تولید انبوه

تولید انبوه چیست؟

منبع: تولید انبوه نوشته مهرسانا نوحی نشر الکترونیک پارس مدیر

تولید انبوه Mass Production به تولید کالای استاندارد به مقدار زیاد گفته می‌شود به خصوص که شامل خط مونتاژ نیز باشد. این مفهوم از مباحث کلیدی در مدیریت تولید است. این نوع تولید به همراه تولید دستی و تولید دسته‌ای سه روش اصلی تولید کالا محسوب می‌شوند. تولید انبوه در تولید انواع و اقسام کالاها استفاده می‌شود؛ از سیالات (مانند سوخت و مواد شیمیایی) گرفته تا قطعات جامد جدا از هم (مانند بست) و یا حتی سرهم کردن آن قطعات (مانند اتومبیل سازی).

تولید انبوه شامل ساخت خیلی سریع کالاهای مشابه به تعداد زیاد است. در این روش به جای اینکه هر کارگر بر روی ساخت تمام یک محصول کار کند، از روش مونتاژ استفاده می‌شود تا کالاهایی که به صورت جزئی تکمیل شده‌اند برای کارگرهایی که بر روی قسمت خاص دیگری از محصول کار می‌کنند، فرستاده شوند. این کار باعث تسریع فرایند ساخت می‌شود. به تولید یک کالا به یک شکل اما به مقدار زیاد تولید انبوه گفته می‌شود.

تاریخچه تولید انبوه

دو انقلاب در ابتدا و انتهای قرن بیستم رخ داد. انقلاب آغازین همانا ظهور تولید انبوه و پایان عصر تولید دستی است و انقلاب پایانی ظهور ناب و خاتمه یافتن عصر تولید انبوه است. اکنون جهان در آستانه عصری جدید به سر می برد، عصری که در آن دگرگونی شیوه های تولید محصولات و ساخته های بشر چهره زندگی او را یکسره دگرگون خواهدکرد. پس از جنگ جهانی اول هنری فورد و آلفرد اسلون (مدیر جنرال موتورز) تولیدات صنعتی جهان را از قرون تولید دستی که شرکت های اروپایی رواج داده بودند، به در آوردند و به عصر تولید انبوه کشاندند و باترویج این شیوه تولید در تمام صنایع، این کشور (آمریکا) رهبر جدید شیوه های تولیدی گردید و صنعت خودروسازی موتور و قلب تپنده اقتصاد این کشور شد. در همین راستا، پیتر دراکر در سال ۱۹۴۶ لقب “صنعت صنعت ها” رابه صنعت خودروسازی اطلاق کرد.

تولید انبوه خیلی زود براساس ایده های زیربنایی تقسیم کار و تامین اهداف مدیران در افزایش کارایی توانست بازارهای زمان خود را به تصرف کارخانه داران و تولید کنندگان درآورد. در شرایطی که تقاضا از عرضه پیشی گرفته بود و فلسفه مدیریت بازاریابی مبتنی بر تولید و فروش بود این روش به خوبی جوابگو بود اما بعدها با پیچیده شدن نیازهای مشتریان این روند جای خود را به شیوه های جدید تولید داد. برای مطالعه بیشتر مقاله مقایسه تولید ناب با تولید انبوه به قلم آرش حبیبی را مطالعه کنید.

تولید انبوه و تولید دستی

یک تولیدگر دستی از کارگران بسیار ماهر و ابزارهای ساده اما انعطاف پذیر استفاده می کند تا دقیقا آنچه را بسازد که مشتری می خواهد. همچنین از ضعف های تولید دستی این است که قیمت محصول بالا بوده و در صورت افزایش حجم تولید، قیمت پایین نمی آید. (امروزه در مورد ماهواره ها و سفینه های فضایی که برجسته ترین تولیدات دستی هستند همین مشکل وجود دارد). از مشکلات دیگر تولیدکنندگان دستی این است که معمولا فاقد آن سرمایه مالی و انسانی کافی هستند که به دنبال نوآوری ها و پیشرفت های اساسی باشند. چرا که پیشرفت واقعی در دانش فنی مستلزم تحقیق و پژوهش سازمان یافته است.

تولیدگر انبوه در طراحی محصولات از متخصصان ماهر استفاده می کند، اما این محصولات توسط کارگران غیرماهر ساخته می شوند که ماشین آلات گران و تک منظوره راهدایت می کنند. این محصولات هم شکل ماشینی، در حجم بسیار بالا تولید می شوند. ازآنجا که تولید محصول جدید محتاج تغییر کل سیستم است، بسی گران تر از محصول قبلی خواهد شد. از این رو تولیدکننده انبوه تا جایی که ممکن باشد، از نوآوری در طرح خودداری می کند. در نتیجه اینکه محصول، به قیمت از دست رفتن تنوع و به دلیل وجود روش های کاری که برای کارکنان کسالت بار است، ارزان تر در اختیار خریدار قرار می گیرد.

تولید انبوه و سفارشی‌سازی انبوه

ممکن است با شنیدن اصطلاح‌هایی مانند تولید انبوه (Mass Production) و سفارشی سازی انبوه (Mass Customization) فکر کنید که قرار است با یک بحث کاملاً تئوریک آشنا شوید که در دنیای واقعی، کاربرد چندانی ندارد و به‌کار بردن این اصطلاحات، فقط می‌تواند نوعی پرستیژ علمی ایجاد کند. این در حالی است که یک کارآفرین، از لحظه‌ی راه‌اندازی کسب و کار تا دوران بلوغ و حتی افول آن، بارها مجبور شود به بحث حجم تولید (Production Volume) و میزان سفارشی سازی (Customization) فکر کند و درباره‌ی آن تصمیم بگیرد.

تولید انبوه و سفارشی‌سازی انبوه

تولید انبوه و سفارشی‌سازی انبوه

بحث سفارشی‌سازی انبوه، پارادوکسی نوین در عملیات تولید سنتی است. سابقاً سازمان‌ها یا بطور سفارشی تولید می‌کردند یا بصورت انبوه و استاندارد، لذا سفارشی‌سازی انبوه با جمع این دو واژه پارادوکسی را ایجاد کرده است. یعنی تولید یک محصول منحصر به فرد، بصورت انبوه و با هزینه پائین. اگر این واژه واقعا ترکیب تولید انبوه و کرافت (سفارشی) باشد، چگونه تولید کننده میتواند این کار را انجام دهد؟ آیا اصول کلیدی سفارشی‌سازی انبوه ریشه در دانش تولید سفارشی شده ددارد یا یا تکنیکهای تولید انبوه؟ آیا سفارشی‌سازی انبوه بر عملکرد مالی نیز تاثیر گذار است؟ سازمان‌ها جهت استفاده از این تکینیک باید پاسخ این سولات را بدانند.

جمع بندی بحث تولید انبوه

تولید انبوه فسلفه ای از مدیریت تولید است که ریشه در مطالعات کلاسیک مدیریت دارد.. روند طراحی در تولید انبوه مرحله به مرحله، به صورت هرگام در یک زمان آغازمی شود. نخست، گروه طراحی محصول در شرکت مونتاژ، طرح کلی مدل جدید رامشخص می کند و مدیریت ارشد آن را مورد بررسی قرار می دهد. سپس جزئیات محصول طراحی می شود و در مرحله بعد نقشه های مهندسی دقیق برای قطعه آماده می شود و موادی که باید از آن ساخته شود، به طور دقیق تعیین می گردد و در این مرحله سازمان های سازنده این قطعات از طریق مناقصه مشخص می شوند. در این مرحله مونتاژگر تولید انبوه یک حد کیفی نیز تعیین می کند سپس قیمت، شرایط تحویل و زمان قرارداد مشخص می شوند.

در این شکل رابطه، مونتاژگر تکیه بر قیمت دارد. بنابراین، رمز اصلی در بردن مناقصه برای عرضه کنندگان، دادن یک قیمت پایین برای هر قطعه است. بنابراین عرضه کنندگان در ابتدا سعی می کنند که قیمتی حتی پایین تر از بهای تمام شده بدهند تامناقصه را ببرند. بعد از آنکه مونتاژگر به آنها وابسته شد به دلایل مختلف و بنا بر سنت تعدیل قیمت سالانه، که تورم کلی را مدنظر قرار می دهد، قیمت ها را افزایش می دهند و اینگونه است که قرارداد آنها به قرارداد پول سازی تبدیل می شود.