آلفای کرونباخ Cronbach alpha

آلفای کرونباخ Cronbach alpha روشی برای محاسبه پایائی پرسشنامه براساس میزان هماهنگی درونی سوالات می‌باشد. این روش برای محاسبه هماهنگی درونی ابزار اندازه گیری از جمله پرسشنامه‌ها یا آزمون هایی که خصیصه‌های مختلف را اندازه گیری می‌کنند، بکار می‌رود. در این ابزارها پاسخ هر پرسش می‌تواند مقادیر عددی مختلفی را اختیار کند. اگر یک پرسشنامه با طیف لیکرت دارید برای اطمینان از پایایی آن پرسشنامه، ابتدا پرسشنامه را در یک نمونه کوچک معمولاً بین ۲۰ تا ۳۰ نفر توزیع کنید. سپس آلفای کرونباخ پرسشنامه را محاسبه کنید. اگر میزان ∝ از ۰/۷ بیشتر بود یعنی پایایی پرسشنامه مطلوب است. به عبارت دیگر نشان می‌دهد ابزار اندازه گیری در شرایط یکسان، نتایج یکسانی به دست می دهد.

با توجه به این امر معمولا دامنه ضریب قابلیت از صفر (عدم ارتباط) تا ۱+ (ارتباط کامل) است. ضریب قابلیت اعتماد نشانگر آن است که تا چه اندازه ابزار اندازه گیری ویژگی های با ثبات آزمودنی و یا ویژگی های متغیر و موقتی وی را می سنجد. این روش برای محاسبه هماهنگی درونی ابزار اندازه گیری از جمله پرسشنامه ها یا آزمونهایی که خصیصه های مختلف را اندازه گیری می کند بکار می رود. در این گونه ابزارها، پاسخ هر سوال می تواند مقادیر عددی مختلف را اختیار کند.

آلفای کرونباخ توسط لی جوزف کرونباخ (۱۹۱۶ – ۲۰۰۱) Lee Joseph Cronbach به سال ۱۹۵۱ ارائه شده است.

لی جوزف کرونباخ

لی جوزف کرونباخ

فرمول محاسبه آلفای کرونباخ

برای محاسبه ضریب آلفای کرونباخ ابتدا باید واریانس نمره های هر زیر مجموعه سوال های پرسشنامه (یا زیر آزمون) و واریانس کل را محاسبه کرد. سپس با استفاده از فرمول زیر مقدار ضریب آلفا را محاسبه کرد.

فرمول محاسبه آلفای کرونباخ

فرمول محاسبه آلفای کرونباخ

که در آن:

نماد k  تعداد سوالات یا گویه‌های پرسشنامه یا آزمون

نماد S2 واریانس زیر آزمون k ام.

و سیگمای S2  واریانس کل آزمون است.

برای مثال اگر پرسشنامه دارای سه زیر مجموعه سوال باشد، به طوری که واریانس هر زیر مجموعه به ترتیب ۶ ، ۴ و ۷  بوده و واریانس کل برابر با ۳۲  باشد، مقدار ضریب آلفای کـرونباخ با استفاده از فرمول یاد شده به صورت زیر به دست می‌آید:

rα = (۳÷۲) × [۱- (۱۷÷۳۲)]= ۰.۸

مقدار صفر این ضریب نشان دهنده عدم قابلیت اعتماد و ۱+ نشان دهنده قابلیت اعتماد کامل است.

محاسبه پایایی با نرم‌افزار SPSS

۱- از منوی Analyze گزینه Scale و فرمان Reliability analysis را اجرا کنید.

۲- متغیرهائی که می‌خواهید برای آزمون پایائی استفاده کنید را انتخاب کنید و دکمه >> را فشار دهید تا متغیرها وارد باکس Items شود.

۳- دکمه OK را فشار دهید تا نتیجه نمایش داده شود. جدول اول خیلی اهمیت ندارد و نشان می‌دهد چند نمونه وجود دارد. جدول دوم آلفای کرونباخ را نشان می‌دهد.

یادآوری می‌شود چنانچه ضریب آلفای کرونباخ بیش از ۰/۷ محاسبه گردد، پایایی پرسشنامه مطلوب ارزیابی می‌شود.

منبع : آلفای کرونباخ نوشته آرش حبیبی کتاب آموزش SPSS