نمودار گانت

نمودار گانت (گانت چارت)

نمودار گانت Gantt chart نوعی نمودار میله‌ای است که برنامه زمان‌بندی پروژه را نشان می‌دهد. گانت چارت وسیله‌ای مفید برای برنامه‌ریزی و زمانبندی پروژه‌ها می‌باشد. در دوره‌ای که مدیریت علمی شکل گرفته بود، هنری گانت ابزاری برای نمایش میزان پیشرفت یک پروژه در قالب یک جدول ویژه را به وجود آورد. کاربرد اولیه این جدولها پیگیری میزان پیشرفت پروژه‌های ساخت کشتی بود. اکنون برنامه‌ریزی گانت به صورت نمودارهای افقی میله‌ای در مدیریت پروژه‌ها بسیار پرکاربرد شده‌است و این نمودارها به گانت چارت معروف هستند. فازهای مختلف با خط‌هایی مشخص می‌شوند که از نقطهٔ شروع تا نقطهٔ پایان هر فاز امتداد داردند. فازها می‌توانند هم‌زمان ولی با طول زمان متفاوت باشند.

گانت چارت یک نمایش گرافیکی از مدت زمان فعایت ها در راستای پیشرفت زمان است. نمودار گانت یک ابزار مفید برای برنامه ریزی و کنترل پروژه هاست و برای بررسی پیشرفت پروژه بسیار مفید است. این نمودار یک نوع نمودار میله ای(بار چارت) است که بیانگر برنامه زمانبندی پروژه می باشد، همچنین نشان دهنده تاریخ شروع و پایان و خلاصه ای از پروژه ها می باشد. یکی دیگر از مشخصات اصلی این نمودار نشان دادن وابستگی فعالیت ها (پیش نیاز و پس نیاز) و تقدم و تاخر آنها می باشد. گانت چارت می تواند برای نشان دادن وضعیت فعلی برنامه زمانبندی پروژه با بهره گیری از درصد پیشرفت پروژه بکار گرفته شود.

تاریخچه پیدایش گانت چارت

تاریخچه پیدایش بارچارت به دوران جنگ جهانی اول بر می گردد، جایی که یک آمریکایی به نام هنری گانت برای نخستین بار، بار چارت را برای برنامه‌ریزی و کنترل پروژه‌های موسسه کشتی ‌سازی‌ اش بکار برد. از آن زمان نام گانت قبل از عنوان بار چارت اضافه شد. هنری گانت به کمک ابزار ابداعی خود در طول جنگ جهانی اول توانست زمان ساخت کشتیهای خود را به میزان قابل توجهی کوتاه نماید. امروزه گانت چارت بدلیل ساده و قابل فهم بودن آن، به عنوان روشی جالب و پرطرفدار به شکل وسیعی در جهان به منظور کنترل پروژه‌ها به کار برده می‌شود.

جدول زمانی نمودار گانت

جدول زمانی نمودار گانت (منبع: سایت سامیکس)

طبق آمارگیری های انجام شده در میان کاربران نرم افزار برنامه‌ ریزی و کنترل پروژه Microsoft Project نشان داد که هشتاد درصد مدیران در دنیا ترجیح می‌دهند‏ برای برنامه ‌ریزی و کنترل پروژه ‌هایشان از گانت چارت استفاده کنند. اکثر روشهای مرسوم برای برنامه ریزی و کنترل پروژه که امروزه استفاده می شود‏ توسط وزارت دفاع، صنایع نظامی و سازمان هوافضای ایالات متحده در خلال سالهای دهه ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ میلادی ابداع و توسعه یافته ‏اند که از جمله آنها می توان به روش ارزش بدست آمده، مهندسی ارزش و ساختار شکست کار اشاره کرد. صنعت ساختمان نیز در پیدایش و توسعه روشهایی از قبیل مسیر بحرانی، نمودار پیش‏ نیازی، استفاده از نمودار شبکه‏ ای و تسطیح منابع سهم بسزایی داشته است. همچنین پروژه‌های عظیمی همچون پروژه فضایی آپولو و یا ساخت نیروگاههای اتمی در این دوران اجرایی شده است.

طراحی نمودار گانت

محور افقی گانت چارت نمایانگر زمان است که می تواند زمان را به صورت مطلق یا به صورت نسبی و براساس زمان آغاز پروژه در ان چاپ کرد . در تصویر نمونه بالا می توان مشاهده کرد که هر فعالیت با پایان فعالیت قبلی افاز می باشد . اما این فعالیت ها نیز می توانند با هم نیز فعال باشند ولی مثلا در پروژه های بزرگتر هر فعالیت نیز با نمایش زیر فعالیت خود برای جدول تهیه می شود. نکات مهم دراستفاده از گانت چارت عبارتند از:

زمان بندی بر اساس معیار : باید توجه داشت که زمان بندی نمی تواند به هر صورتی که می خواهیم انجام شود . باید این نکته را در نظر داشت که زمان بندی را بر اساس منابع در اختیار و شرایط موجود در نظر بگیریم . مثلا در معیار بازی های رایانه ای نموداری تهیه می‌شود با معیارهای خاص ( از قبیل حجم کار – زمان قرار داد – بودجه و غیره …. ) این زمان بندی ها بر اساس هفته ها – ماها در جدول فوق نمایش داده می شود وبر اساس این روز ها و ماه ها و هر کدام از خانه هایی که بر اساس کارها و معیار های زمان بندی شده در نظر گرفته شده اند کار به جلو خواهد رفت.

طراحی گانت چارت در اکسل

توجه داشته باشید که تهیه این گانت چارت تنها قدم نیست ! اگر گانت چارت مناسبی تهیه کرده اید باید به آن احترام بگذارید و طبق آن عمل کنید مگر اینکه مشکلاتی در آن به وجود بیاید و یا تغییراتی نیز در بر داشته باشید . مثلا می توان این تغییرات را نظیر اضافه شدن قسمت های بیشتر – اصلاح قسمت ها – سریعتر انجام شدن بعضی از کارها دانست اما باز هم نمی توان ساختار و چارچوب آن را از بین برد باید طبق و بر اساس آن عمل کرد.

همانطور که گفته شده زمان بندی و تهیه این جدول باید با نظر کارشناسی تهیه شود. بدانید که چه کارهایی را باید در چه زمان هایی انجام داد . و چه کارهایی را می توانید در چه مدت زمانی انجام دهید . با صلاحدید کارشناسان گروه زمان انجام کارها را می توان در جدول کم یا زیاد داسنت به این صورت می شود که یک پروژه می تواند در مدت زمان تعیین شده به پایان بیاید . اگر چه روش های متعددی برای برنامه ریزی پروژه وجود دارد و مسلما نمی توان گفت که این روش بهترین روش است اما به خاطر سادگی آز پرطرفدار تر از روش های دیگر می باشد.

دانلود آموزش طراحی نمودار گانت در اکسل

خلاصه و جمع‌بندی

امروزه گانت چارت ها یا نمودار گانت ابزار اصلی و جدایی ناپذیر مدیریت پروژه هستند. گانت ها همه جا به چشم می خورند. در پوشه پروژه، روی دیوارهای اتاق هیئت مدیره، در نرم افزارهای مدیریت پروژه. همه اش به خاطر اینکه به راحتی می توانند آنچه را که باید در متن های خسته کننده بخوانید، نمایش داده و توضیح دهند. اما چه کسی آن را ابداع کرد؟ چه چیز باعث می شود که برای برنامه ریزی پروژه مفید باشند؟ و اجزای سودمند گانت چارت ها کدامند؟ نوعی دیاگرام میله ایست برای نمایش اینکه یک پروژه و هر یک وظایفش چقدر به طول می انجامد. این ابزار برای برنامه ریزی پروژه ها، زمانبندی وظایف، برنامه ریزی منابع و مشخص کردن مایلستون های پروژه بسیار مناسب است. با استفاده از گانت چارت تیم ها می توانند بصورت تصویری مسائل را تعریف کرده و راه حل ها را راحت تر پیدا کنند.

در نمودار گانت هر کدام از فعالیت‌ها به نمودارهای میله‌ای افقی تبدیل شده‌ است و شما با نگاهی کوتاه می‌توانید اطلاعات بسیاری از جمله: فعالیت‌ها، بسته‌های کاری، تاریخ‌های شروع و پایان آن‌ها، روابط و وابستگی‌ها، طول مدت زمان لازم برای اجرا و وضعیت پروژه در زمان فعلی را بدست آورید. به یاد داشته باشیم که این نمودار صرفا ابزاری برای تسهیل فرآیند برنامه‌ریزی و کنترل پروژه است و این اطلاعات ارائه شده هستند که باید از دقت و صحت کافی برخوردار باشند. اطلاعاتی از جمله ساختار شکست پروژه، تخمین و برآورد زمان، منابع و هزینه و روابط.