تکنیک تاپسیس

آموزش تکنیک تاپسیس فازی

منبع: آموزش تکنیک تاپسیس فازی ، حبیبی، آرش؛ ایزدیار، صدیقه؛ سرافرازی، اعظم. (۱۳۹۳)، کتاب تصمیم گیری چندمعیاره فازی، کتیبه گیل

نخستین بار چن (۲۰۰۰) در مقاله ای با عنوان بسط روش TOPSIS به تصمیم گیری گروهی در محیط فازی از تکنیک تاپسیس با رویکرد فازی استفاده کرده است. برای انجام محاسبات تکنیک تاپسیس به صورت فازی نخست باید از یک طیف زبانی مناسب برای گردآوری داده‌ها استفاده کرد. چن (۲۰۰۰) یک مقیاس زبانی هفت درجه را برای امتیازدهی به هر گزینه براساس هر معیار، پیشنهاد می‌دهد. همچنین از ماتریس تصمیم می‌توان برای رتبه‌بندی میزان اهمیت معیارها با تکنیکی مانند انتروپی نیز استفاده کرد، بنابراین چن طیف مشابهی برای رتبه‌بندی معیارها پیشنهاد کرده است.

در بحث طراحی پرسشنامه تاپسیس نیز توضیح داده شده است معمولا در ارزیابی کیفی گزینه ها در تکنیک تاپسیس با اعداد قطعی از طیف نه درجه استفاده می شود. در ارزیابی کیفی گزینه ها در تکنیک تاپسیس فازی معمولا از مقیاس هفت درجه استفاده می‌شود. طیف هفت درجه پیشنهادی چن در ارزیابی گزینه برای تکنیک تاپسیس فازی به صورت زیر است:

اعداد فازی مثلثی طیف 7 درجه

نمایش فازی مثلثی طیف فازی هفت درجه به صورت زیر است:

اعداد فازی مثلثی طیف تاپسیس

الگوریتم حل تکنیک تاپسیس فازی

– تشکیل ماتریس تصمیم تاپسیس فازی

ماتریس تصمیم به ماتریس ارزیابی m گزینه براساس n معیار گفته می‌شود. در این ماتریس به هر گزینه براساس تک تک معیارها امتیازی داده می‌شود. در تکنیک تاپسیس فازی براساس هر معیار به هر گزینه، عددی فازی مثلثی اختصاص داده می شود. ماتریس تصمیم تکنیک تاپسیس فازی در رابط ۱ ارائه شده است. هر درایه این ماتریس امتیاز گزینه i براساس معیار j است که با یک عدد فازی مثلثی مانند جدول بالا نمایش داده می شود.

– نرمال سازی ماتریس ارتباط مستقیم

اگر هر درایه ماتریس تصمیم با x و هر درایه ماتریس نرمال با n نمایش داده شود در این صورت نرمال سازی با رابطه شماره ۲ و رابطه شماره ۳ انجام می شود. اگر معیار جنبه مثبت داشته باشد از رابطه ۲ استفاده کنید. اگر معیار جنبه منفی داشته باشد از رابطه ۳ استفاده کنید.

– محاسبه ماتریس تصمیم نرمال موزون

در گام سوم باید ماتریس بی‌مقیاس موزون فازی را تشکیل داد. بطور کلی در این گام باید ماتریس بی‌مقیاس (N) به ماتریس بی‌مقیاس موزون (V) تبدیل شود. این ماتریس با علامت V نمایش داده شده است. وزن هر یک از شاخص‌ها با استفاده از تکنیک FAHP ، انتروپی و … محاسبه می‌شود. برای محاسبه ماتریس نرمال موزون در تکنیک تاپسیس فازی از رابطه ۴ استفاده کنید.

تکنیک تاپسیس فازی

تعیین گزینه ایده آل

در گام بعد باید ایده‌آل مثبت و منفی محاسبه شود. براساس یک دیدگاه  بهترین مقدار معیار i در بین تمام گزینه‌ها است و  بدترین مقدار معیار i در بین تمام گزینه‌ها است. با دردست داشتن مقادیر  و  ایده‌آل‌های مثبت و منفی قابل محاسبه است. سپس باید مجموع فواصل گزینه‌ها از ایده‌آل مثبت و منفی محاسبه شود.  اگر F1 و F2 دو عدد فازی مثلثی باشند آنگاه فاصله این دو عدد با رابطه ۵ محاسبه خواهد شد. هرچه این مقدار به یک نزدیکتر باشد راه‌کار به جواب ایده‌آل نزدیکتر است و راه‌کار بهتری می‌باشد.

دانلود اصل و ترجمه مقاله تاپسیس فازی چن

چن برای نخستین باز تکنیک تاپسیس فازی را معرفی کرد. اصل مقاله و ترجمه آموزش تکنیک تاپسیس فازی چن ارائه شده است.

10000 تومان – خرید