کارسنجی و زمان سنجی

مقاله کارسنجی و زمان سنجی

کارسنجی و زمان سنجی Time-and-motion study تحلیل زمان لازم برای انجام حرکات مختلف جهت انجام یک کار است. این نوع تحلیل از فنون کلاسیک مدیریت است که برای افزایش کارایی فعالیت‌های شغلی مورد استفاده قرار می‌گرفته است. در واقع روش‌های مبتنی بر مطالعه زمان و حرکت اوج نهضت کلاسیک برای افزایش راندمان کاری بوده است. در این دیدگاه حرکات مختلفی که برای تکمیل یک فعالیت کاری لازم است کاملا شناسایی می‌شود. سپس مشخص می‌شود برای انجام هر حرکت چه میزان زمان لازم است. در نهایت زمان لازم برای تکمیل هر کار به صورتی کاملا بهینه محاسبه شده و به عنوان الگوی کاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. اگر چه این روش کارایی را بسیار بهبود می‌بخشد اما از منظر روابط انسانی انتقادات زیادی به آن وارد است.

کارسنجی و زمان سنجی یکی از مهارت های مهم مدیریت تولید و دانشجویان رشته مهندسی صنایع است که بازار کار از آنها توقع دارد. هدف این مقاله، در ابتدا تعریف مطالعه کار و زمان و سپس معرفی نحوه اجرایی کارسنجی و زمان سنجی و هم‌چنین متد های قدیم و جدید این امر می باشد. کار سنجی برای امور ستادی و زمان سنجی برای امور صف و تولیدی صورت می پذیرد. یکی از عوامل اصلی و پایه ای در عصر امروز و مخصوصا در کارخانجات و واحد های تولیدی و سازمان ها ، عنصر زمان است، به طوری که نمی توان از کنار ان گذشت و از ابطال و به هدر رفتن آن به سادگی گذشت و از مسائل به روز دنیا، جلوگیری از ابطال زمان است. از تکنیک های مطالعه کار می توان به کارسنجی اشاره کرد که در راستای افزایش ثمر بخشی سازمان می باشد.

تعریف کارسنجی و زمان سنجی

کارسنجی یعنی: روش انجام یک کار با هدف یافتن بهترین روش انجام آن و زمان سنجی یعنی روشی بهینه یافت شده و سپس اندازه گیری و زمان استاندارد آن تضمین شود. به کارسنجی، روش سنجی هم می‌گویند همانطورکه به زمان سنجی، حرکت سنجی می‌گویند. عنصر زمان از عناصر مهم و اصلی در مبحث تولید و بهره وری است بدین گونه که نمیتوان از عبور و ابطال آن جلوگیری کرد و جلوگیری از اتلاف زمان از مهمترین مسائل دنیای امروز می باشد. کارسنجی از تکنیک های مطالعه کار است که ثمربخشی سازمان را افزایش می دهد درواقع کارسنجی یعنی استفاده از روش هایی برای تغییر زمان کاری که بایستی توسط یک فرد در سطحی قابل قبول انجام پذیرد.

زمان سنجی عبارت است از استفاده از تکنیک های مختلف برای تعیین زمان لازم برای یک فرد یا اپراتور واجد شرایط که باید کار معینی را در سطح کارایی مشخصی انجام دهد.ارزیابی کار و زمان یکی از قابل اعتمادترین روش هایی است که می توان با استفاده از آن عملکرد سازمانی ، تولید و ارزش افزوده را افزایش ، خدمات بهتری را ارائه و هزینه ها را کاهش داد. کاربرد کارسنجی بسیار گسترده می باشد و همه فرآیندها به جز فرآیندهای ذهنی پیچیده را دربرمیگیرد. پس به عبارتی دید کارسنجی یک دید حلاجی کننده و تجزیه گرو با الطبع آن دید زمان سنجی دیدی وابسته و در قالب دید تجزیه گر کارسنجی است.

تاریخچه کارسنجی و زمان‌سنجی

فردریک تیلور : در سالهای ۱۹۰۳ و ۱۹۱۱ میلادی فردریک تیلور کتابی تحت عنوان مدیریت کارگاه و کتاب اصول مدیریت علمی را منتشر کرد. تیلور سابقه تحصیلات مهندسی را داشت و بر کارایی بیشترین تاکید را می‌نمود. تیلور را پدر علم مدیریت هم نامیده اند، او در زمان خود متوجه بهره وری پایین سازمانهای آمریکایی شد و علت اصلی را نبود روشهای علمی و تنبلی نیروی انسانی خواند.

هنری گانت : بعد از فردریک تیلور همکار وی هنری ال گانت راه وی را ادامه داد ، از کارهای مهم وی استفاده از نمودار میله ای به مثابه یک روش برنامه ریزی بود (همان نمودار گانت یا جدول کارنما)

فرانک و لیلیان گیلبرت : بعد از گانت می توان به فرانک و لیلیان گیلبرت اشاره نمود. روشی که آنها ابداع کردند بر عکس نامشان یعنی تربلیگ (Treblig) بودکه اشاره به روش‌های صحیح انجام کار دارد. نکته قابل تامل آنجاست که تمامی این افراد را جزو دسته بندی های تاریخی مدیریت و بین سالهای ۱۹۰۰ تا ۱۹۲۵ قرار می دهند ، دیگر آنکه اشاره همه این سه تن به انجام یک کار بصورت بهینه و بادید یک بعدی مادی و افزایش کارایی می باشد.

به هر حال علی رغم گذشت سال‌ها این روش و گفته ها هم چنان در طراحی شغل – کارسنجی و … در مدیریت‌های امروزی بعنوان مبنا مورد کانون توجه می باشد.

اصول کارسنجی

  1. در مبحث کارسنجی و زمان سنجی روش کار مورد بررسی قرار می گیرد.
  2. روشی به کارگرفته شده در کارسنجی باید قابل درک و به کارگیری باشد.
  3. ستانداردهای کاری در کارسنجی نباید نه در سطح خیلی بالا و نه در سطح خیلی پایین تعیین گردد.
  4. هزینه های مربوط به کارسنجی باید به گونه ای باشد که در مقایسه با منافع در سطح پایین تری قرار گیرن و در این صورت است که می تواند پذیرفته و اجرا شود.

روش‌های کارسنجی

در کارسنجی و زمان سنجی باید بر اساس نوع و ماهیت کار و همچنین ویژگی های موقعیت انجام کار از یک روش یا ترکیبی از چند روش استفاده کرد.ب عضی از این روش های کارسنجی عبارتند از:

  • روش استفاده و بهره وری از سوابق گذشته
  • روش گزارش گیری
  • روش نمونه گیری و نمونه برداری
  • روش زمان سنجی
  • روش عناصر از پیش تعیین شده

فوائد کارسنجی و زمان سنجی

  • کمک به برنامه ریزی نیروی انسانی برای سازمان
  • ایجاد امکان کنترل و ارزیابی کار کارکنان
  • کاهش هزینه تولید و قیمت تمام شده کالا
  • ارائه سرویس بهتر به مشتریان و ارباب رجوع
  • بهبود روابط کار
  • افزایش کارایی
  • تسهیل زمانبندی عملیات و برنامه ریزی تولید
  • تعیین زمان استاندارد برای انجام کارها
  • کمک به برنامه ریزی جهت وسایل و تجهیزات مورد نیاز

خلاصه و جمع‌بندی

کارسنجی از تکنیک های مطالعه کار است که ثمربخشی سازمان را افزایش می دهد درواقع کارسنجی یعنی استفاده از روش هایی برای تغییر زمان کاری که بایستی توسط یک فرد در سطحی قابل قبول انجام پذیرد. یکی از عوامل اصلی و پایه ای در عصر امروز و مخصوصا در کارخانجات و واحد های تولیدی و سازمان ها ، عنصر زمان است ، به طوری که نمی توان از کنار ان گذشت و از ابطال و به هدر رفتن آن به سادگی گذشت و از مسائل به روز دنیا ، جلوگیری از ابطال زمان است . از تکنیک های مطالعه کار می توان به کارسنجی اشاره کرد که در راستای افزایش ثمر بخشی سازمان می باشد. در کارسنجی به دنبال انجام یک کار با هدف یافتن بهترین روش انجام ان کار هستیم و در زمان سنجی به دنبال تعیین زمان استاندارد کاری که صورت می پذیرد.

با در نظر گرفتن عوامل موثر بر زمان انجام ان کار می باشیم . به واقع ، استفاده از روش هایی برای تغییر الگوی زمانی کاری که باید در سطحی قابل قبول توسط یک فرد انجام شود را کار سنجی ، و استفاده از تکنیک های مختلف و به روز برای تعیین زمان کاری استاندارد برای یک اپراتور واجد شرایط که باید کاری معین در سطح کیفی و عملیاتی قابل قبولی انجام دهد را زمان سنجی می گویند . از جمله روش ها و متد های قابل اعتماد و معتبر که می توان با استفاده از در کارخانجات و سازمان ها تولید ، عملکرد سازمانی ، کیفیت خدمات و بهره وری را افزایش و هزینه ها را کاهش داد ، ارزیابی کار و زمان است . دامنه استفاده کارسنجی در سازمان ها بسیار گسترده بوده و بجز فرایند های ذهنی پیچیده ، تمامی فرایند ها را در بر میگیرد .