیت ویژه برخوردار است، میزان سفارش و زمان سفارش می‌باشد.

موجودی کالا، شامل مواد خام و محصولاتی می‌باشد که در انبار نگهداری می‌شود. مدیریت عملیات حوزه‌ای از مدیریت در ارتباط با طراحی و مدیریت محصولات، فرآیندها، خدمات و زنجیره تامین است. هدف آن دستیابی، توسعه و استفاده از منابع و مواد اولیه، به منظور دستیابی به کالاها یا خدمات موردنیاز مشتریان یک کسب‌وکار است.مدیریت عملیات شامل سطوح راهبردی، تاکتیکی و عملیاتی است. سطح استراتژیک شامل تحلیل سامانه‌ها، تعیین اندازه و موقعیت کارخانجات، تصمیم‌گیری ساختار خدمات یا شبکه‌های ارتباط از راه‌دور و طراحی زنجیره تامین می‌شود. مسائل تاکتیکی شامل تعیین ساختار و آنالیز بهره‌وری کارخانه، روش‌های مدیریت پروژه، انتخاب تجهیزات و جایگزینی است. مسائل عملیاتی عبارتند از: برنامه‌ریزی و کنترل تولید، مدیریت موجودی، کنترل کیفیت و بازرسی، حمل‌ونقل مواد و سیاست‌های تعمیر و نگهداری تجهیزات.

مباحث کنترل موجودی

کنترل موجودی جریانی است که ضمانت می کند اقلام موجود سازمان با در نظر گرفتن عوامل زمان، مکان، تعداد، کیفیت و هزینه، برای بخش های عملیاتی تولید، توزیع، فروش، مهندسی در دسترس باشد. آنچه در کنترل موجودی از اهمیت ویژه برخوردار است عبارتند از: ۱ – میزان سفارش ۲ – زمان سفارش

عملیات بالانس یا تراز موجودی (Inventory balancing act): عملیاتی است برای به حداقل رساندن میزان سطح سرمایه بکار رفته شده برای موجودی با قابلیت تبدیل به سرمایه به طوری که تضمین نماید موجودی برای کلیه عملیات های تولیدی، فنی و فروش در موعد مقرر و به میزان کافی در دسترس باشد.

انباشت بالای موجودی، باعث افزایش هزینه سازمان یا کارخانه صنعتی شده و مشکلات را پنهان می کند و نگاه داشت موجودی در سطح بهینه باعث آشکار شدن مشکلات مدیریتی قابل اصلاح در سازمان و تولید می گردد (به عنوان مثال: اگر موجودی کالایی در انبار محصول زیاد باشد، در صورت وجود اتلاف در خط تولید به دلیل موجودی بالای محصول در انبار این اتلاف مشخص نمی شود، لذا راه حلی برای آن در نظر گرفته نمی شود) یکی از اهداف سازمان ها در قبال موجودی کاهش آن است.

درستی و صحت موجودی انبارها (Record Accuracy): مدیریت انبار نیاز به اطلاع دقیق از موجودی انبارها داشته و اطلاع دقیق از موجودی انبارها، پایه اصلی سیستم های برنامه ریزی تولید و کنترل موجودی هاست، صحت و درستی موجودی انبارها از طریق ثبت منظم و سیستماتیک ورود و خروج کالا به انبارها، استقرار منظم قفسه ها در انبارها و شماره گذاری قفسه ها، کالاها و چیدمان منظم قطعات در قفسه ها، استفاده مطلوب از فضای انبارها امکان پذیر می شود (مراجعه شود به “برخی مباحث مدیریت انبار” از صفحه نخست).