زنجیره تامین الکترونیکی

زنجیره تامین الکترونیکی یک شبکه تولیدی است که مشتریان و عرضه کنندگان را با استفاده از توانمندی فناوری اطلاعات به هم مرتبط می سازد. نتیجه این شبکه، افزایش ارزش افزوده فعالیت‌های تولیدی می باشد. اکنون این مفهوم به مدیریت کلیه فعالیت‌های درون زنجیره با استفاده از مدیریت فناوری اطلاعات اطلاق می شود. به عبارت ساده همان مفاهیم مدیریت زنجیره تامین است که توسط فنآوری اطلاعات و به ویژه اینترنت توانمند شده است.

 شرکت‌ها برای موفقیت و افزایش بهره‌وری در زنجیره ارزش خود باید از زنجیره تامین هوشمند استفاده کنند. در این صورت زمان چرخه تولید و عملیات خود را کاهش و وفاداری مشتریان خود را افزایش می‌دهند. بنابراین زنجیره تامین الکترونیکی تلاشی در جهت تسهیل جریان اطلاعات درون زنجیره تأمین است.

مدیریت زنجیره تامین الکترونیکی حاصل بکارگیری اینترنت و سیستم های اطلاعاتی در مدیریت زنجیره تامین است. این روش شرکت‌ها را مجبور به ارزیابی ارزش پیشنهادی مشتریان ساخته و آن ها را در رسیدن به چالش های رقابتی، چابک تر می‌سازد. سازمان‌های امروزی نیازمند بهره گیری از الگویی مناسب در راستای تحقق مزیت رقابتی و انتظارات مشتریان هستند. این الگوی مناسب همان زنجیره تامین الکترونیکی است که در مقاله حاضر تشریح شده است.

مدیریت زنجیره تامین الکترونیکی

یکی از الگوهای نوین در اقتصاد شبکه ای بهره گیری از مدیریت زنجیره تامین است. با توجه به الزامات این شبکه به طور جدی مورد توجه مدیران کسب و کار محققان در مدیریت صنعتی قرار گرفته است. معاملات میلیارد دلاری زنجیره تامین در سراسر جهان پتانسیل عظیمی در جهت عملکرد و پیشرفت به وجود آورده است. شبکه گسترده جهانی و اینترنت به عنوان یک کانال نوین قدرتمند برای زنجیره تامین در استفاده از بسیاری از ابزارهای مهجور و پیوند بنیادین مجدد زنجیره ارزش نمایان گشته است.

الگوی زنجیره تامین الکترونیکی

الگوی زنجیره تامین الکترونیکی

با توجه به محیط متغییر امروزی، سازمان‌ها به الگویی از زنجیره تامین نیاز دارند که به موضوعات استراتژیکی و مشتری مدار و همچنین محدودیت های عملیاتی مرتبط باشد. مدیریت زنجیره تامین الکترونیکی حاصل بکارگیری اینترنت و سیستم های اطلاعاتی در مدیریت زنجیره تامین است. این پدیده، شرکت‌ها را مجبور به ارزیابی ارزش پیشنهادی مشتریان ساخته است. همچنین چابکی سازمان را در رسیدن به چالش های رقابتی افزایش داده است.

معماری مطلوب زنجیره تامین با توجه به یکپارچه‌سازی زنجیره عرضه، باعث افزایش سرعت و انعطاف پذیری و نیز کاهش هزینه‌ها می‌گردد. پذیرش و انتشار مدیریت رنجیره تامین الکترونیکی در مراحل مختلف بین شرکای تجاری اهمیت بسیاری دارد. ساختار فناوری، ساختار شراکت، نوع صنعت و اندازه سازمان از عوامل موثر در این زمینه می باشند. این مقوله برای موفقیت نیازمند دیدگاهی استراتژیک، تاکتیکی و عملیاتی به صورت همزمان است.

زنجیره تامین الکترونیکی و زنجیره ارزش

مدل زنجیره ارزش اولین بار توسط مایکل پورتر ارایه شد. این مدل چهارچوب ارزشمندی برای لحاظ کردن ارتباط استراتژیک میان وظایف و فعالیت های درون سازمانی است. شرکت ها از زنجیره ارزش به عنوان الگو و چهارچوبی به منظور درک موقعیت هزینه و شناسایی فعالیت های مختلف در اجرای استراتژی، استفاده می کنند. زنجیره تامین الکترونیکی در اینجا نقشی کلیدی ایفا می‌کند.

کلیه فعالیت های زنجیره ارزش به دو دسته فعالیت های اصلی و فعالیتهای پشتیبانی تقسیم می شود:

فعالیت‌های اصلی که شامل: لجستیک داخلی، عملیات (ساخت/تولید کالا)، لجستیک بیرونی، بازاریابی و فروش، خدمات است.

فعالیت های پشتیبانی که شامل: زیرساختارهای مدیریتی شرکت که شامل تمامی فرایندها و سیستم هایی است که هماهنگی فعالیت ها را تضمین می کند. مدیریت منابع انسانی، توسعه تکنولوژی، تدارکات است.

نگاه امروز بنگاه ها به مشتریان تنها نگاه به یک مصرف کننده صرف نیست. مشتریان در سازمان های امروزی در تولید کالا و ارائه خدمات رویه های انجام امور و فرآیندها، توسعه دانش و توان رقابتی، همراه و همگام اعضای سازمان هستند. نیل به اهداف سازمانی بستگی تام به تعریف و تعیین نیازها و خواسته های بازار های هدف و به نحو مطلوب تری از رضایت مشتری دارد. رضایتمندی مشتریان تأثیری شگرف بر حیات حال و آینده یک سازمان خواهد داشت.

خلاصه و جمع‌بندی

طبق مدل زنجیره تامین الکترونیکی این مشتریان هستند که نقطه آغاز و پایان فعالیت های سازمان را مشخص می نمایند. از طریق آگاهی بهنگام از نیازهای مشتریان، می توان به طور مستمر و بر اساس خواست آن ها، الزامات محصول را به صورت لحظه به لحظه شناسایی نمود. این چرخه می تواند، بر اساس بازخورد به هنگام از نظرات مشتریان و از طریق انعطاف پذیری و تجدید ساختار که از جمله اثرات مدیریت زنجیره تامین الکترونیکی است، به طور مداوم بهبود یابد.

این چرخه پویا، امکان تجدید ساختار، انطباق همزمان با تغییر نوع محصول، چابک سازی و طراحی زنجیره تامین بر اساس نوع و چرخه عمر محصول را در راستای چشم انداز مشتریان، در یک محیط متلاطم و رقابتی به وجود خواهد آورد. به منظور مدلسازی زنجیره تامین روش های گوناگونی می تواند مورد استفاده قرار بگیرد. اما در این تحقیق رویکرد مدلسازی پویایی سیستم به دلیل ارائه تصویری دقیق و جامع تر از واقعیت مورد استفاده قرار می گیرد. مدل های زنجیره تامین از خرید مواد اولیه شروع و تا تولید و به مصرف کننده نهایی ختم می شود.

دسترسی به اطلاعات و آگاهی بهنگام از نیازهای مشتریان، عاملی کلیدی، در رسیدن به چشم انداز مشتری می باشد. وجود پایگاه داده می تواند علاوه بر ارائه اطلاعات بهنگام، با به کارگیری نرم افزار های آماری و تجزیه و تحلیل اطلاعات سفارش و خرید، مشتریان را به گروه های مختلف تقسم نمایند. مثلا می توان مشتریان را بر اساس میزان و تعداد دفعات خرید به مشتریان کم مصرف و پر مصرف تقسیم نمود و برای هر گروه از مشتریان برنامه ریزی خاصی در تولید، تبلیغات و ارائه خدمات و محصولات اتخاذ کرد.

با تقدیر از محمدرضا موسی‌زاده و رضا تهامی