مصاحبه نیمه ساختاریافته

ویدیوی آموزش ویدیوی مصاحبه نیمه ساختاریافته

انواع مصاحبه در تحقیق کیفی به سه دسته اصلی تقسیم می‌شوند.

  • مصاحبه ساختارمند
  • مصاحبه نیمه ساختاریافته
  • مصاحبه بدون ساختار

مصاحبه ساختارمند درست مانند یک پرسشنامه است با این تفاوت که پژوهشگر به صورت حضوری سوالات را می‌پرسد و گزینه‌های انتخابی پاسخ دهنده را تیک می‌زند.

در مصاحبه بدون ساختار نیز هیچ سوالی از پیش مطرح نمی‌شود و پژوهشگر اجازه می‌دهد در جریان مصاحبه سوالات مطرح شود.

پرکاربردترین روش استفاده از مصاخبه نیمه ساختاریافته است که سوالات اصلی مطرح شده و در صورت لزوم در جریان تحقیق نیر سوالات جدید مطرح می‌شود.

تشریح روش مصاحبه نیم‌ساخت یافته

مصاحبه نیمه ساختار یافته یکی از معمول ترین انواع مصاحبه است که در تحقیقات کیفیِ اجتماعی مورد استفاده واقع می شود. این مصاحبه بین دو حد نهایی ساختاریافته و بدون ساختار قرار می گیرد که گاهی به آن مصاحبه عمیق هم می گویند که در آن از تمام پاسخگو ها سوال های مشابهی پرسیده می شود، اما آنها آزادند که پاسخ خود را به هر طریقی که مایلند ارائه دهند، در این مورد مسئولیت رمز گردانی پاسخ ها و طبقه بندی آنها بر عهده پژوهشگر است.

در کتاب روش های تحقیق و چگونگی ارزیابی آن در علوم انسانی، به این نوع مصاحبه مصاحبه ی منظم گفته شده است که در آن، مصاحبه گر از پیش سوال ها و پاسخ های مورد نظر را تهیه و تنظیم می کند و در زمان مصاحبه، آنها را در اختیار مصاحبه شوندگان و آزمودنی ها قرار می دهد.

ویژگی‌های مصاحبه‌های نیم‌ساخت یافته

در این نوع مصاحبه پژوهشگر به دنبال اطلاعات خاصی است تا بتواند آنها را با اطلاعاتی که از دیگر مصاحبه ها به دست می آید مقایسه و مقابله کند.

لازم است پرسش های مشابهی در هر مصاحبه پرسیده شود. اما از آنجایی که پژوهشگر همچنان خواهان آن است که مصاحبه انعطاف پذیر باقی بماند، ترتیبی می دهد تا در چنین شرایطی نیز اطلاعات مهم بتواند از دل مصاحبه استخراج شود.

روش کاوش در این نوع مصاحبه خیلی مفید است، یعنی در حالی که ساختار کلی مصاحبه برای همه شرکت کنندگان یکسان است، اما مصاحبه کننده می تواند در مواقع لزوم سوال های دیگری بپرسد.
در مقایسه با روش ساختار یافته حسن این روش در این است که در یک محیط آزاد انجام میگیرد. اما وقت گیر است.

پژوهشگر برنامه مصاحبه آماده میکند. این برنامه شاید متضّمن تعدادی پرسش های خاص یا فهرستی از موضوعاتی باشد که قرار است مورد بحث قرار گیرد.

برنامه برای مصاحبه تدوین می شود تا اطمینان حاصل شود که مصاحبه از پیوستگی لازم برخوردار است.

در این نوع مصاحبه پژوهشگر یک راهنمای کلی یا فهرست بررسی تهیه می کند و براساس آن محور های کلی را از قبل مشخص می کند و هنگام مصاحبه برای هر محور سوال هایی در ذهن دارد. مصاحبه را می توان ضبط کرد یا نوشت.

در این نوع از مصاحبه تمام آزمودنی ها سوال ها و پاسخ های یکسانی در اختیار دارند.

برخی از مصاحبه گران و پژوهشگران عقیده دارند که همین استاندارد بودن روش و یا یکنواخت بودن آن در مورد همه آزمونی ها، طبقه بندی و تجزیه و تحلیل پاسخ ها را بسیار آسان می کند و روش را علمی تر جلوه می دهد.

برخی پژوهشگران این روش را بیشتر می پسندند چون با داشتن مجموعه روشنی از رهنمود ها احساس راحتی بیشتری می کنند.