تکنیک ارسته ORESTE

آموزش تکنیک ارسته ORESTE و کاربرد آن در مدیریت

منبع:‌ آموزش تکنیک ارسته ORESTE نوشته آرش حبیبی نشر الکترونیک پارس مدیر

معرفی تکنیک اُرسته

تکنیک ORESTE مخفف عبارت Organisation, Rangement Et Synthese de donneeَs Relationnelles است. پروفسور مارک روبنز (Marc Roubens) استاد دانشگاه پلی تکنیک بلژیک، در سال ۱۹۷۹ میلادی و در کنفرانسی که درباره مباحث تصمیم گیری های چند معیاره برگزار گردید؛ نخستین ایده خود را در زمینه یک روش جدید تصمیم گیری چند شاخصه به نام ORESTE یا روش رتبه بندی جمعی برای مقایسه ارزیابی های ترتیبی گزینه ها بر اساس شاخصها ارائه داد. روبنز سعی داشت با تکنیک ORESTE از الزام عملی موجود در روش ELECTRE برای تعیین وزن شاخصها اجتناب نماید. پروفسور روبنز پس از اولین ارائه اش در این کنفرانس ORESTE را در دو مقاله دیگر تشریح نمود. برای مطالعه بیشتر روی لینک دانلود اصل مقاله ارسته ORESTE مارک روبنز کلیک کنید.

مراحل تکنیک ارسته ORESTE

تشکیل ماتریس تصمیم

نخستین گام در این تکنیک تشکیل ماتریس تصمیم است. ماتریس تصمیم گیری یک ماتریس برای ارزیابی تعدادی گزینه براساس تعدادی معیار است. یعنی ماتریسی که در آن هر گزینه براساس تعدادی معیار امتیازدهی شده است. ماتریس تصمیم با X و هر درایه آن با xij نشان داده می‌شود.
ماتریس تصمیم

رتبه برتری شاخص‌ها و گزینه‌ها

در تکنیک ارسته ORESTE برخلاف تمامی روش‌های دیگر مبتنی بر ماتریس تصمیم نرمال کردن و وزن معیارها الزامی نیست. در این تکنیک ترتیب اهمیت شاخص ها استخراج می گردد. در صورت موجود بودن وزن، ساختار ترجیحی شاخص ها را می توان استخراج کرد. رابطه XaPXb به معنی ترجیح شاخص Xa بر Xb و رابطه XaIXb به معنی بی تفاوتی این دو شاخص (عدم ترجیح آنها بر یکدیگر) است. همچنین الزامی به کمی بودن ماتریس تصمیم نیست و خبرگان می توانند به ارائه ساختار ترجیحی گزینه ها در هر شاخص اکتفا کنند. برای این منظور مراحل زیر انجام می شود:

  • رتبه بندی شاخص ها را بر اساس ساختار ترجیحی اهمیت آنها تعیین کنید. رتبه شاخص Xj را با rj نمایش می دهیم.
  •  رتبه بندی اولیه (ضعیف) گزینه ها را مبتنی بر ساختار ترجیحی آنها بر حسب هر کدام از شاخص ها تعیین کنید. رتبه اولیه گزینه Ai در شاخص Xj را با rij نمایش می دهیم.
  • برآورد فواصل گزینه ها از یک مبدأ را محاسبه کنید. در این گام فاصله هر گزینه تا یک مبدأ دلخواه برآورد می گردد.

میانگین رتبه بسون Besson

برتری یک مفهوم کلیدی در رتبه‌بندی به روش ORESTE است. در مرحله نخست ساختار برتری شاخص‌ها و گزینه‌ها براساس ترتیب اهمیت آنها مشخص می‌شود. برای محاسبه رتبه هر شاخص و رتبه هر گزینه براساس هر شاخص از روش میانگین رتبه بسون استفاده می‌شود. در روش بسون از بیشترین و کمترین اولویت چند شاخص هم وزن (بی‌تفاوت) میانگین گرفته می‌شود و اولویت‌ها به رتبه‌ها تبدیل می‌شود.

اولویت گزینه‌ها براساس هر شاخص به ترتیب مشخص می‌شود. با روش میانگین بسون رتبه هر گزینه براساس هر شاخص تعیین می‌شود. رتبه اولیه گزینه‌ها براساس تک تک شاخص‌ها با rk(m)  نشان داده می‌شود. مقادیر هر ستون ماتریس تصمیم با استفاده از روش میانگین بسون به رتبه تبدیل می‌شود.


فایل آموزشی تکنیک ارسته ORESTE

فایل اکسل کدنویسی شده همراه با فایل توضیحات مثال حل شده عددی براساس کتاب دکتر مهرگان