مقیاس ترستون

آشنایی با مقیاس ترستون

منبع:مقیاس ترستون نوشته زهره سرمد کتاب روش‌های تحقیق در علوم رفتاری

مقیاس ترستون Thurstone scale شامل مجموعه‌ای از گویه‌ها است که برای سنجش برخی از مفاهیم به کار می‌رود. در مقیاس ترستون از پاسخ‌دهنده خواسته می‌شود، تا تمام مواردی را که با آنها موافق است مشخص سازد. این مقیاس توسط لوئیز ترستون به برای سنجش نگرش افراد طراحی شد. امتیاز هر فرد در این مقیاس به وسیله تعداد گویه‌هایی که با آن موافق است تعیین می‌شود. برای ساختن مقیاس ترستون باید مراحل زیر رعایت شود:

الف- تهیه مجموعه‌ای از گویه‌هایی کوتاه و دقیق، که نشانگر طیفی از طرز فکر نسبت به پدیده یا حادثه خاصی باشد.

ب- طبقه‌بندی گویه‌ها روی یک مقیاس از یک تا یازده (از قوی‌ترین تا ضعیف‌ترین) به وسیله یک گروه داور.

ت- در نظر گرفتن توزیع ارزشهای مقیاسی (۱ تا ۱۱) هرگویه و محاسبه میانه این توزیع .

ث- گویه‌هایی که ارزش نیم دامنه چارکی  نصف دامنه بین ربع اول و سوم خیلی زیاد است ، باید حذف شود. دامنه بزرگ نشانگر اختلاف زیاد بین داوران است.

ج- گویه‌های باقی مانده را به نمونه‌ای از آزمودنی‌ها عرضه کرده و از آنان خواسته شود تا گویه‌هایی را که با آن موافق هستند علامت بگذارند. گویه‌هایی که از لحاظ آماری دارای هماهنگی درونی پایین است، حذف شود.

چ- باید از میان گویه‌های باقی مانده آنهایی که نیم فاصله چارکی آنها فواصل یکسانی را نشان می‌‌دهد، یکی را انتخاب کرد.

در مقایسه با طیف لیکرت ساختن مقیاس ترستون بسیار وقت‌گیر و دشوار است.

مزایای مقیاس ترستون

  • نهایت دقت در تدوین منطقی سنجه‌ها
  • ارزیابی توسط داوران بسیار
  • تعیین جای خاص سنجه بر روی مدرج
  •  فراهم بودن امکان شناخت غیرمستقیم در موضوعات حساس
  •  فاصله‌های یکسان و پیوسته مدرج

معایت مقیاس ترستون

  • دشواری کاربرد
  • نقش و تعدد داوران
  • فهم و کاربرد دقیق دستورالعمل‌ها
  •  نیاز به مهارت

نتیجه‌گیری

مقیاس ترستون یکی از روش‌های سنجش نگرش است. در روش ترستون ابتدا تعدادی اظهار نظر معمولاً ۳۰ مورد یا بیش‌تر که عقاید متفاوت را در مورد یک گروه، نهاد، فکر و یا عمل بیان می‌کنند جمع‌آوری می‌شود. در این اظهار نظرها، درجه‌های مختلفی از نگرش مثبت یا منفی نسبت به موضوع مورد مطالعه ابراز شده است. سپس اظهار نظرهای گردآوری شده در اختیار گروه بزرگی از داوران قرار می-گیرد تا آن‌ها هر یک از اظهار نظرها را بر حسب یک مقیاس ۱۱ درجه ای بین دو وضعیت که نشانگر حداکثر نگرش مثبت و حداکثر نگرش منفی است مرتب کنند. در اینجا چنین فرض می‌شود که داوران طبقه‌های یازده گانه را با فواصل یکسان تلقی می‌کنند.

به اظهار نظری که بیانگر نگرش کاملاً نامساعد یا منفی نسبت به موضوع مورد مطالعه باشد، نمره ۱ داده می‌شود. به همین ترتیب، به سایر اظهار نظرها نمره‌هایی بین ۱ و ۱۱ تعلق می گیرد. بدین ترتیب اظهار نظرهای مقیاس از طرف داوران نمره¬های متفاوت داده می‌شود. در بعضی از موارد بین نمره های داوران همسانی وجود دارد، اما در پاره ای موارد ممکن است بین نمره‌های داوران همسانی کافی وجود نداشته باشد. در این جا باید شاخص ابهام هر یک از اظهار نظرها را تعیین کرد. عدد مقابل هر گویه نشانگر ارزش مقیاسی گویه (وزن گویه) است. با انتخاب گویه‌ها، ارزش‌های مقیاسی متناظر آنها جمع و میانگین آنها محاسبه می‌شود. این میانگین نشانگر میزان شدت یا ضعف طرز فکر فرد نسبت به موضوع مورد بررسی است.