پروتکل مصاحبه

پروتکل مصاحبه فرمی شامل دستورالعمل‌هایی برای فرایند مصاحبه، پرسش‌هایی که باید پرسیده شود و فضایی برای یادداشت برداری پاسخ‌های مصاحبه‌شونده است. این فرم است توسط پژوهشگر یا گروه پژوهشی طراحی می‌شود. این راهنمای مصاحبه باعث حصول اطمینان از رعایت خطوط اساسی پژوهش با مصاحبه‌شونده می‌شود. راهنما به عنوان فهرست بررسی در مصاحبه بکار می‌رود تا از پوشش همه موضوعات مرتبط اطمینان حاصل شود. راهنما به مصاحبه‌کننده این امکان را می‌دهد تا بهترین استفاده را از زمان محدود در دسترس در موقعیت مصاحبه ببرد.

نوشتن پروتکل مصاحبه ابزاری است که به مصاحبه کننده کمک می‌کند تا مهم‌ترین اطلاعاتی که تلاش می‌کند بدست آورد را مشخص کند. این ابزار سبب می‌شود تا پژوهشگر در صول مصاحبه نکات کلیدی را فراموش نکند. همچنین به مصاحبه‌کننده یادآوری می‌کند تا نکات مهم اطلاعات مانند بیان هدف مصاحبه، آنچه برای گردآوری داده‌ها انجام خواهد گرفت و نگرانی مربوط به محرمانه بودن را برای مصاحبه‌شونده بازگو کند. در مقاله حاضر آموزش تهیه یک پروتکل مناسب برای انواع مصاحبه و گردآوری داده ها در پژوهش کیفی ارائه شده است.

نمونه پروتکل مصاحبه

پروتکل مصاحبه پژوهشی مورد استفاده در انجام تحقیق کیفی و پایان نامه دکتری به شیوه‌ای استاندارد قابل تدوین است. مصاحبه‌های ساختاری جهت به دست آوردن اطلاعاتی که بعدأ میتوانند مقایسه شوند. بهتر است این روش در پایان مطالعه و نیز جهت آزمون فرضیه خاصی که محقق در ذهن دارد، مورد استفاده قرار گیرند.

مصاحبه های غیر رسمی شبیه مکالمه عادی است که در آن علایق محقق و آزمودنی دنبال می شود. این نوع مصاحبه متداول ترین نوع در تحقیق کیفی است و هدف آن رسیدن به این است که مردم چگونه فکر می کنند و آن را با افکار دیگران مقایسه کند. انجام این نوع مصاحبه بسیار دشوار است، زیرا موضوعات اخلاقی مطرح می شود و محقق اغلب باید تصمیم گیری های حساسی را انجام دهد. برای کسب اطلاعات دقیق باید یک جو اعتماد، همکاری و احترام متقابل را ایجاد کرد.

نمونه پروتکل مصاحبه

نمونه پروتکل مصاحبه

تکنیک دیگری که توسط وولکات تعریف شده، تکنیک اطلاعات کلیدی است. در اینجا محقق با شخصی که به نظر می رسد اطلاعات مفصلی در مورد روابط و رویدادهای گذشته و حال دارد، خوش بیان و قابل دسترسی است، مصاحبه می کند. این افراد میتوانند اطلاعاتی را فراهم کنند که دیگران معمولا نادیده می گیرند و یا اطلاعاتی که بینش های با ارزشی را فراهم می کنند. از اطلاعات حاصل، برای تأیید داده های حاصل از روش مشاهده ویا روش تحلیل اسناد، استفاده میشود.

مصاحبه های گذشته نگرانه، نوعی مصاحبه است که در آن محقق از مخاطب می خواهد یک اتفاق گذشته را به یاد آورد و بیان کند. اما این روش نمی تواند داده های معتبری فراهم سازد. انواع سوالاتی که باید در مصاحبه مطرح شوند، به هنگام مصاحبه و همراه با رفتار محقق در زیر ارائه شده است.

خلاصه و جمع‌بندی

گردآوری داده ها در تحقیقات کیفی و انجام پایان نامه دکتری اهمیت زیادی دارد. انجام مصاحبه یکی از بخش های نگارش پایان نامه های دکتری مدیریت در روش کیفی یا آمیخته است. هم در روش تحقیق کیفی و هم در روش پژوهش آمیخته پایان نامه دکتری، ما از مصاحبه برای جمع آوری داده های تحقیق استفاده میکنیم. مصاحبه، روش مهمی برای بررسی برداشت های حاصل از مشاهده است. هدف مصاحبه پی بردن به آنچه که در ذهن مردم است، می باشد.

پاتون معتقد است ما برای یافتن آنچه که به طور مستقیم قابل مشاهده نیست، با مردم مصاحبه می کنیم. ما نمی توانیم همه چیز را مشاهده کنیم. ما نمی توانیم احساسات، افکار و مقصودها را مشاهده کنیم. ما نمی توانیم رفتارهایی را که در گذشته و یا در غیاب ما رخ داده است، مشاهده کنیم و به همین ترتیب نمی توانیم مشاهده کنیم که مردم، دنیا را در ذهن خود چگونه تصور می کنند. در مورد همه اینها ما بایستی از آنها سوال کنیم.

دانلود مقاله آموزش تدوین پروتکل مصاحبه

منبع

Patton, M. Q. (2002). Qualitative Research & Evaluation Methods (3th Ed.). London: Sage.